Dünyanın suyu haradan gəlir?

Oksford Universitetinin alimləri Yerdəki suyun mənşəyi ilə bağlı əsaslı kəşf ediblər. Məşhur inancın əksinə olaraq, məlum olur ki, Yer kürəsinin suyu asteroidlərin təsirindən deyil, planetin əmələ gəlməsində istifadə olunan materiallarda tapılan hidrogendən yaranıb.

Bizimyol.info "trthaber"ə istinadən xəbər verir ki, tədqiqatlar göstərir ki, suyun əsas komponenti olan hidrogen Yer təxminən 4,55 milyard il əvvəl yarananda planetin özünün strukturunda artıq mövcud olub.

Tədqiqatçılar Yer kürəsinin materiallarına bənzəyən nadir meteorit növü olan enstatit xondriti tədqiq ediblər. Antarktidada tapılan "LAR 12252" adlı meteoritin analizləri bu meteoritdə gözləniləndən qat-qat çox hidrogen ehtiva etdiyini ortaya çıxarıb. Əsas odur ki, bu hidrogenin yerin çirklənməsindən deyil, meteoritin özündən gəldiyi təsdiqlənib.

Oksforddakı Diamond Light Source sinxrotronunda X-Ray Absorbsion Near Edge Structure (XANES) spektroskopiyasından istifadə edilən analiz meteoritin kükürdlü birləşmələrində yüksək miqdarda hidrogen sulfid aşkar edib. Xüsusilə meteoritin incə dənəli matrisli hissəsində hidrogen miqdarının digər bölgələrə nisbətən beş dəfə çox olduğu müəyyən edilib. Çat və pas kimi torpaq çirklənməsinin izləri olan ərazilərdə demək olar ki, heç bir hidrogen tapılmaması bu hidrogenin meteoritin özünün quruluşuna aid olduğunu sübut etdi.

Bu tapıntılar göstərir ki, Yer kürəsinin əmələ gəlməsində istifadə olunan materiallarda artıq suyun əmələ gəlməsi üçün lazım olan hidrogen ehtiyatı olub. Araşdırmaya rəhbərlik edən Oksford Universitetinin Yer Elmləri Departamentinin doktorantı Tom Barrett: "Hidrogen sulfidin dünyəvi çirklənmədən yaranma ehtimalı çox aşağıdır.Bu, Yerdəki suyun yerli olduğunu, yəni təbii olaraq planetimizin quruluşundan yarandığını göstərən əhəmiyyətli bir sübutdur", - deyib.

Yer Elmləri Departamentindən dosent Ceyms Brayson isə: "Bu iş Yerin bugünkü halına necə gəldiyi sualına cavab axtaran planetoloqlar üçün fundamental əhəmiyyət kəsb edib. İndi bilirik ki, planetimizi təşkil edən maddələr əvvəllər düşündüyümüzdən daha çox hidrogen ehtiva edir. Bu, Yerdə suyun əmələ gəlməsinin asteroidlərin təsirindən deyil, təbii proses olduğunu göstərir", - deyib.

Araşdırma aprelin 16-da “Icarus” jurnalında dərc olunub. Kəşf Yerdəki suyun mənşəyi ilə bağlı uzun müddətdir davam edən mübahisələrə yeni fikir verir və planetimizin həyatı üçün şəraitin necə yarandığını başa düşmək üçün mühüm addım hesab olunur.

Qadir, Bizimyol.info