Dünyanın ən qısa sözü necə hamının ortaq dilinə çevrildi?

Cəmi iki hərfdən ibarət olan "OK" ifadəsi bu gün dünyanın demək olar ki, hər yerində eyni mənada başa düşülür. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, həm "yaxşı", həm "tamam", həm də "uyğundur" mənasını verə bilən bu qısa söz müxtəlif dillərdə və mədəniyyətlərdə ən geniş istifadə olunan ifadələrdən biridir.

Bununla belə, bu qədər universal sözün mənşəyi barədə uzun illərdir müxtəlif nəzəriyyələr mövcuddur.

Məhkəmə dilçiliyi üzrə mütəxəssis Allan Metkalf "OK" sözünü "dilin içindəki yad söz" adlandırır. Onun sözlərinə görə, dillər adətən öz mövcud sözlərinə bənzəyən yeni ifadələri qəbul edir. "OK" isə nə klassik sözə, nə də adi qısaltmaya bənzəyir. Buna baxmayaraq, bu ifadə bu gün Ay missiyalarından tutmuş klassik ədəbiyyata qədər saysız-hesabsız sahədə istifadə olunur.

Mənşəyi barədə müxtəlif nəzəriyyələr

İllər ərzində "OK" sözünün mənşəyi ilə bağlı çoxsaylı ehtimallar irəli sürülüb.

Almaniyada bunun "Oberst Kommandant" ifadəsinin baş hərfləri olduğu iddia edilib. Fransada isə sözün Haitidə istehsal olunan romla əlaqəli "Aux Cayes" yaşayış məntəqəsinin adından yarandığı irəli sürülüb.

Digər nəzəriyyələrdə Şotlandiyanın "och aye" təsdiq ifadəsi, fin dilindəki "oikea" ("doğru") sözü, ABŞ Vətəndaş müharibəsi dövründə istifadə olunan "Orrin Kendall" markası, teleqraf rabitəsindəki "open key" termini, eləcə də Qərbi Afrika dillərində işlənən razılıq ifadələri ilə əlaqə qurulub.

Ən geniş qəbul olunan izah

Dilçi Allen Uolker Ridin (Allen Walker Read) 1960-cı illərdə apardığı araşdırmalar göstərib ki, ən inandırıcı versiya XIX əsrin 1830-cu illərində ABŞ-nin Boston şəhərində yaranıb.

Həmin dövrdə gənclər və qəzet müəllifləri sözləri qəsdən səhv yazaraq qısaltmalar yaratmağı dəbə çevirmişdilər.

"All correct" ("hər şey qaydasındadır") ifadəsi zarafat məqsədilə "oll korrect" kimi yazılır və bundan "O.K." qısaltması formalaşdırılırdı.

Beləliklə, bu gün bütün dünyada işlədilən sözün əslində XIX əsrin qeyri-rəsmi dil zarafatlarından biri kimi meydana çıxdığı hesab olunur.

Siyasət "OK" sözünü məşhurlaşdırdı

Bu zarafat qısa müddətdə unudula bilərdi. Lakin 1840-cı ildə ABŞ-də keçirilən prezident seçkiləri ifadənin geniş yayılmasına səbəb oldu.

Prezidentliyə namizəd Martin Van Burenin tərəfdarları onun doğulduğu Old Kinderhook qəsəbəsinə istinad edərək özlərini "OK Club" adlandırırdılar.

Seçki kampaniyası boyunca "OK" şüarı geniş istifadə olundu və qısa müddətdə gündəlik danışıq dilinə daxil oldu. Martin Van Buren seçkilərdə məğlub olsa da, "OK" ifadəsi bütün dünyaya yayıldı.

Mütəxəssislərin fikrincə, sözün uğur qazanmasının əsas səbəblərindən biri onun neytral məna daşımasıdır.

"OK" ifadəsi "bəli", "əla" və ya "kifayətdir" kimi konkret emosional yük daşımır. O, sadəcə razılığı və ya vəziyyətin qənaətbəxş olduğunu ifadə edir. Məhz bu xüsusiyyət onu dil və mədəniyyət fərqlərindən asılı olmayaraq dünyanın ən universal sözlərindən birinə çevirib.

Aydın