Dövlət başçıları təhlükəsizliklərini gücləndirməyə məcburdurlar

“Vaxtilə Türkiyə kəşfiyyatı PKK lideri Abdulla Öcalanı Keniyadan götürmüşdü. Eləcə də İsrailin kəşfiyyat qurumu olan Mossad yəhudi xalqına qarşı soyqırımı törədən şəxsləri müxtəlif ölkələrdə ələ keçirərək İsrailə gətirib və məhkəmə qarşısına çıxarıb. Tarixdə belə nümunələr kifayət qədərdir. Bir ölkənin birinci şəxsini aradan götürmək və ya itkisiz şəkildə ölkədən çıxarmaq isə tamam ayrı bir məsələdir. Prezident Donald Tramp göstərdi ki, ABŞ buna qadirdir. Düzdür, bir neçə il əvvəl ABŞ Əfqanıstandan biabırçı şəkildə çıxdı və Tramp özü də bunu rüsvayçılıq adlandıraraq kəskin tənqid edirdi”.

Bu fikirləri “Reytinq” qəzetinə açıqlamasında hərbi ekspert Azad İsazadə səsləndirib.

A. İsazadə xatırladıb ki, ABŞ tarixində uğursuz əməliyyatlar da az olmayıb:

“Vaxtilə İranda əsir düşən amerikalıların azad edilməsi ilə bağlı əməliyyat fiasko ilə nəticələnmişdi. Eləcə də Vyetnam müharibəsində ABŞ üçün uğurlu olmayan çoxsaylı əməliyyatlar olub. Lakin hazırda ABŞ texniki imkanlar və planlaşdırma baxımından xeyli irəliləyib və yüksək səviyyədə hazırlanmış əməliyyat nəticəsində Venesuela prezidenti Maduronu yatağından götürə bilib”.

Onun sözlərinə görə, ABŞ-ın başqa bir ölkənin prezidentini ələ keçirməsi beynəlxalq münasibətlərdə təhlükəli presedent yaradır:

“Söhbət Venesuela prezidentinin legitimliyindən getmir. Onun beynəlxalq aləmdə müsbət imici də yoxdur. Digər tərəfdən, Tramp bu əməliyyat barədə Konqresə əvvəlcədən məlumat verməyib və bir sıra hüquqi prosedurlar gözlənilməyib. Burada əsas məsələ qaydaların dəyişməsidir. Prezident Tramp bu addımı ilə göstərir ki, güc amili hər şeydən üstündür. Yəni “güclü istədiyini edə bilər” məntiqi formalaşır. Bu isə tamamilə yeni bir presedentdir”.

A. İsazadə 

Hərbi ekspert bildirib ki, normal şəraitdə bir ölkənin başqa bir ölkə ərazisində əməliyyat keçirməsi beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qınanır və tənqid olunur: “Bu dəfə isə biz bunu görmürük. Belə addımlar güclü dövlətlərin əl-qolunu daha da açır. Rusiya onsuz da illərdir beynəlxalq hüquqa məhəl qoymur, Ukraynada və ondan əvvəl Suriyada müharibə aparıb. Çin isə indiyədək daha çox qaydalar çərçivəsində davranmağa çalışırdı, amma mövcud vəziyyət ona da müəyyən imkanlar yarada bilər”.

A. İsazadə əlavə edib ki, Venesuela prezidentinin ələ keçirilməsindən sonra belə fikirlər səslənir ki, Çin Tayvan rəhbərini, Rusiya Ukrayna prezidentini, başqa bir dövlət isə düşmən saydığı ölkənin liderini ələ keçirə bilər:

“Lakin unudurlar ki, bunun üçün təkcə istək kifayət deyil. Dəqiq planlaşdırma, müasir texnologiyalar, etibarlı kəşfiyyat məlumatları lazımdır. Digər tərəfdən, məsələn, Rusiya Ukrayna rəhbərini ələ keçirsə belə, bu, müharibəni dayandırmayacaq. Çinlə bağlı da qəti fikir söyləmək çətindir. Amma bir həqiqət var ki, belə hadisələrdən sonra Rusiya prezidenti, Çin rəhbəri və digər dünya liderləri şəxsi təhlükəsizliklərinə daha ciddi yanaşacaq və onu gücləndirəcəklər. Bu da tamamilə normaldır. Bir sözlə, baş verənlər yeni presedent yaradır və mövcud beynəlxalq qaydaları faktiki olaraq aradan qaldırır”.

Nemət ORUCOV

Reyting.az