Ekoloq: Tullantı sularının istifadəsi uzun zaman aparacaq

Bundan ötrü təmizləmə qurğuları tikilməlidir, işlər sürətləndirilsə belə, 5-6 il vaxt apara bilər 

“Bu, içməli su da ola bilər. Amma bu cür sulardan daha çox suvarma üçün istifadə etməyə meyilli olurlar”

Dünya Bankı Qrupunun “Business Ready” hesabatının “Kommunal xidmətlər (su təchizatı)” indikatoru ilə bağlı müvafiq sahədə təkmilləşmələrin və kommunikasiyanın həyata keçirilməsinə dair 2025-ci il üzrə Yol Xəritəsi Biznes mühiti və beynəlxalq reytinqlər üzrə Komissiya tərəfindən təsdiq edilib. Yol xəritəsinə görə, cari ilin 1 iyul tarixinə qədər Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi tərəfindən tullantı sularının təkrar istifadəsi ilə bağlı (təmizlənmiş suyun istifadəsi üçün təlimatlar, tullantı sularının keyfiyyəti limitləri və emal prosesi) beynəlxalq təcrübənin araşdırılması, təkliflərin hazırlanması və Komissiya Katibliyinə təqdim edilməsi planlaşdırılır. Eyni zamanda cari ilin 1 sentyabr tarixinə qədər tullantı sularının təkrar istifadəsi ilə bağlı qaydaların müəyyən edilərək Komissiyanın Katibliyi ilə razılaşdırıldıqdan sonra təsdiq olunması gözlənilir. Tullantı sularının təkrar istifadəsi ilə bağlı Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi yanında Suların İstifadəsinə və Mühafizəsinə Nəzarət Dövlət Xidmətinin təşkil etdiyi mətbuat konfransında da danışılıb. Xidmətin kadastr və uçot şöbəsinin müdiri Rafiq Verdiyev qeyd edib ki, son illər ərzində ümumi su ehtiyatlarımız 25 faizdən çox azalıb: “Son 4 il həqiqətən çox quraq keçib, su anbarlarında suyun həcmi ölü həcmə yaxın olub və Kürün aşağı axarında suyun həddən artıq az olması yay aylarında bəzi günlərdə onun qurumağa yaxın olmasına gətirib. Müxtəlif iqlim ssenarilərinə əsasən gələcəkdə atmosferə atılan qazların miqdarı tələb olunan hüduda qədər azaldılmasa, temperaturun daha yüksək templə artması müşahidə olunacaq. Nəticədə quraq illərin sayı artacaq və quraqlıq daha da kəskin olacaq. Bu da əsrin sonunadək su ehtiyatlarımızın daha 30 faiz azalmasına və su təhlükəsizliyi sahəsində problemlərin daha da kəskinləşməsinə səbəb ola bilər". R.Verdiyev bildirib ki, eyni zamanda gələcəkdə su qıtlığı problemlərini aradan qaldırmaq üçün çay hövzələrində meşələrin salınması, sudan səmərəli istifadə, su itkilərinin qarşısının alınması, alternativ su mənbələrinə geniş yer verilməsi, sudan təkrar istifadənin genişlənməsi, kənd təsərrüfatında sudan qənaətlə istifadə edən metod və texnologiyaların tətbiqi və s. mühüm addım hesab oluna bilər. Əgər ötən əsrin sonlarında transsərhəd çaylarda təxminən 20 milyard kubmetr, yerli çaylarda isə 10 milyard kubmetr su formalaşırdısa, indi ümumi su ehtiyatlarımız iqlim dəyişmələrinin təsiri nəticəsində 5 milyard kubmetr azalaraq 25 milyard kubmetrə yaxındır.  Onun sözlərinə görə, qonşu dövlətlər tərəfindən ildə orta hesabla 5 milyard kubmetr su götürüldüyünü nəzərə alsaq görərik ki, su ehtiyatlarımız hazırda 20 milyard kubmetrə yaxındır ki, onun da 12 milyard kubmetri və ya 60 faizi qonşu dövlətlərin ərazisindən daxil olur. "Gələcəkdə transsərhəd çaylar hövzəsində qonşu dövlətlər tərəfindən istifadə üçün götürülən suyun miqdarının artması və müxtəlif çirkab suları vasitəsilə onların daha ciddi səviyyədə çirklənməsi kimi problemlərin daha da kəskinləşməsi su təchizatında yerli çaylarımızın rolunun daha da artacağına bir işarədir", - deyə o, bildirib. 

Ekoloq-hidroloq Rövşən Abbasov “Sherg.az"a açıqlamasında bildirdi ki, istənilən bir araşdırma, xüsusilə əgər beynəlxalq təcrübədən danışırıqsa, o qədər də çox vaxt aparmır. Yetər ki, bu işlərin içində olan ekspert bu məsələləri araşdırıb yekun nəticəni ortaya qoysun: