Dostluq mesajları problemi həll etmir ANALİTİK

Rusiya dəyişməyincə, münasibətlər bərpa olunmayacaq

 “Ədalət və bərabərlik olmadan Rusiya ilə dostluq mümkün deyil” 

Rusiyanın Azərbaycandakı səfirliyi rəsmi hesabında diqqətçəkən bir paylaşım edib. Paylaşımda bildirilib ki, Azərbaycanın Rusiyadakı səfiri Rəhman Mustafayev Omsk şəhərində yerləşən Rusiya Ordusunun Maddi-Texniki Təchizat Akademiyasının filialında təhsil alan azərbaycanlı kursantlarla görüş keçirib. Səfir kursantlara təhsillərində və gələcək xidmətlərində uğurlar arzulayıb, onların tədris prosesi və yaşayış şəraiti ilə maraqlanıb.

Azərbaycanlı kursantlar isə öz növbəsində Rusiya tərəfinin onlara göstərdiyi diqqət və qayğıdan məmnun qaldıqlarını bildiriblər. Görüşdə Azərbaycanın Rusiyadakı hərbi attaşesi, polkovnik Kənan Təhməzov da iştirak edib. Lakin bu hadisəni fərqləndirən əsas məqam - Rusiya səfirliyinin bu məlumatı paylaşmasıdır. Məlumatı Azərbaycan tərəfi deyil, Bakıdakı Rusiya səfirliyi yayıb. Bu isə son aylarda gərginləşən Rusiya-Azərbaycan münasibətləri fonunda müsbət jest və diplomatik siqnal kimi qiymətləndirilir. Rusiyanın Azərbaycandakı səfirliyi bu gün rəsmi hesabında diqqətçəkən bir paylaşım edib. Paylaşımda bildirilib ki, Azərbaycanın Rusiyadakı səfiri Rəhman Mustafayev Omsk şəhərində yerləşən Rusiya Ordusunun Maddi-Texniki Təchizat Akademiyasının filialında təhsil alan azərbaycanlı kursantlarla görüşüb.

Mövzu ilə bağlı Sherg.az-a danışan politoloq Abutalıb Səmədov Azərbaycanın Rusiyadakı səfirinini Omsk şəhərində yerləşən Rusiya Ordusunun Maddi-Texniki Təchizat Akademiyasının filialında təhsil alan azərbaycanlı kursantlarla görüş keçirməsini ümumilikdə müsbət addım kimi dəyərləndirib. 

Onun sözlərinə görə, bu cür görüşlər milli maraqlar baxımından önəmlidir, çünki xaricdə təhsil alan azərbaycanlı gənclərlə əlaqələrin saxlanması, onların dövlətimizlə mənəvi bağlarının gücləndirilməsi vacib məsələdir. Lakin politoloq hesab edir ki, nə səfirin bu görüşü, nə də Rusiyanın Azərbaycandakı səfirliyinin bu barədə paylaşımı iki ölkə arasındakı münasibətlərin real vəziyyətinə ciddi təsir göstərəcək addım deyil:

“Azərbaycan-Rusiya münasibətləri hazırda həssas mərhələdədir və vəziyyətin normallaşması üçün açıq şəkildə bəyan olunmuş şərtlər var. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə bildirib ki, münasibətlərin əvvəlki səviyyəyə qayıtması üçün konkret addımlar atılmalıdır. AZAL təyyarəsinin vurulması hadisəsinə görə məsul şəxslər cəzalandırılmalı, Rusiya tərəfi rəsmi şəkildə üzr istəməli və Azərbaycana dəymiş zərər üçün təzminat ödənilməlidir. Bu şərtlər yerinə yetirilmədiyi müddətdə münasibətlərin düzəlməsi, diplomatik jestlərin və ya simvolik görüşlərin real nəticə verməsi mümkün deyil”.

A.Səmədovun fikrincə, Rusiya tərəfi bu cür paylaşımlarla sanki münasibətlərin pozitiv fonunu yaratmağa çalışır, lakin bu, reallığı dəyişmir:

“Azərbaycan cəmiyyəti və siyasi elitası artıq yaxşı anlayır ki, Rusiyanın regiondakı siyasəti hələ də köhnə imperiya təfəkkürünə söykənir. Moskva keçmiş sovet respublikalarına hələ də "kiçik qardaş" münasibəti göstərməkdə davam edir. Bu yanaşmadan imtina etmədən, Rusiya ilə bərabərhüquqlu münasibətlər qurmaq qeyri-mümkündür”.

Politoloq hesab edir ki, Rusiya rəhbərliyi imperiya düşüncəsindən tam şəkildə uzaqlaşmalı, keçmiş sovet məkanını öz təsir dairəsi kimi görmək siyasətinə son qoymalıdır: 

“Rusiya normal dövlətçilik prinsipləri əsasında davranmalı, qonşularına hörmətlə yanaşmalıdır. Təəssüf ki, hazırkı Kremlin siyasi xətti, xüsusilə də Ukraynaya qarşı başlatdığı müharibə – bu niyyəti tam əks etdirir. Ukrayna müharibəsinin kökündə də məhz imperiyanın bərpası ideyası dayanır. Bu isə bütün region ölkələri üçün təhlükə yaradır”.

A. Səmədov qeyd edib ki, əslində, keçmiş sovet respublikaları üçün Ukraynadakı müharibənin uzanması müəyyən mənada onların xeyrinə olub: 

“Keçmiş sovet respublikalarının xoşbəxtliyi ondadır ki, Ukrayna  müharibəsi gözlənildiyindən daha çox uzandı və hələ bir az da uzanmaq ehtimalı var. Bu müharibə Rusiyanın hərbi, iqtisadi və siyasi gücünü ciddi şəkildə zəiflətdi. Rusiya artıq əvvəlki kimi regionda diktə edən mövqedə deyil və bu proses davam etdikcə onun təsir imkanları daha da azalacaq. Bu, postsovet məkanında müstəqil siyasət aparmaq istəyən dövlətlər üçün bir fürsətdir”.

Politoloq vurğulayıb ki, Rusiya real dəyişikliklərə getməyənə, öz işğalçılıq və hegemon siyasətindən əl çəkməyənə qədər Azərbaycanla münasibətlərin normallaşması mümkün olmayacaq: 

“Simvolik diplomatik jestlər, sosial mediada paylaşılan görüşlər və ya dostluq mesajları problemi həll etmir. Münasibətlərin bərpası yalnız ədalət, qarşılıqlı hörmət və bərabərlik prinsipləri üzərində mümkündür. Rusiya bu prinsipləri qəbul etməyincə, Azərbaycanla münasibətlər əvvəlki səviyyəsinə qayıtmayacaq”.