Icma.az
close
up
RU
Elektrik enerjisi olmadan işləyən kompüter hazırlandı

Elektrik enerjisi olmadan işləyən kompüter hazırlandı

Olke.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

ABŞ-dakı St. Olaf Kollecinin alimləri elektrik enerjisi olmadan işləyən mexaniki kompüter hazırlayıblar. Bu qurğu enerjini elektrikdən deyil, fiziki qüvvədən alır.

Ölkə.az Qaynarinfo-ya istinadən xəbər verir ki, tədqiqatçılar kiçik çiplər və sürətli enerji yığımı texnologiyalarından fərqli istiqamət seçərək, xarici enerji mənbəyinə ehtiyac duymayan hesablama sistemi yaradıblar. Bu batareyasız qurğular məntiq və yaddaş funksiyalarını fiziki komponentlər vasitəsilə yerinə yetirir.

Ənənəvi kompüterlərdən fərqli olaraq, bu sistemlər materialların "yaddaş” xüsusiyyətindən istifadə edir. "Nature Communications” jurnalında dərc olunan araşdırmanın aparıcı müəllifi Coi Paulsen bildirib ki, yaddaş adətən kompüterin sərt diskində və ya insan beynində təsəvvür edilir. Lakin bir çox gündəlik materiallar da keçmiş təsirləri "xatırlaya” bilir. Məsələn, rezin material nə qədər sıxıldığını və ya dartıldığını yadda saxlayır.

Alimlər bu xüsusiyyətə əsaslanaraq materialların yalnız hərəkəti yadda saxlayıb-saxlamadığını deyil, eyni zamanda məlumatı emal edib-etmədiyini də araşdırıblar.

Tədqiqatçılar polad yaylar və çubuqlardan istifadə edərək üç mexaniki kompüter nümunəsi hazırlayıblar. Birinci sistem çubuğun neçə dəfə irəli-geri hərəkət etdiyini sayır. İkinci sistem bu hərəkətlərin tək və ya cüt sayda olub-olmadığını müəyyən edir. Üçüncü sistem isə tətbiq olunan qüvvənin orta və ya yüksək səviyyədə olduğunu yadda saxlayır.

Alimlərin sözlərinə görə, bu mexanizm məlumat emalını elektrik siqnalları ilə deyil, struktur hərəkəti vasitəsilə həyata keçirir.

Coi Paulsen qeyd edib ki, artıq kompüter çipi və enerji mənbəyi olmadan sadə hesablamalar apara bilən qurğuların hazırlanması üçün real imkan mövcuddur.

İlk baxışda bu qurğular sadə və hətta lazımsız görünə bilər, lakin onlar həssas elektron sistemlərə alternativ olmaq potensialına malikdir. Araşdırmada qeyd olunur ki, bu cür davamlı cihazlar digər sistemlərin işləyə bilmədiyi sərt mühitlərdə problemsiz fəaliyyət göstərə bilər.

Məsələn, gələcəkdə bu texnologiya batareyasız şəkildə təzyiqi hiss edib reaksiya verən protez qol və ayaqlarda istifadə oluna bilər. Həmçinin yalnız mühərrikin titrəyişləri əsasında aşınmanı izləyən reaktiv mühərrik sensorları kimi də tətbiq edilə bilər.

Paulsen bildirib ki, bu nəticələr ətraf mühiti hiss edib qərar verə və reaksiya göstərə bilən materialların hazırlanmasına doğru mühüm addımdır. "Ağıllı materiallar” kimi tanınan bu sahədə əldə olunan biliklər daha həssas süni üzvlər və toxunmaya reaksiya verən mühitlərin yaradılmasına töhfə verə bilər.

Hazırda alimlər bu mexaniki sistemlərin miqyaslandırılması imkanlarını və məhdudiyyətlərini araşdırır. St. Olaf Kollecin tələbələri isə bir neçə rotorun qarşılıqlı təsirini və onların bir-birinə necə təsir etdiyini öyrənir. Bu istiqamətdə əldə olunacaq nəticələr daha mürəkkəb sistemlərin yaradılmasına imkan verə bilər.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:180
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 16 Aprel 2026 16:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see316

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see307

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see302

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see302

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see299

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see290

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see287

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see281

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see281

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see255

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see254

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see249

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see247

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see246

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see241

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see236

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see234

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see234

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see230

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri