Icma.az
close
up
RU
Əlvida, Bakı, səni bir daha görməyəcəyik

Əlvida, Bakı, səni bir daha görməyəcəyik

Ayna portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Paytaxtın tarixi görkəmi məhv edilir, keçmişi silinir

Bu mövzu bir çox yerli media orqanlarında müzakirəyə çıxarılıb. Onlar memar Stasya Orlova-Stroqanovaya istinadən məlumat veriblər ki, Bakının Xətai rayonu Ələddin Quliyev küçəsi ilə 8-ci Zavodskaya küçəsinin kəsişməsində yerləşən, 1895-1897-ci illər arasında tikilmiş ikimərtəbəli bina 2025-ci il mayın 9-da sökülüb.

Məşhur polşalı memar Kazimir Skureviç tərəfindən layihələndirilmiş bina milli memarlıq elementləri ilə klassik üslubun nümunəsi idi. Skureviçin diqqətəlayiq layihələri arasında Dövlət Bankının binası (1897-1899, indiki Vurğun küçəsi və Azərbaycan prospekti), Şamaxı uşaq evi, Rotşild kontoru (Muxtarov küç. 13), Azərbaycan Prokurorluğunun hazırkı binası, Tağıyev passajı (1896, indi univermaq), həmçinin xəstəxanalar, poçt şöbələri, gimnaziyalar və Nobel Qardaşları binası və sairin adını çəkmək olar.

Orlova-Stroqanovanın fikrincə, bina qorunub bərpa olunsaydı, sərgi salonları, uşaq oyun meydançaları və kafeləri olan ərazinin mədəniyyət mərkəzinə çevrilə bilərdi. Lakin onun mühafizə olunan tarixi abidələr siyahısından çıxarılması memarın fikrincə, sökülməni asanlaşdırıb. Həqiqətən də Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətindən yerli mətbuata bildirilib ki, bina mühafizə olunan abidələr siyahısında deyil.

Burada yadda saxlamaq lazımdır ki, Bakıdakı qədim tikilinin dövlət tərəfindən mühafizə olunan abidələr siyahısına daxil edilib-edilməməsi müəyyən edilmiş dövlət proseduru ilə həyata keçirilir. Burada əsas məqamlar var. Bu, binanın mədəni, tarixi və ya memarlıq dəyəridir. O, aşağıdakı hallarda abidə kimi tanına bilər: mühüm tarixi hadisələr və ya şəxsiyyətlərlə bağlıdır; memarlıq, üslub, tikinti texnologiyasının unikal nümunəsidir; bədii və ya mədəni dəyərə malikdir; arxeoloji əhəmiyyətə malikdir.

Gördüyümüz kimi, Xətai rayonundakı sökülən bina bu meyarlara cavab verir və onu qorumaq olardı. Axı o, məşhur polşalı memar Kazimir Skureviç tərəfindən layihələndirilib və milli memarlıq elementləri ilə klassik üslubun nümunəsi olub.

Bakıda eyni tarixə malik binalar çoxdurmu? Cavab aydındır: azdır. Müvafiq olaraq, sadə məntiq qışqırır ki, hər bir belə binanı qoruyub saxlamağa çalışmalıyıq.

Xüsusən də şanlı tarixi olan sökülən binanın yerinə başqa bir göydələn bina tikiləcəksə. Və bu baxımdan keçmişimizə diqqətli münasibətdən misal çəkmək istərdim. Təəssüf ki, bütün bunlar Azərbaycanda deyil, köhnə İngiltərədə baş verdi. Beləliklə, 1552-ci ildə tikilmiş “Old Wellington Inn” Mançester şəhərinin mərkəzində sağ qalan ən qədim binadır. Tudor dövrünə xas olan bu üçmərtəbəli, yarıtaxta bina əvvəlcə Baydrom ailəsi üçün ev və mağaza kimi fəaliyyət göstərib, daha sonra - 1830-cu ildə meyxanaya çevrilib.

1971-ci ildə şəhərin mərkəzinin yenidən qurulması çərçivəsində yeni küçə səviyyəsinə uyğunlaşmaq üçün hidravlik domkratlardan istifadə edilməklə, bina 1.5 metr qaldırıldı. Bu mühəndislik şücaəti şəhərin modernləşdirilməsi kontekstində tarixi quruluşun qorunub saxlanmasına imkan verdi. 1996-cı ildə Mançesterdə baş verən partlayışdan sonra meyxananın Mançester Kafedral Kilsəsinə yaxın olan yeni yerə köçürülməsi qərara alındı. 1998-ci ildə bina tamamilə söküldü və hər bir element - kərpicdən taxta kirişlərə qədər diqqətlə daşındı və 1999-cu ildə Shambles Meydanındakı yeni yerində yenidən quruldu.

Bu gün “Old Wellington Inn” Shambles meydanında, Mançester Kafedralının yanında yerləşir. Tarixi ab-havasını qoruyub saxlayaraq, həm yerli əhalini, həm də turistləri özünə cəlb edən meyxana (pub) kimi fəaliyyət göstərməkdə davam edir.

Bəli, əziz oxucular, bizim ölkədəkindən müqayisə olunmayacaq dərəcədə köhnə tikililərin çox olduğu İngiltərədə hətta tarixi olan meyxanalara da qayğı ilə yanaşılır. Ölkəmizdə isə məşhur polşalı memarın nadir əsəri sökülür. Bir neçə onillikdən sonra Bakının tarixi görkəmindən nə qalacaq? Bu sualın cavabı, görünür, indi bürokratik kresloda əyləşərək, bu və ya digər köhnə tikililərin dövlət tərəfindən qorunan abidələr siyahısına salınıb-sökülməməsinə qərar verənləri çox az maraqlandırır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:176
embedMənbə:https://ayna.az
archiveBu xəbər 19 May 2025 15:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see317

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see316

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see310

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see310

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see300

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see296

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see292

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see291

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see264

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see262

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see256

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see253

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see253

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see251

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see243

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see241

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see240

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see237

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see202

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see198
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri