“Elektrikli avtomobillər yenidən yox ola bilərmi?..”

...Bir əsrdən çox əvvəl Baker Electric Coupe və Riker Electric Roadster Nyu-York şəhərinin küçələrində hərəkət edirdi. 20-ci əsrin əvvəllərində şəhərdəki taksilərin təxminən üçdə biri elektriklə işləyirdi. Lakin onlar tezliklə öz yerlərini neft sənayesinin inkişafı və vergi güzəştləri sayəsində daha ucuz, daha güclü və daha asan yanacaqla işləyən benzinlə işləyən avtomobillərə verdilər.

SİA-nın məlumatına görə, bunu “The New York Times” yazır.

Elektrikli avtomobillər 1935-ci ilə qədər demək olar ki, yoxa çıxmışdı. Fərdi nüsxələri muzeylərdə və şəxsi kolleksiyalarda qalmasına baxmayaraq, insanların çoxu onların nə vaxtsa mövcud olduğunu bilmirlər.

Belə nadir hallardan biri, 1909-cu ildə bərpa edilmiş Baker Electric, məşhur teleaparıcı və avtomobil həvəskarı Cey Lenonun kolleksiyasındadır.

Taxta çərçivəyə və 36 düymlük təkər disklərinə malik bu elektromobil Kaliforniyanın Burbank küçələrində yoldan keçənləri heyran edir.

...İndi, yüz ildən sonra tarix təkrarlana bilər.

Tramp administrasiyası və ABŞ Konqresindəki Respublikaçılar elektriklə işləyən avtomobil sənayesinin böyüməsinə xələl gətirə biləcək addımlar atır.

Onlar federal subsidiyaların ləğv edilməsini, elektrikli avtomobil sahiblərinə illik 250 dollarlıq yeni verginin tətbiq edilməsini və neft sektoruna prioritetin qaytarılmasını təklif edirlər.

Keçmişlə paralellər tarixçiləri narahat edir. 20-ci əsrin əvvəllərində infrastrukturun və siyasi dəstəyin olmaması səbəbindən elektrik avtomobilləri də benzin mühərrikləri ilə mübarizəni uduzdu.

O dövrdə Amerika hərəkətliliyə can atırdı, lakin kənd yerləri əsrin ortalarına qədər elektrikləşdirilməmişdi.

1926-cı ildə ABŞ Konqresi neft şirkətlərinə 27,5 faiz gəlir vergisini silindi, bu fasilə onilliklər boyu davam etdi və benzinlə işləyən avtomobilləri dominant etdi.

Siyasi maneələrlə yanaşı, elektromobillər gender stereotiplərindən də əziyyət çəkib.

Keçən əsrin əvvəllərində onları "xanımlar üçün avtomobil" kimi reklam edirdilər - sakit, təmiz, rahat…

O dövrün şüarlarından biri belə idi: "Medya bayramınız mübarək - arvad üçün elektromobil".

Eyni zamanda, benzinlə işləyən avtomobillər kişilik və güclə əlaqələndirilirdi. Və bu gün bu gender stereotipləri aradan qalxmayıb.

Respublikaçı konqresmen Marjorie Taylor Greene, “Mustang və ya Camaro kapotu altında V8-in gurultusu qədər Amerikalı bir şey yoxdur” deyir.

Amerikalı milyarder, Tesla şirkətinin rəhbəri Elon Musk nəhəng Cybertruck kimi modelləri buraxaraq elektrikli avtomobillərin kişi cəlbediciliyini artırmağa çalışır.

Lakin onun mühafizəkar dairələrlə uyğunlaşması əvvəlcə elektrikli nəqliyyat vasitələrini dəstəkləyən mütərəqqi alıcıları özündən uzaqlaşdıra bilər.

Petersen Muzeyinin tarixçisi Leslie Kendall qeyd edir ki, elektrik avtomobilləri keçmişdə texniki çatışmazlıqlara görə yox, infrastrukturun olmaması və daha yüksək xərclərə görə uduzublar - 1908-ci ildə Ford Model T 650 dollar, elektrik rodster isə 1750 dollara başa gəlib.

Bu gün vəziyyət dəyişir. ABŞ-ın keçmiş prezidenti Cozef Baydenin rəhbərliyi dövründə enerji doldurma stansiyalarının tikintisinə 7,5 milyard dollar ayrılıb.

Lakin Tramp proqramın icrasını dayandırıb. Yenə də elektrik avtomobilinin pioneri Endryu Rikerin nəvəsi Riçard Rikerin qeyd etdiyi kimi, texnoloji nailiyyətlər axını dəyişə bilər. …Əgər siz bir avtomobili beş dəqiqəyə enerji ilə doldurub 800 kilometr sürə bilsəniz, daxili yanma mühərriki tarix olacaq.

Bunu nəvə Riçard Riker deyir.

Nazlı Almuradova