Icma.az
close
up
RU
Elçin Şamilli: Ümumtürk mədəniyyətinin vizual dilində əsərlər yaradılmalıdır

Elçin Şamilli: Ümumtürk mədəniyyətinin vizual dilində əsərlər yaradılmalıdır

Azertag saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Bakı, 1 aprel, AZƏRTAC

AZƏRTAC müasir incəsənətlə bağlı materiallar silsiləsini davam etdirir. Müsahibimiz sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, rəssam Elçin Şamilli türk ölkələrində müasir incəsənətin xüsusiyyətləri barədə mülahizələrini bölüşür və onun beynəlxalq səviyyədə tanıdılması üçün nələrin lazım olduğu barədə fikirlərini təqdim edir.

Rəssam qeyd edib: “Əvvəllər SSRİ-nin tərkibində olmuş türk ölkələri müstəqillik qazandıqdan sonra uzun müddət sovet incəsənət formatını davam etdirib. Bu, Azərbaycanda həm rəsmi variantda (Tahir Salahovun xətti), həm də “underqraund”la (Cavad Mircavadovun mifologiyası və Mir-Nadir Zeynalovun abstraksiyası ilə) özünü göstərdi. Eyni zamanda, 1990-cı illərdə türk ölkələrindən olan bəzi sənətçilər müasir incəsənəti (1960-cı illərin sonlarından 1970-ci illərin əvvəllərinə qədər yaradılan incəsənət - red.) araşdırmağa başladılar. Bu, həm fərdi qaydada, həm də Azərbaycanda “Təsdiq” və “Labirint” kimi yaradıcı qrupların formalaşması yolu ilə baş verdi. Bədii təcrübənin spesifikliyinə gəldikdə, məsələn, Qazaxıstandan olan Almagül Menlibayeva mifləri və şamanizmi müasir vizual dil vasitəsilə yenidən şərh edən videoart və foto layihələri yaradır. Azərbaycan müasir incəsənətinin xarakterik xüsusiyyətlərinə gəlincə isə, bu, qlobal bədii sistemdən texnologiyaların və formaların mənimsənilməsini ortaya qoyur. Həmin xüsusiyyət Azərbaycanın mövzuları, mədəni kodları və semantikası vasitəsilə həyata keçirilməsi cəhdlərinə aiddir. Məsələn, Çingiz Babayevin instalyasiyalarında və xalçalarında, Orxan Hüseynovun videoartında olduğu kimi”.

Onun sözlərinə görə, türk ölkələrində müasir incəsənət iki əsas istiqamətdə inkişaf edir.

“Əvvəla, gender bərabərliyi, ictimai transformasiya, hakim gücə tənqidi baxış, insan və təbiət arasında qarşılıqlı əlaqə, ekoloji fəlakətlər, internetin, sosial medianın və süni intellektin təsiri, eləcə də qlobal əhəmiyyətli spesifik yerli məsələlərdə qlobal proseslərə inteqrasiya səyləri göstərilir. İkinci istiqamət müasir texnoloji dünyada, ən son texnoloji tərəqqi və qlobal çağırışlar dilində mədəni, dini və milli kimliyin axtarışıdır. Burada Azərbaycan və Qazaxıstanın oxşar maraqları xüsusilə nəzərə çarpır”, - deyə sənətşünas vurğulayıb.

E. Şamillinin sözlərinə görə, türkdilli ölkələrin incəsənəti müasir səviyyədə öz vizual dili olmadan qlobal dünya üçün maraqlı olmayacaq. “Türk ölkələrinin vizual dili minilliklərin mədəni təcrübəsinə əsaslanır. Söhbət müasir əsərlərdə keçmişin vizual formalarından sözün əsl mənasında istifadə etməkdən getmir. Söhbət keçmişin canlı enerjisini gələcəyə necə ötürməkdən, xalçaların və ümumiyyətlə ornamental sənətin həndəsi və mücərrəd formalarının ənənəvi dilinin struktur və kompozisiya məntiqini müasir formaların dilinə necə tərcümə etməkdən gedir. Kimyaçı Xudu Məmmədovun ideyalarına əsaslanan alim və memar Siyavuş Dadaş müasir formatda variasiya nümunələri ilə türk mədəniyyətinin vizual kodu üçün bir konsepsiya hazırladı. Bu gün bir kod, bir konsepsiya və praktik təcrübə var. Bu nəzəri və texnoloji irs bütün türk xalqlarına məxsusdur. Təkcə ümumtürk mədəniyyətinin vizual dilində müasir məsələlər və mövzularda əsərlər yaratmaq qalır. Bu, rəsm, heykəltaraşlıq və qrafikadan tutmuş instalyasiyalara və video sənətə qədər bütün vizual sənət formalarına aiddir. Qlobal incəsənət sistemində ideya və formaların mübarizəsi kontekstində rəqabətədavamlı olacaq şey məhz budur”, - deyə həmsöhbətimiz fikirlərini yekunlaşdırıb.

Müəllif: Anara Axundova

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:135
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 01 Aprel 2026 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri