Əlavə vergi yükü: Kimə risk yaradacaq?

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında millət vəkili Vüqar Bayramov minimum əməkhaqqının gəlir vergisindən azad edilməsi ilə bağlı təkliflə çıxış edib.

Millər vəkili "Vergi Məcəlləsinə" təklif edilən yeni dəyişikliklərə əsasən, yeni ildən özəl sektorda 2500 manatadək əməkhaqqı 3.0 faiz gəlir vergisinə cəlb ediləcəyini bildirib:

“Dövlət və neft-qaz sektorunda olduğu kimi özəl sektorda da vergidən azad olunan məbləğ 200 manat nəzərdə tutulub. Əksər dövlətlərdə minimum əməkhaqqının gəlir vergisindən azad olunduğunu nəzərə alaraq oxşar praktikanın Azərbaycanda da tətbiqi məqsədəuyğundur.

Həm dövlət, həm də özəl sektorda minimum əməkhaqqı alan vətəndaşlarımızın maaşları vergidən azad olunmasın sosial təminat baxımdan da arzuolunandır. Bu zaman hər iki sektorda vergidən azad olunan məbləğ 400 manat müəyyənləşə bilər. Həmin vətəndaşlarımızın maaşları yüksək olmadığı üçün əməkhaqqlarının vergiyə cəlb olunması arzuolunan deyil.

Bu baxımdan, həm dövlət, həm də özəl sektorda minimum əməkhaqqı alan vətəndaşlarımızın maaşlarının vergidən azad olunmasını təklif edirik. Həm dövlət, həm də özəl sektorda vergidən azad olunan məbləğin minimum əməkhaqqı ilə əlaqələndirilməsi nisbətən az maaş alan vətəndaşlarımızın da gəlirlərini artıra bilər.

Belə ki, bu halda gəlir vergisi hesablanan zaman vergidən azad olunan məbləğ 200 manat deyil, 400 manat ola bilər ki, bu da birbaşa maaşların artımına gətirib çıxarar. Bu o deməkdir ki, bu halda 2500 manatadək əməkhaqqı alan vətəndaşlarımızın maaşlarında artım qeydə alına bilər”.

Minimum əməkhaqqı gəlir vergisindən azad edilə bilərmi, əks təqdirdə vətəndaşlar sosial problemlərlə üzləşəcəkmi?

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Razi Abbasbəyli “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, indiki dövr üçün bu verginin tətbiqi hər hansı ciddi sosial çətinlik yaratmır:

“Çünki burada söhbət yüksək əməkhaqqı alanların gəlir vergisinə cəlb edilməsindən gedir. Cəlbetmə prosesi də mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək. İllər üzrə müxtəlif faizlər hissə-hissə artırılmaqla 14 faizə qədər gətirib çatdırılacaq. Əlbəttə ki, bu müddət ərzində söhbət əgər 2 500 və onun üzərində əməkhaqqı alanlardan gedirsə, böyük ehtimalla həmin sahədə maaşları da artacaq.

Çünki hər il olduğu kimi növbəti ildə də orta aylıq maaşın artımı nəzərdə tutulur. Bu 10 faizlə 17 faiz arasında proqnozlaşdırılır. Ona görə də hazırkı mərhələdə və yaxud da növbəti il üçün bu vergilərin tətbiq edilməsi vətəndaşların sosial həyatında mənfi çalarlarla ifadə etməyəcək. 

Ancaq bu sahibkarlar, özəl sektor üçün əlavə, çox ciddi yük yaradacaq. İşəgötürənlər üçün əlavə yükün yaranmasına gətirib çıxaracaq. Məcburi olaraq xərc bazası artacaq, böyüyəcək. Özəl sektorda  maya dəyərinin bahalaşmasına təsir göstərən əlavə vergi tətbiqləri nəticə etibarilə də bahalaşmaya, ixtisarların yaranmasına və s. bu kimi xərclərin qənaət edilməsi səbəbindən problemlərin yaranmasına gətirib çıxaracaq. 

Bu, birbaşa olaraq vətəndaşların həyatında özünü ifadə etməsə də, dolayı təsirlərlə  işəgötürən kiçik və orta sahibkarlara artıq yük yaradacaq. Bu özəl sektorun inkişafında müəyyən qədər mənfi təsir göstərəcək. Bütün bunlar da nəticədə Azərbaycan vətəndaşlarının sosial həyatında özünü göstərəcək.

Bu yaxın bir il üçün ciddi təsirlər, travmalar yaratmayacaq. Növbəti il üçün yük daha da artıqca bahalaşma, ixtisarların yaranması kimi arzuolunmaz sosial problemlərin geniş miqyasda yayılmasına gətirib çıxaracaq”.

Nigar Abdullayeva
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: gəlir vergisi Razi Abbasbəyli

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin