Icma.az
close
up
RU
Elçin Şamilli: Ümumtürk mədəniyyətinin vizual dilində əsərlər yaradılmalıdır

Elçin Şamilli: Ümumtürk mədəniyyətinin vizual dilində əsərlər yaradılmalıdır

Azertag saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 1 aprel, AZƏRTAC

AZƏRTAC müasir incəsənətlə bağlı materiallar silsiləsini davam etdirir. Müsahibimiz sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, rəssam Elçin Şamilli türk ölkələrində müasir incəsənətin xüsusiyyətləri barədə mülahizələrini bölüşür və onun beynəlxalq səviyyədə tanıdılması üçün nələrin lazım olduğu barədə fikirlərini təqdim edir.

Rəssam qeyd edib: “Əvvəllər SSRİ-nin tərkibində olmuş türk ölkələri müstəqillik qazandıqdan sonra uzun müddət sovet incəsənət formatını davam etdirib. Bu, Azərbaycanda həm rəsmi variantda (Tahir Salahovun xətti), həm də “underqraund”la (Cavad Mircavadovun mifologiyası və Mir-Nadir Zeynalovun abstraksiyası ilə) özünü göstərdi. Eyni zamanda, 1990-cı illərdə türk ölkələrindən olan bəzi sənətçilər müasir incəsənəti (1960-cı illərin sonlarından 1970-ci illərin əvvəllərinə qədər yaradılan incəsənət - red.) araşdırmağa başladılar. Bu, həm fərdi qaydada, həm də Azərbaycanda “Təsdiq” və “Labirint” kimi yaradıcı qrupların formalaşması yolu ilə baş verdi. Bədii təcrübənin spesifikliyinə gəldikdə, məsələn, Qazaxıstandan olan Almagül Menlibayeva mifləri və şamanizmi müasir vizual dil vasitəsilə yenidən şərh edən videoart və foto layihələri yaradır. Azərbaycan müasir incəsənətinin xarakterik xüsusiyyətlərinə gəlincə isə, bu, qlobal bədii sistemdən texnologiyaların və formaların mənimsənilməsini ortaya qoyur. Həmin xüsusiyyət Azərbaycanın mövzuları, mədəni kodları və semantikası vasitəsilə həyata keçirilməsi cəhdlərinə aiddir. Məsələn, Çingiz Babayevin instalyasiyalarında və xalçalarında, Orxan Hüseynovun videoartında olduğu kimi”.

Onun sözlərinə görə, türk ölkələrində müasir incəsənət iki əsas istiqamətdə inkişaf edir.

“Əvvəla, gender bərabərliyi, ictimai transformasiya, hakim gücə tənqidi baxış, insan və təbiət arasında qarşılıqlı əlaqə, ekoloji fəlakətlər, internetin, sosial medianın və süni intellektin təsiri, eləcə də qlobal əhəmiyyətli spesifik yerli məsələlərdə qlobal proseslərə inteqrasiya səyləri göstərilir. İkinci istiqamət müasir texnoloji dünyada, ən son texnoloji tərəqqi və qlobal çağırışlar dilində mədəni, dini və milli kimliyin axtarışıdır. Burada Azərbaycan və Qazaxıstanın oxşar maraqları xüsusilə nəzərə çarpır”, - deyə sənətşünas vurğulayıb.

E. Şamillinin sözlərinə görə, türkdilli ölkələrin incəsənəti müasir səviyyədə öz vizual dili olmadan qlobal dünya üçün maraqlı olmayacaq. “Türk ölkələrinin vizual dili minilliklərin mədəni təcrübəsinə əsaslanır. Söhbət müasir əsərlərdə keçmişin vizual formalarından sözün əsl mənasında istifadə etməkdən getmir. Söhbət keçmişin canlı enerjisini gələcəyə necə ötürməkdən, xalçaların və ümumiyyətlə ornamental sənətin həndəsi və mücərrəd formalarının ənənəvi dilinin struktur və kompozisiya məntiqini müasir formaların dilinə necə tərcümə etməkdən gedir. Kimyaçı Xudu Məmmədovun ideyalarına əsaslanan alim və memar Siyavuş Dadaş müasir formatda variasiya nümunələri ilə türk mədəniyyətinin vizual kodu üçün bir konsepsiya hazırladı. Bu gün bir kod, bir konsepsiya və praktik təcrübə var. Bu nəzəri və texnoloji irs bütün türk xalqlarına məxsusdur. Təkcə ümumtürk mədəniyyətinin vizual dilində müasir məsələlər və mövzularda əsərlər yaratmaq qalır. Bu, rəsm, heykəltaraşlıq və qrafikadan tutmuş instalyasiyalara və video sənətə qədər bütün vizual sənət formalarına aiddir. Qlobal incəsənət sistemində ideya və formaların mübarizəsi kontekstində rəqabətədavamlı olacaq şey məhz budur”, - deyə həmsöhbətimiz fikirlərini yekunlaşdırıb.

Müəllif: Anara Axundova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:137
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 01 Aprel 2026 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see357

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see297

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see296

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see296

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see288

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see280

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see273

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see271

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see271

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see259

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see253

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see252

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see252

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see249

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see248

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see244

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see239

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see238

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see227

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see223
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri