Əlaqələr keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyur ŞƏRH

Aprelin 25-də Qəbələdə baş tutan yüksək səviyyəli görüş, Azərbaycan və Ukrayna arasındakı strateji tərəfdaşlığın sarsılmazlığını və yeni prioritetlərini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. İki ölkə arasındakı münasibətlərin suverenliyə hörmət və ərazi bütövlüyünün tanınması kimi fundamental prinsiplər üzərində qurulması, bugünkü mürəkkəb geosiyasi şəraitdə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan ilə Ukrayna arasındakı əlaqələr son illərdə özünün keyfiyyətcə yeni daha sistemli və strateji məzmun kəsb edən mərhələsinə qədəm qoyub. Bu münasibətlərin təməlində dayanan ən mühüm prinsip hər iki dövlətin bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə olan sarsılmaz hörmətidir. Prezident Volodimir Zelenskinin Azərbaycana reallaşdırdığı səfər, Bakı və Kiyev arasındakı münasibətlərin sadəcə diplomatik bir təmas deyil, hər iki dövlət üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən strateji bir dönüş nöqtəsi olduğunu bir daha təsdiq etdi. Bu səfəri müasir dövrün mürəkkəb geosiyasi şəraitində dostluq və praqmatizmin növbəti nümayişi kimi xarakterizə etmək olar.

Azərbaycan Respublikası ilə Ukrayna arasında münasibətlər yüksək səviyyəli siyasi dialoq üzərində qurulub və bu, əməkdaşlığın çoxşaxəli inkişafına ciddi təkan verir. Xüsusilə iqtisadi, ticarət və humanitar sahələrdə əlaqələrin genişlənməsi siyasi münasibətlərin möhkəmliyindən qaynaqlanır. İkitərəfli münasibətlərin institusional əsasları kifayət qədər güclüdür: Xarici İşlər Nazirlikləri arasında məsləhətləşmələr, hökumətlərarası iqtisadi komissiya və parlamentlərarası dostluq qrupları əməkdaşlığın davamlılığını təmin edir. Parlament diplomatiyasının aktivliyi və 1995-ci ildən fəaliyyət göstərən dostluq qrupları qarşılıqlı siyasi etimadın göstəricisidir.

Prezident İlham Əliyevin Prezident Volodimir Zelenskinin Azərbaycana səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat da məhz bu siyasi xəttin ardıcıl və düşünülmüş davamı kimi diqqət çəkir. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, son dörd il ərzində prezidentlər səviyyəsində yeddi görüşün keçirilməsi münasibətlərin formal deyil, dinamik və real siyasi məzmun daşıdığını göstərir. Bu, sadəcə diplomatik aktivlik deyil, iki ölkənin bir-birini strateji tərəfdaş kimi qəbul etməsinin açıq təzahürüdür. İlham Əliyevin 2022-ci ilin yanvarında Kiyevə səfəri və ondan sonra intensivləşən təmaslar Ukrayna–Azərbaycan əlaqələrinin yeni mərhələyə keçdiyini göstərmişdi. Bu gün həmin siyasi xətt daha da möhkəmlənir. İki ölkə arasındakı münasibətlərin sarsılmaz sütunlarından birini isə cəmiyyətlərarası təmaslar təşkil edir. Ukraynadakı Azərbaycan diasporu bu gün sadəcə bir icma deyil, ölkənin iqtisadi, mədəni və ictimai həyatına inteqrasiya olunmuş fəal bir qüvvədir. Soydaşlarımızın yerli mühitdəki aktivliyi xalqlar arasında qarşılıqlı etimadı gücləndirən ən etibarlı faktorlardandır. Diaspor təşkilatları həm biznes əlaqələrinin şaxələnməsində, həm də mədəni dəyərlərin təbliğində strateji bir körpü funksiyasını uğurla yerinə yetirir. Beləliklə, istər dövlət səviyyəsindəki texniki dəstək, istərsə də xalqlar arasındakı mənəvi bağlar Azərbaycan-Ukrayna tərəfdaşlığının sarsılmaz və çoxtərəfli olduğunu bir daha sübut edir.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski çıxışında Azərbaycanın çətin günlərdə nümayiş etdirdiyi qardaşlıq addımlarını və göstərilən sistemli dəstəyi xüsusi vurğulamışdır. Azərbaycanın Ukraynaya göstərdiyi dəstək təkcə diplomatik müstəvidə deyil, həm də həyati əhəmiyyət kəsb edən enerji infrastrukturunun bərpası istiqamətində özünü qabarıq büruzə verir. Müharibənin gətirdiyi dağıntılar nəticəsində sosial obyektlərin fəaliyyətinin iflic olduğu bir şəraitdə, rəsmi Bakının göndərdiyi generatorlar və digər texniki avadanlıqlar mühüm bir xilasedici rolunu oynayır. Bu addım sırf humanitar missiya daşıyaraq, xəstəxana, məktəb və körpələr evi kimi kritik binaların işıqsız və istiliksiz qalmasının qarşısını alır, minlərlə insanın gündəlik həyat şəraitini qoruyur.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında enerji sahəsinə xüsusi yer ayrılması da strateji məntiq daşıyır. SOCAR-ın Ukraynada uzun illərdir uğurla fəaliyyət göstərməsi yalnız iqtisadi iştirak deyil, eyni zamanda etibarlı tərəfdaşlıq nümunəsidir. Energetika artıq sadəcə kommersiya sahəsi deyil, regional təhlükəsizlik və geosiyasi dayanıqlıq məsələsidir. Bu baxımdan Azərbaycan enerji təhlükəsizliyi məsələsində Ukrayna üçün mühüm tərəfdaş olaraq çıxış edir. Birgə investisiya layihələri, yeni təşəbbüslər və sərmayə qoyuluşu ilə bağlı aparılan müzakirələr göstərir ki, tərəflər münasibətləri yalnız qorumaq yox, genişləndirmək niyyətindədir.Ticarət dövriyyəsinin yarım milyard dolları keçməsi, əvvəlki illərdə isə bir milyard dollara yaxınlaşması iqtisadi potensialın real göstəricisidir.

Bugünkü reallıq göstərir ki, Azərbaycan–Ukrayna münasibətləri uzunmüddətli siyasi etimada əsaslanır. Prezidentlərin müntəzəm təmasları, hökumətlərarası komissiyaların fəaliyyəti, parlamentlərarası əməkdaşlıq və iqtisadi layihələr bu münasibətləri institusional dayanıqlığa çevirib.

Ayaz Cəbrayılov

Yeni Azərbaycan Partiyası Kürdəmir rayon təşkilatının sədri