Icma.az
close
up
RU
Ehsan qadağası Bakıya çatır Təzəpir və Heydər məscidlərinə çağırış edildi

Ehsan qadağası Bakıya çatır Təzəpir və Heydər məscidlərinə çağırış edildi

Icma.az xəbər verir, GlobalInfo saytına əsaslanaraq.


Son vaxtlar bir sıra rayonlarda yas məclislərində ehsan süfrələri ləğv edilib. Bu, yerli sakinlərin öz qərarı ilə baş tutub. Artıq xeyli rayon və qəsəbələrdə hüzr evlərində yemək verilmir. Sonuncu belə qərar Şirvan şəhərində olub.

Əgər rayonlarda ehsan süfrələrinin qadağası və ya məhdudlaşdırılması artıq müəyyən nəticə veribsə, bu dalğa Bakıya da gəlib çata bilərmi?

Globalinfo.az-a danışan deputat Razi Nurullayev son günlərdə rayonlarda yas məclislərinin ləğvi ilə bağlı verilən qərarı müsbət və zəruri addım kimi qiymətləndirdiyini vurğulayıb.

Razi Nurullayev

Onun fikrincə, cəmiyyətimizdə yas məclisləri həm iqtisadi, həm də sosial baxımdan ailələrə ciddi yük yaradır:

“Bu məclislərin sadə və israfçılıqdan uzaq formada keçirilməsi üçün illərlə çağırış etmişik. Belə qərarlar vahid yanaşma ilə bütün ölkə ərazisində tətbiq olunmalıdır. Əgər regionlarda yas məclislərində yemək verilməsi ləğv olunursa, eyni yanaşma Bakıya da şamil edilməlidir. Xüsusilə də paytaxtın ən iri və nüfuzlu məscidləri — Təzəpir və Heydər məscidlərində də yemək verilməməsinə çağırış olunmalıdır. Onlar gərək könüllü şəkildə addım atsınlar. Əks halda, bu, insanlara ədalətsizlik kimi görünə və lazımsız söz-söhbətlərə yol aça bilər”.

R.Nurullayev deyib ki, rəsmi qurumlar məsələyə ədalətli yanaşmalıdır:

“Əgər məqsəd doğrudan da israfçılığı aradan qaldırmaq, insanları yersiz xərc və təmtəraqdan çəkindirməkdirsə, bu, bütün bölgələrə, istisnasız olaraq Bakıya da aid olmalıdır. Cəmiyyətin və dövlətin din sahəsində siyasətinə məsuliyyət daşıyan rəsmi qurumlar da bu məsələdə prinsipial və ədalətli mövqe sərgiləməlidir”.

İqtisadçı Asif İbrahimovun fikrincə, Azərbaycanda toy və yas məclisləri təkcə adət-ənənənin deyil, eyni zamanda iqtisadiyyatın da mühüm bir hissəsinə çevrilib:

“Bu mərasimlər bir çox sahəyə təsir edir – kənd təsərrüfatından tutmuş daşımaya, iaşə xidmətlərindən tutmuş xidmət sektoruna qədər geniş bir təsir zənciri mövcuddur. Toy və yas məclisləri zamanı orta və iri miqyaslı qida məhsullarından istifadə olunur. Bu, heyvandarlıq və kənd təsərrüfatı sahələrinə tələbi artırır. Qəssablıq, yem istehsalı, meyvə-tərəvəz tədarükü, daşınma və mərasim təşkilatçıları bu prosesdə aktiv rol oynayır. Belə mərasimlər həm də dövlətin vergi gəlirlərinə dolayı təsir göstərir. Son illərdə yas mərasimlərinin təşkili daha da sistemli və peşəkar hal alıb”.

Asif İbrahimov

İqtisadçı deyib ki, əvvəllər çadırlarda keçirilən mərasimlər indi xüsusi mərasim evlərində, müasir şəraitdə təşkil olunur:

“Bəzi hallarda bu məkanlar 1500 nəfərə qədər qonaq qəbul edə bilir. Məscidlərin özündə də yas mərasimləri üçün şərait yaradılıb. Bu isə onu göstərir ki, insanlar mövcud ənənəni yaşatmağa davam edir və tələbat dəyişdikcə xidmətlər də həmin ehtiyaclara uyğunlaşır. İqtisadiyyatda belə bir prinsip var: “Tələb nədirsə, onu müəyyən et və qarşıla”. Toy və yas mərasimlərində də bu prinsip əsasdır. Bu sahədə fəaliyyət göstərən fiziki və hüquqi şəxslər tələbi qarşılayaraq gəlir əldə edirlər. Qiymətlər isə təklif olunan xidmətin səviyyəsinə görə dəyişir. Məsələn, ət və digər ərzaqların alış qiymətindən, yeməklərin keyfiyyətindən və menyudan asılı olaraq, bir nəfərlik xidmətin maya dəyəri 15 manatdan başlayır. Bu rəqəm 20-30 manata qədər, bəzən isə daha yüksək – 100 manata qədər də yüksələ bilər”.

Asib İbrahimovun sözlərinə görə, bu sahənin tamamilə ləğvi iqtisadi baxımdan ciddi fəsadlara səbəb ola bilər:

“Qəssablar, fermerlər, daşımalarla məşğul olanlar, ticarətçilər və digər sahələrə bu qərarın mənfi təsiri qaçılmaz olar. Eyni zamanda, mərasimlər cəmiyyətin emosional və dini ehtiyaclarını da qarşılayır. İnsanlar dünyasını dəyişmiş yaxınları üçün ehsan verməyi bir borc, ruhani məsuliyyət kimi görür. Bu, sadəcə iqtisadi deyil, dərin köklü mədəni və mənəvi məsələdir. Bütün bunları nəzərə alaraq, belə ənənələrin birdən-birə ləğvi deyil, mərhələli şəkildə tənzimlənməsi daha məqsədəuyğundur. Hüquqi çərçivədə müəyyən qaydalar tətbiq oluna bilər, lakin praktikada insanların bu mərasimləri müxtəlif yollarla həyata keçirməyə davam etdiyini də görürük. Bu səbəbdən məsələ həm iqtisadi, həm də sosial-mədəni baxımdan çox həssas yanaşma tələb edir”.

Lalə Mehralı

Sosioloq Lalə Mehralı deyib ki, əslində, bölgələrdə bu məsələyə dair savadlılıq paytaxta nisbətən daha yüksəkdir:

“15-20 il əvvəl əsasən Qərb zonasında yas mərasimlərində ifratçılığa yol verməmək üçün ciddi şəkildə diqqət yetirilirdi. Burada dini savadlılığın rolu böyükdür. İnsanlar nəyin ehsan, nəyin ifrat olduğunu anladıqda, özləri bu ifratlıqlardan imtina edirlər. Çünki imtina edə bilməyən şəxslərin dünyəvi və dini bilikləri demək olar ki, sıfır səviyyəsindədir. Razıyam ki, paytaxtda bu sahədə ciddi xaos hökm sürür, xüsusilə mərasim evlərində. Mərasimin keçirilməsi üçün ödənilən məbləğ kifayət qədər yüksəkdir. Üstəlik, mərasimlə bağlı alınan ərzaqlar mərasimdən sonra istifadə olunmadan ailəyə geri qaytarılmır. Məsələn, birinin mərasimi üçün alınan ərzaqlarla bəzən başqa şəxslərin mərasimlərini belə yola verməyə kifayət qədər ərzaq qalır. Bu şəraitdə mərasim evlərinin işdən xeyir götürdüyü aydın olur. İnsanların mərasim evlərinə bu qədər maraq göstərməsinin səbəbi də budur. Bu, toylar və şadlıq sarayları üçün də keçərlidir. İnsanlar əziz günlərini qeyd etmək üçün şadlıq evlərini, yaxınlarını isə bu dünyadan yola salmaq üçün mərasim evlərini zənginləşdirirlər. Halbuki bir stəkan su, bir stəkan çay, bir xurma da ehsan hesab olunur və həmin ehsan süfrəsinin zənginliyinin bu dünyadan köçən insana heç bir faydası yoxdur”.

Lalə Mehralı bir gün bölgələrdə formalaşan bu ənənənin paytaxta da yayılacağına ümid etdiyini vurğulayıb:

“Bəzən deyirlər ki, paytaxt mədəniyyətin beşiyidir, böyük şəhərlər mədəniyyət ocağıdır. Amma bu məsələdə və digər oxşar məsələlərdə paytaxt sakinləri bölgə camaatından nümunə götürməlidir. Bölgələrdə artıq 20 ildən çoxdur ki, belə qərar qəbul edilib. Pandemiya dövründə isə çox gözəl bir ənənə yaranmışdı: məclis qurmaq icazəsi olmadığı üçün mərasim ərzaqları paketləşdirilərək ehtiyacı olan ailələrə göndərilirdi. Məsələn, bölgələrdən birində rəhmətə gedən bir həkimin yas mərasimində 100 aztəminatlı ailəyə ərzaq göndərildi. Bu, ehsanın aliliyini və mərhumun ruhuna olan hörməti göstərir. 100 evdə eyni anda alqış və dua oxundu. İndi gəlin müqayisə edək: dini baxımdan toy süfrəsinə bənzəyən yas mərasimləri, yoxsa 100 aztəminatlı ailənin ərzaqla təmin olunması niyyəti ilə keçirilən ehsan məqbuldur?”

Zaira Akifqızı

Globalinfo.az

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:240
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 31 İyul 2025 22:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri