Ekranda müəllim şagirdlərə necə təsir edir? AÇIQLAMA

Texnologiyanın sürətli inkişafı təhsil sistemində yeni yanaşmaların yaranmasına səbəb olur. Son illərdə xüsusilə distant və hibrid təhsil modellərinin tətbiqi məktəblərdə dərs prosesinin təşkilinə fərqli baxış formalaşdırıb. Müəllimin ekrandan dərs keçdiyi, şagirdlərin isə sinifdə əyləşdiyi hibrid model həm təhsilin keyfiyyəti, həm də uşaqların sosial inkişafı baxımından müzakirə olunan məsələlərdən biridir. Bu sistem bir tərəfdən müəllim çatışmazlığı probleminə həll kimi qiymətləndirilsə də, digər tərəfdən canlı ünsiyyətin azalmasının yaratdığı risklərlə bağlı suallar doğurur.
Məsələ ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca Demokrat.az-a bildirib ki, şagirdlərin sinifdə, müəllimin isə ekran üzərindən dərs keçdiyi hibrid model təhsilin keyfiyyəti və sosiallaşma baxımından müxtəlif təsirlərə malikdir:
"Təhsilin keyfiyyəti baxımından yanaşdıqda, bu sistemin ən böyük üstünlüyü coğrafi məhdudiyyətləri aradan qaldırmasıdır. Xüsusilə ucqar bölgələrdə yaşayan şagirdlər fənn müəllimi çatışmazlığı ilə qarşılaşdıqda, bu model vasitəsilə yüksək ixtisaslı mütəxəssislərdən dərs almaq imkanı əldə edirlər. Eyni zamanda, onlayn platformaların təqdim etdiyi zəngin vizual materiallar, videolar və rəqəmsal resurslar dərsləri daha maraqlı və rəngarəng edir. Lakin bu formatın ciddi çətinlikləri də mövcuddur. Müəllim sinifdə fiziki olaraq iştirak etmədiyi üçün şagirdlərin diqqətini uzun müddət ekrana yönəltmək və sinifdaxili intizamı tam nəzarətdə saxlamaq çətinləşir. Canlı təmasın olmaması müəllimin hər bir şagirdin yazı işini fərdi şəkildə yoxlamasını və onun anlıq çətinliklərini hiss etməsini məhdudlaşdırır. Bundan əlavə, hər gün saatlarla ekrana baxmaq uşaqlarda zehni və vizual yorğunluq yaradır".
Ekspert deyib ki, şagirdlərin sosiallaşması baxımından isə bu model tam distant təhsillə müqayisədə daha effektiv hesab oluna bilər:
"Şagirdlər məktəb mühitindən uzaq düşmür, parta arxasında əyləşir, tənəffüslərdə və qrup fəaliyyətlərində həmyaşıdları ilə canlı ünsiyyət qururlar. Bu da onların komanda ruhunu və sosial əlaqələrini qoruyub saxlayır. Digər tərəfdən, müəllim və şagird arasındakı emosional bağ zəifləyir. Pedaqogikada mühüm rol oynayan müəllimin canlı baxışı, şagirdə yaxınlaşaraq ona mənəvi dəstək göstərməsi kimi amillər ekran vasitəsilə müəyyən qədər mexanikləşir. Şagirdlərin rəsmi avtoritetlə yalnız virtual mühitdə ünsiyyətə alışması gələcəkdə real iş və akademik həyatda canlı iyerarxik münasibətlərə uyğunlaşmanı çətinləşdirə bilər.
Bu modelin uğurla tətbiq olunması üçün sinifdə intizamı qoruyan, şagirdlərin yazı işlərinə nəzarət edən və ekrandakı müəllimlə sinif arasında canlı əlaqə yaradan köməkçi koordinatorun, yəni mentorun olması vacibdir. Yekun olaraq demək olar ki, bu sistem canlı müəllim təmasının yaratdığı dərin pedaqoji effekti tam əvəz etməsə də, ixtisaslı kadr çatışmazlığı şəraitində təhsilin davamlılığını təmin edən və uşaqları cəmiyyətdən təcrid etməyən uğurlu alternativ modellərdən biridir",- deyə o qeyd edib. 
Əfsanə Kamal
Demokrat.az