“Dördüncü ehtiyat”ın sirri..?

...İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bu yaxınlarda Tehranın müdafiə strategiyasının mahiyyətini açıqlayaraq bildirib ki, ölkə ABŞ-ın hərbi kampaniyalarını illərlə araşdıraraq baş kəsməyə davamlı bir sistem yaradıb: “Paytaxtımızı bombalamaq müharibə aparmaq qabiliyyətimizə təsir etməyəcək”.

SİA-nın məlumatına görə, onun “mərkəzləşdirilməmiş mozaika müdafiəsi” adlandırdığı bu konsepsiya, rəhbərliyin öldürülməsindən sonra belə döyüş hazırlığının və qərar qəbuletmənin saxlanılmasını təmin etmək lehinə yalnız ali rəhbərliyi qorumaq cəhdlərindən imtina edir.

…İran, İsrail və ABŞ-ın mərc etdiyi kimi sürətli bir kampaniyaya deyil, uzunmüddətli bir məhv münaqişəsinə hazırlaşır. Bu doktrinanın əsas memarı, nəzəriyyəçi Həsən Abbasinin “yıxılma müharibəsi” ideyalarını inkişaf etdirən İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun keçmiş komandiri Məhəmməd Əli Cəfəri hesab olunur.

O, asimmetriya prinsipinə əsaslanır: məsələn, ucuz “Şehid” kamikadze dronu (təxminən 35.000 dollara başa gəlir) düşməni onu məhv etmək üçün raketlərə milyonlarla dollar xərcləməyə məcbur edir.

Bu, vaxtı zəif tərəfin müttəfiqinə çevirir və texnoloji cəhətdən üstün düşmən üçün münaqişəni olduqca baha başa gətirir.

İran terminologiyasında müharibə, Mao Zedonqun “uzunmüddətli müharibə” ideyalarını xatırladan üç mərhələli bir proses kimi qəbul edilir.

Əvvəlcə nizami ordu ilkin hücumu dəf edir, sonra İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu və Bəsic milisləri 31 regional mərkəzə güvənərək şəhərlərdə və dağlarda partizan müharibəsi aparırlar.

Bu vaxt donanma Hörmüz boğazını bağlamaqla hədələyir, ballistik raketlər və regional proksi qüvvələr isə münaqişəni İran sərhədlərindən kənara genişləndirir.

Cəmiyyətin özü mərkəzlə əlaqə kəsilsə belə, özünütəşkil edə bilən müdafiə xəttinə çevrilir.

Bu sistemin zirvəsi Ayətullah Xameneinin "dördüncü ehtiyatın" sirri kimi tanınan ehtiyat qüvvələr sistemi yaratmaq barədə birbaşa əmri idi.

Hər bir əsas hərbi və hökumət vəzifəsi üçün əvvəlcədən dörd nəfərə qədər varis təyin olunur və liderlə əlaqə kəsilərsə, kiçik bir dairə qərar qəbul etmək səlahiyyətinə malikdir.

Ən pis ssenariyə qarşı bu hərtərəfli hazırlıq inqilabın ilk illərindəki təcrübəyə əsaslanır.

O zaman yeni rejim Mücahidin-e Xalq təşkilatı tərəfindən başladılan terror kampaniyası da daxil olmaqla, bir sıra sui-qəsdlərə dözməli olmuşdu.

Əli Babayev