Dünyanın ən gözəl şəhərindən Reportaj

Maltanın paytaxtı Valletta “Readers Choice Awards - 2025” reytinqində Paris, Afina və Lissabon kimi turizm nəhənglərini geridə qoyaraq birinci yeri tutub. Təsadüfən bu yay mənim də yolum Maltadan keçdi. Yay istirahəti üçün mənə görə ən gözəl yerdir. Təəssüratlarımı bölüşmədən öncə onu deyim ki, bu ada bir dəfə ziyarət edildikdə, insanı yenidən və yenidən qayıtmağa vadar edir.

Balaca, sakit, amma içi min illərlə dolu Malta 

Malta dəniz sahilində yerləşən kiçik bir ada dövlətdir. Maltaya uçuşum İtaliyanın Bari şəhərindən idi. Soyuq təyyarədən çıxanda hərarət bürüdü: isti hava və meh. Burada hava digər Avropa ölkələrinə nisbətən istidir. Mənə bir növ şərqin isti avqust ayını xatırlatdı. Amma nəmişlik yox, daha isti... Bir fərq də o idi ki, gündüzləri nə qədər isti olsa da, gecə hava sərin olur. İlk addımımı atdığım anda hiss etdim – bu şəhər sadəcə seyr edilmək üçün deyil, hiss edilmək üçündür.

Hava limanından mərkəzə gedəndə ətrafdakı sarı evlər mənə dağınıq bir yeri xatırlatdı. İçimdən "Bura niyə gəlmişəm" sualı keçdi. Amma mərkəzə doğru getdikcə gözəllik görməyə başladım. Misirdən belə qədim olan məbədləri ilə sizi bir anda minilliklər əvvələ aparır. 

Malta Aralıq dənizi sahilində yerləşir. Üç adadan ibarətdir: Malta, Qozo və Comino. Maltada içməli su İtaliyadan gətirilir. Burada dəmir yolu yoxdur. Çox balaca yerdi. Burada paytaxt və digər bölgələr bir-birinə o qədər yaxındır ki...

Qalmaq üçün mənim seçimim paytaxt Valetta yox, ST.Julians oldu. Buranı daha çox sevdim. Dənizin kənarındadır, hər yer çimərlikdir. Bütün əyləncə növləri də sahildədir. Böyük alış-veriş mərkəzi də burada yerləşir. İnsanlar daha təbii həyat yaşayırlar. Burada həyat səhər saat 6-da başlayır. İnsanlar erkən oyanıb dəniz kənarında istirahətlərini edirlər: kimi idman edir, kimi səhər yeməyini yeyir, kimi itini, kimi də övladını gəzdirir. Bu küçələrin axşamı da belədir. Hər kəs sahilə axışır. Şam yeməyini yeyən, dostları ilə oturub kart və digər oyunlar oynayan, musiqiyə qulaq asan, sadəcə dənizə baxıb, ruhunu sakitləşdirən kim... Bu həyat mənə o qədər maraqlı gəldi ki... Elə mən də axşamlar üzərində balaca qayıqların düzüldüyü, ən gözəl rəsm əsərindən fərqlənməyən dəniz mənzərəsini saatlarla izləyirdim.

Maltada diqqətçəkən digər məqam isə başqa Avropa ölkələrinə nisbətən gecə həyatı aktivdir. Yəni saat 7-dən sonra hər yer açıq olur: mağazalar, restoranlar. 

Qiymətlər fərqlidir: məsələn, mağazalarda alış-veriş çox ucuzdur. İctimai nəqliyyat isə baha - avtobusda bir gediş 2,50 avrodur, yəni 5 manat. 

Tunisə yaxın olduğu üçün ərəbləri çox görəcəksiniz. Malta dedikdə gözünün önünə sarı daşlardan olan binalar, mavi dəniz gələcək. Burada bir özəllik isə odur ki, heç bir eyvan eyni deyil. Evlərin hamısının eyvanı fərqlidir. 

Malta’nın paytaxtı olan Valletta, UNESCO tərəfindən Dünya İrsi Siyahısına daxil edilib. 16-cı əsrdə Hospitaler cəngavərləri tərəfindən inşa edilən bu şəhər, Avropanın ən kiçik və ən sıx mədəniyyətli paytaxtlarından biridir.

Vallettanın dar küçələri, barokko memarlığı və dəniz mənzərəsi var. Burada “Game of Thrones”un bəzi səhnələri çəkilib. Paytaxt Valletta, yalnız 1 kvadrat kilometr sahəyə malik olsa da, dünya üzrə ən sıx tarixi abidələrə sahib şəhərlərdən biridir. Şəhər dar daş küçələri, barok üslubunda binaları və möhtəşəm dəniz mənzərələri ilə valehedicidir.

Valletta yalnız tarixi ilə deyil, həm də canlı küçə həyatı, açıq havada kafe və restoranları, sənət qalereyaları və teatrları ilə maraq doğurur.  Gəzmək bir az çətindir. Çünki hər yer hündür pilləkən və yuxarı doğru qalxan yollardır. Ən maraqlı məqam isə pilləkənlərin üstündə qurulan masalar idi. İnsanlar kafelərdə bu masalarda əyləşib, dənizin mavi mənzərəsini izləyirlər.

Avropanın ən kiçik paytaxtıdır, amma yaddaşınızda böyük bir iz buraxacaq. Ümumiyyətlə, Malta Avropada əsl istirahət üçün gedə biləcəyiniz az sayda ölkələrdəndir. Valetta ən çox tarixi yerin olduğu bölgədir.

Maltada gedə biləcəyiniz ən gözəl adalardan biri Qozodur. Bura getmək üçün avtobusla müəyyən yol qət etməlisiniz. Daha sonra gəmidən istifadə edin.

Gəmi ilə gediş pulsuzdur. Bileti sadəcə dönüşdə alacaqsınız - 9 avro. Qozoda dəniz bir başqa gözəldir. Burada günəş başqa cür doğur, külək başqa cür əsir... Bura sakit yerdir. "Blue Lagoon" yalnız su deyil, sanki yerə sərilmiş mavi örpəkdir. 

Dünyanın ən qədim daş məbədlərindən biri, UNESCO tərəfindən qorunan Gantija burada yerləşir. Mərkəzdə Cittadella adlı qədim qala var. Qaladan bütün adanı görə biləcəyiniz mənzərə açılır.

Maltada mətbəx də özü kimi rəngarəngdir. Orijinal təcrübə üçün pastizzi, pendir və ya ətli noxud ilə doldurulmuş ləzzətli xəmiri sınayın və menyuda dovşan, at əti görsəniz təəccüblənməyin. Çünki bu, adada çox məşhur yeməkdir. Və təbii ki, təzə dəniz məhsulları... Əla atmosferi yaşamaq üçün axşam saat 8-dən sonra dəniz kənarında olan məkanlarda masa sifariş edin. 

İnsanların əksəriyyəti isə restoranlarda oturmağı yox, dəniz sahilində qum üstünə süfrə sərib orada yeməyi seçir.