Dünya Okeanının səthinin istiləşmə sürəti son 10 ildə dörd dəfə artıb ARAŞDIRMA

Beynəlxalq iqlim alimləri qrupu 1980-ci illərin sonundakı məlumatlarla müqayisədə son illərdə dünya okeanlarının səthinin temperaturunun artmasının dörd dəfə sürətləndiyinə dair sübutlar aşkar edib. İndi bu, hər on ildə 0,06 dərəcədən 0,27 dərəcə təşkil edir. 

Redaktor.az xəbər verir ki, bu barədə Britaniyanın Ridinq Universitetinin mətbuat xidməti məlumat yayıb.

“Əgər Dünya Okeanının isti su hamamı olduğunu təsəvvür etsək, yaxın keçmişdə o, yavaş-yavaş axan isti su axını ilə doldurulub, qızdırılıb və bu “hamam” sürətlə isinməyə başlayıb. Bu istiləşməni dayandırmağın yeganə yolu antropogen istixana qazı emissiyalarını sıfırlamaqla kranı bağlamaqdır”, - deyə professor Chris Merchant bildirib. 

Alimlər Dünya Okeanının səthinin temperaturunun 1985-2024-cü illər arasında necə dəyişdiyini hərtərəfli araşdırmadan sonra bu qənaətə gəliblər. Bunun üçün alimlər Yer kürəsinin müxtəlif dənizlərində və okeanlarında avtonom şamandıralardan və izləmə stansiyalarından istifadə etməklə aparılmış peyk ölçmələri və müşahidələrinin bütün mövcud məlumatları təhlil etmiş və onlardan müxtəlif onilliklərdə Dünya Okeanının temperatur xəritələrini tərtib etmək üçün istifadə etmişlər.

Alimlərin bu iqlim göstəricisinə marağı onunla əlaqədardır ki, hidrosfer istixana qazlarının konsentrasiyasının artması nəticəsində Yerdə yığılan izafi istiliyin əhəmiyyətli hissəsini udur. Son bir neçə ildə dünya okeanlarının səthinin temperaturu daim rekordlar vurub və bu da klimatoloqları son dörd onillikdə bu göstəricinin artım sürətinin necə dəyişdiyini öyrənməyə məcbur edib.

Professor Merchant və onun həmkarları bu hesablamaları apararkən okean səthinin temperaturunun Sakit okean El Nino və La Nina kimi müxtəlif dövri iqlim hadisələrinin necə təsir etdiyini nəzərə alıblar. Məlum olub ki, bu hadisələrin suyun temperaturunun dəyişməsinə töhfəsi nəzərə alınmadan belə, Dünya Okeanının səthinin istiləşmə sürəti son on ildə 1985-ci illə müqayisədə təxminən dörd dəfə artıb.

O zaman okeanın səthi hər on ildə 0,06 dərəcə istilənirdisə, indi onun temperaturu hər on ildə 0,27 dərəcə yüksəlir. Bu sürətlənmə tendensiyası davam edərsə, dünya okeanının səthi növbəti iki onillikdə əlavə olaraq 0,53 dərəcə Selsi istiləşəcək ki, bu da onun temperaturunun 20-ci əsrin ortalarından indiki vaxta qədər nə qədər artdığı ilə müqayisə edilə bilər. Alimlərin fikrincə, bu, həm planetin iqliminə, həm də sahil infrastrukturuna əhəmiyyətli təsir göstərəcək.

Bənövşə