Dövlət gender siyasəti və dayanıqlı inkişaf məqsədləri

Meydanəli Yolçiyev,

YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədri

Azərbaycan tarixində qadınların rolu hər zaman mühüm olmuşdur. Müxtəlif dövrlərdə qadınlar Vətənin müdafiəsində, siyasi və dövlət quruculuğunda fəal iştirak etmiş, milli dəyərlərin qorunmasında və inkişafında əvəzolunmaz rol oynamışdır.

“Kitabi-Dədə Qorqud” dastanında qadınların şücaəti və liderlik keyfiyyətləri təsvir olunur. Möminə Xatun, Sara Xatun, Nüşabə, Tomris, Nigar, Həcər, Tutu Bikə kimi tarixi şəxsiyyətlər Azərbaycan qadınlarının cəsur, müdrik və liderlik bacarıqlarını nümayiş etdirir. Bu qadınlar yalnız döyüş meydanlarında deyil, həm də siyasi və mədəni sahələrdə ölkənin inkişafına töhfə vermişlər.

Azərbaycan qadınları 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə seçib-seçilmək hüququ qazanmışdır. Bu, Şərq ölkələri arasında ilk belə təcrübə idi. Xanımlar ölkənin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak etməyə başlamış, milli dövlət quruculuğunda mühüm rol oynamışdır.

Qadınlar yüz illərdir milli dəyərləri, ana dilini, mədəniyyəti və mənəviyyatı qoruyub saxlamışlar. Onlar ölkənin maariflənmə prosesində fəal rol oynamış, elm, mədəniyyət və təhsil sahələrində uğurlar qazanmışlar. Azərbaycan qadınları həm də analar kimi nəsillərin tərbiyəsində, milli şüurun formalaşmasında böyük rol oynayırlar.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası qadın və kişilərin hüquq bərabərliyini təmin edir. 1995-ci ildə Azərbaycan BMT-nin “Qadınlara qarşı ayrı-seçkiliyin bütün formalarının ləğv olunması haqqında” Konvensiyasını qəbul etmişdir. 1998-ci ildə keçirilmiş Azərbaycan qadınlarının ilk qurultayı dövlət gender siyasətinin tarixində mühüm hadisədir. Bu qurultayda qadınların ictimai-siyasi həyatda fəal iştirakı, gender bərabərliyinin təmin edilməsi və qadın hüquqlarının qorunması məsələləri müzakirə olunmuşdur. Hər beş ildən bir keçirilən qurultaylar qadın siyasəti sahəsində əlamətdar hadisələrdən biridir.

2006-cı ildə “Gender bərabərliyinin təminatları haqqında”, 2010-cu ildə isə “Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” qanunlar qəbul olunmuşdur. Bu qanunlar qadın hüquqlarının qorunması və gender bərabərliyinin təmin edilməsi üçün mühüm addımlardır.

Azərbaycanda dövlət gender siyasətinin əsasını Ulu Öndər Heydər Əliyev qoymuşdur. Onun rəhbərliyi ilə qadınların ictimai-siyasi həyatda fəal iştirakı təşviq edilmiş, qadınların bacarıqlarının inkişafına şərait yaradılmışdır. 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılmış, 2006-cı ildə isə bu komitə Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinə çevrilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva qadınların hüquqlarının qorunması və gender bərabərliyinin təmin edilməsi sahəsində fəal fəaliyyət göstərir. Onun rəhbərliyi ilə həyata keçirilən humanitar layihələr və xeyriyyəçilik tədbirləri Azərbaycanın beynəlxalq arenada nüfuzunu artırır. Mehriban Əliyeva həm də mədəniyyətimizin dünyada təbliği sahəsində əvəzolunmaz rol oynayır.

Qadınlar ölkəmizin ictimai-siyasi həyatının bütün sahələrində fəal iştirak edirlər. Onlar parlamentdə, yerli özünüidarəetmə orqanlarında, dövlət qurumlarında və mülki cəmiyyət təşkilatlarında uğurla təmsil olunurlar. Ölkəmizdə gender bərabərliyinin təmin edilməsi üçün ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir. Qadınların siyasi, iqtisadi və sosial həyatda bərabər iştirakı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindəndir.

8 Mart Azərbaycanda rəsmi bayram kimi qeyd olunur. Həmin gün qadınların ictimai həyatda, elm, mədəniyyət, siyasət və digər sahələrdə uğurları dəyərləndirilir. Bu bayram qadınların əməyinin və fədakarlığının yüksək qiymətləndirilməsinin göstəricisidir.

Azərbaycan qadınları ölkənin tarixində, mədəniyyətində, siyasi və sosial həyatında hər zaman mühüm rol oynamışlar. Onların seçib-seçilmək hüququ, ictimai həyatda fəallığı, gender bərabərliyi və qadın hüquqlarının qorunması sahəsindəki uğurları ölkəmizin inkişafının ayrılmaz hissəsidir. Dövlət tərəfindən həyata keçirilən tədbirlər və qanunvericilik təşəbbüsləri qadınların hüquqlarının qorunması və onların cəmiyyətdə rolu üçün əlverişli şərait yaradır. Azərbaycan qadınları ölkənin tərəqqisində və inkişafında daim fəal iştirak edərək, milli dəyərlərimizi qoruyub saxlayırlar.