Dünya Bankı yeni layihələr icra edəcək

Yeni 5 illik Tərəfdaşlıq Çərçivəsində “yaşıl iqtisadiyyat” quruculuğuna maliyyə dəstəyi göstəriləcək

Azərbaycan Dünya Bankı (DB) ilə yeni layihələrin icrasını müzakirə etməkdədir. Bir neçə gün əvvəl Dünya Bankının yeni təyin olunmuş icraçı direktoru xanım Beatris Meyzerlə maliyyə naziri Sahil Babayev arasında keçirilən görüşdə Azərbaycan ilə Dünya Bankı arasında uzunmüddətli səmərəli tərəfdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilən və müxtəlif sahələri əhatə edən birgə layihələrin uğurlu nəticələri təqdir olunub. DB-nin ölkəmizlə əməkdaşlıq perspektivlərinə toxunulub. Azərbaycan hökumətinin DB ilə əlaqələri genişləndirməkdə maraqlı olduğu bildirilib.

Ölkə Tərəfdaşlıq Çərçivəsi hansı prioritetləri nəzərdə tutur?

Qeyd edək ki, bir müddət əvvəl Dünya Bankının böyük bir missiyası da Azərbaycanda olub və iqtisadi qurumlarının rəhbərləri ilə görüşlərdə yeni proqramların icrasının zəruriliyinə toxunulub. DB ilə aparılan məsləhətləşmələrə uyğun olaraq ölkəmizlə əməkdaşlığın yeni prioritetlərini nəzərdə tutan 2025-2029-cu illərə dair Ölkə Tərəfdaşlıq Çərçivəsi hazırlanması qərara alınıb. Sənədin əsas istiqamətləri neft və qaz gəlirlərindən asılılığın azaldılması və qeyri-neft mənbələrinin sütunları üzrəində dayanıqlı iqtisadi artımların təmin edilməsi, şaxələndirilmiş gəlirlərin insan kapitalına yönəldilməsi və sosial rifahın yaxşılaşdırılması, fiziki infrastruktura və daha güclü institutlara investisiya yatırımlarının artımı yolu ilə ölkənin xarici şoklara dayanıqlığının gücləndirilməsindən ibarətdir. Ümumilikdə, ÖTÇ-nin əsas məqsədi və qayəsi  idarəçilik, insan kapitalı və kommunikasiya bağlantılarının əlaqələndirilməsi və insanların ortaq rifahının təşviqindən ibarətdir.

Dünya Bankı (DB) yeni islahatların Azərbaycanın uzunmüddətli inkişafında, xüsusilə də qeyri-neft iqtisadiyyatının dayanıqlı inkişafda töhfəverici rol oynayacağını da proqnozlaşdırır. Yeri gəlmişkəm, DB-nin bir müddət əvvəl “Qlobal İqtisadi Perspektivlər” adlı hesabatında Azərbaycanla bağlı proqnozlar yenilənib. Sənəddə ümumi daxili məhsul (ÜDM) istehsalı cari ildə 2,8 faiz, 2026-cı ildə isə 3,4 faiz proqnozlaşdırılır. 2025-2026-cı illərdə Azərbaycanda inflyasiyanın isə 2,3-3 faiz olacağı ehtimal edilir.

2030-cu ilə dair Milli Prioritetlərə dəstək

DB ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın gündəliyində iqlim dəyişikliklərinə qarşı mübarizə, “yaşıl iqtisadiyyat” və “yaşıl enerji”  sahəsində yeni layihələrin icrası da dayanır. Bank “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər”in 5-ci istiqaməti olan “təmiz ətraf mühit və yaşıl artım ölkəsi” hədəfinin reallaşmasına töhfə verəcəyini bəyan edib. Dünya Bankı Qrupuna daxil olan Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı və Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası Azərbaycanda bərpa olunan enerji mənbələri və batareya enerji saxlanc sistemləri sektoruna özəl investisiyaları cəlb edəcək. Hazırda çoxtərəfli investisiya Zəmanəti Agentliyi beynəlxalq investorlara kredit zəmanətlərinin verilməsi imkanlarını nəzərdən keçirir, ölkədəki maliyyə vasitəliləri isə maliyyələndirmə qaydalarının sadələşdirilməsi və iqlim investisiyaları risklərinin azaldılması üçün dəstək alacaq.

Hədəf prioritetlərindən biri dənizdə k?lək enerjisinin istehsalı infrastrukturlarının qurulmasıdır. Həmçinin, 760 MVt gücündə Bankə və Biləsuvar günəş enerjisi layihələrinin enerji sisteminə qoşulması, günəş panelləri infrastrukturunun genişləndirilməsi, “yaşıl hidrogen” istehsalı və digər bərpa olunan sahələrə investisiyalar təşviq olunacaq.

Ümumilikdə, Dünya Bankı 2027-ci ilədək ölkəmizdə 8 külək və Günəş elektrik stansiyalarının qurulması və enerji sisteminə inteqrasiyası məqsədilə maliyyə dəstəyini göstərəcək. Həmçinin, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə bərpa olunan enerji mənbələrinə sərmayələrin yönəldilməsi, “ağıllı şəhər və ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqində “yaşıl texnologiyalar”ın və “yaşıl enerji zonası” layihələrinin icrasında da yaxından iştirakını etmək marağını ifadə edib. DB, həmçinin, bərpa olunan enerjinin ixracında və regional “yaşıl enerji” dəhlizinin yaradılmasımnda da maliyyə təminatçısı olmaq niyyətini bəyan edib.

E.CƏFƏRLİ