Icma.az
close
up
RU
Dünyanın ən öldürücü silahı: Atom və nüvə bombaları nə ilə fərqlənir?

Dünyanın ən öldürücü silahı: Atom və nüvə bombaları nə ilə fərqlənir?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

Atom və nüvə silahları müasir tarixdə insanlarda ən çox qorxu yaradan vasitələrdən hesab olunur. Bu iki termin tez-tez sinonim kimi istifadə edilsə də, elmi və tarixi baxımdan aralarında müəyyən fərqlər mövcuddur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, atom bombası bütün nüvə silahlarının bir növü olsa da, hər bir nüvə silahı atom bombası deyil. "Wion" resursunun izahına görə, atom bombası tarixdə yaradılan ilk nüvə silahıdır.

Atom bombasının gücü nüvə parçalanması prosesindən - adətən uran-235 və ya plutonium-239 kimi ağır atomların neytronun təsiri ilə bölünüb böyük enerji buraxmasından - qaynaqlanır. Bu bölünmə daha çox neytron yaradır və zəncirvari reaksiya əmələ gətirir. Reaksiya Einstein-in E = mc² düsturuna uyğun olaraq az miqdarda kütləni nəhəng enerji ilə əvəz edir.

Atom bombaları ilk dəfə ABŞ tərəfindən 1945-ci ildə istifadə edilib. Həmin il "Malıy" adlı bomba Xirosimaya, "Tovstun" bombası isə Naqasakiyə atılıb. Nəticədə 200 mindən çox insan həlak olub və nüvə dövrü başlanıb.

Nüvə bombası termini daha geniş anlayışdır. O, həm parçalanmaya əsaslanan atom bombalarını, həm də sintez reaksiyasına əsaslanan hidrogen və ya termonüvə bombalarını əhatə edir.

ABŞ ilk hidrogen bombasını 1952-ci ildə sınaqdan keçirib. "Aivi Mayk" adlanan bu bomba 10 meqatondan çox enerji buraxıb ki, bu da Xirosimaya atılan bombadan yüzlərlə dəfə güclüdür.

Bu güc fərqi atom silahlarından termonüvə silahlarına keçidi müəyyən edən dönüş nöqtəsi olub. Atom bombaları yalnız parçalanmadan istifadə etdiyi halda, hidrogen bombaları həm parçalanma, həm də sintezi birləşdirərək iki mərhələli reaksiya yaradır və demək olar ki, məhdudiyyətsiz dağıdıcı güc əldə edir.

Atom bombasının enerjisi ağır elementlərin atomlarının parçalanmasından yaranır. Hidrogen bombasındaysa daha yüngül elementlər son dərəcə yüksək temperatur və təzyiq altında birləşir və daha böyük enerji buraxır. Bu səbəbdən ölçücə kiçik hidrogen bombası belə atom bombasından qat-qat güclü ola bilər.

Atom bombalarının gücü adətən kilotonlarla, termonüvə bombalarının gücü isə meqatonlarla ölçülür və atom bombasının gücünü minlərlə dəfə üstələyə bilər.

Fərqlər təkcə fizika ilə məhdudlaşmır. Atom bombaları erkən nüvə çəkindiriciliyinin rəmzi idisə, termonüvə silahları soyuq müharibə dövrünün terror balansını müəyyənləşdirib. Hidrogen bombası istehsal edə bilən dövlətlər faktiki olaraq ekzistensial güc sahibi bir klubun üzvünə çevrilmiş sayılır.

1945-ci ildən sonra atom bombası ifadəsi məşhurlaşıb, 1950-ci illərdə hidrogen bombası sınaqları ilə nüvə bombası termini geniş yayılıb. Elmi baxımdan atom parçalanma əsaslı silahlara, nüvə isə həm parçalanma, həm də sintezdən enerji alan bütün qurğulara aid edilir.

Bu gün mövcud döyüş başlıqlarının əksəriyyəti termonüvə tipindədir. Lakin hələ də taktiki məqsədlər üçün daha kiçik, parçalanma əsaslı qurğular mövcuddur.

Müasir nüvə bombaları daha kompakt və dəqiqdir. Silahların azaldılması ilə bağlı müqavilələrə baxmayaraq, nüvə silahına malik ölkələr arsenalını yeniləməkdə davam edir. Hazırda dünyada minlərlə aktiv döyüş başlığı mövcuddur.

Dağıdıcı güc artdığı kimi, onun texnoloji, siyasi və mənəvi idarə edilməsinin çətinliyi də artır. Atom bombası başlanğıc idi, nüvə bombası isə onun təkamülüdür.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2025 16:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see333

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see314

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see305

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see302

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see293

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see284

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see264

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see260

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see253

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see250

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see247

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see244

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see238

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see237

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see230

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see217

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see211

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see202

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see202

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri