Dünyanın ən ölümcül otağı olan Fil ayağı nədir? Saniyələr... VİDEO

1986-cı ildə Çernobıl Atom Elektrik Stansiyasında 4 nömrəli reaktorun partlamasından sonra əriyən nüvə yanacağı beton və poladla birləşərək son dərəcə sıx və ölümcül kütlə əmələ gətirib.

Ölkə.Az xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, bu ərimiş material reaktorun dibinə sızıraraq 2.2 tonluq nəhəng bir qalağa dönür və bu kütləyə “Fil Ayağı” adı verilir.

“Fil ayağı” əvvəlcə saatda 10.000 rentgen (R/h) radiasiya yayırdı. Bu doza səviyyəsi bir insanı 30 saniyə ərzində öldürəcək qədər güclü idi. Bu gün onun radioaktivliyi azalsa da, hələ də təhlükəlidir.

“Fil Ayağı” əsasən uran oksidi, qrafit qalıntıları, beton və poladdan ibarətdir. Son dərəcə sərt və şüşə kimi bir quruluşa malikdir. İlk kəşf edildiyi zaman ona yaxınlaşan cihazlar belə həddindən artıq radiasiya səbəbindən tez xarab olurdu.

On il sonra, Çernobılın yüzlərlə şəklini toplayan ABŞ Enerji Departamentinin Beynəlxalq Nüvə Təhlükəsizliyi Layihəsi "Fil Ayağı"nın bir neçə şəklini əldə edib.

"Fil Ayağı" çox radioaktiv olduğu üçün o zaman elm adamları onun şəklini çəkmək üçün təkərdəki kameradan istifadə edirdilər. Bir neçə tədqiqatçı analiz üçün nümunə götürmək üçün kifayət qədər yaxınlaşıb. Araşdırmaçıların dediyinə görə, "Fil Ayağı" nüvə yanacağının qalıqları deyil.

Nüvə mütəxəssisləri izah edirlər ki, "Fil Ayağı" nüvə qəzası zamanı nüvə yanacağı və reaktorun nüvə strukturlarının hissələrinin həddən artıq qızıb əriyərək qarışıq əmələ gələn "korium" adlı nadir maddədən ibarətdir. "Korium" tarixdə cəmi 5 dəfə təbii şəkildə - bir dəfə 1979-cu ildə Pensilvaniya ştatında baş vermiş "Three Mile Island" qəzası zamanı, bir dəfə Çernobılda və üç dəfə 2011-ci ildə Yaponiyada Fukusima Daiiçi zavodunda qəza zamanı əmələ gəlib.

Qeyd olunur ki, əgər nüvə əriməsi dayandırılmasa, nəticədə ərimiş kütlə reaktor qabının dibinə doğru axır və əriyərək (əlavə ərinmiş materialların qatqısı ilə) döşəməyə tökülür. Daha sonra isti ərinmiş kütlə beton döşəmə ilə reaksiya girir və ərimiş maddənin tərkibi dəyişir. Ərimə kifayət qədər soyuduqda isə sərtləşir və qayaya bənzər sərt minerala çevrilir.

Bu gün Çernobılın nəzarət edilən ərazisində yerləşməsinə baxmayaraq, o, radiasiya yaymaqda davam edir və nüvə fəlakətinin ən hiss olunan qalıqlarından biri kimi tarixə düşüb. Bura eyni zamanda dünyanın ən radioaktiv otağıdır.

Məlumata görə, bu otaq növbəti 100 min il ərzində belə qalacaq və 300 saniyə radiasiyaya məruz qalmaq insanın 2 gün ərzində ölümünə səbəb ola bilər.

Billurə