Ən dərin göl Yer üzündəki şirin suyun 20 faizi harada gizlənib?

Çox az insan bilir ki, Yer kürəsindəki şirin suyun böyük hissəsi cəmi bir yerdə toplanıb. Bu yer isə nə tropik meşələrdə, nə də uzaq dağlarda deyil, Sibirdə yerləşir.

Lent.az xəbər verir ki, Baykal gölü artıq uzun illərdir təbiətin gücünün və sirrinin simvolu sayılır. Onun dərinliyi hətta alimləri belə heyrətləndirir. Gölün maksimal dərinliyi 1642 metrdir və bu, onu Yer üzünün ən dərin gölü edir. Amma əsas fərqi yalnız dərinliyi deyil. Baykal gölü planetdəki donmamış şirin su ehtiyatlarının təxminən 20%-ni özündə saxlayır. Buradakı su o qədər təmizdir ki, bəzi yerlərdə onu birbaşa göldən içmək mümkündür. Bu isə belə böyük su hövzələri üçün nadir haldır.

Alimlər Baykalın unikallığını onun yaşı ilə izah edirlər. Onun təxminən 25 milyon il yaşı var və bu, onu dünyanın ən qədim göllərindən birinə çevirir. Göl tektonik çökəklikdə yerləşir və bu çökəklik hələ də genişlənməkdə davam edir. Buna görə Baykal minilliklər ərzində daha da dərinləşir. Buradakı su yavaş, lakin fasiləsiz şəkildə yenilənir. Bu isə özünəməxsus və zəngin ekosistemin qorunmasına imkan verir. Baykal gölü həm də dünyada yeganə şirin su suitisi olan nerpanın yaşayış yeridir. Bu heyvan başqa heç yerdə rast gəlinmir. Burada yüzlərlə endemik növ, yəni yalnız bu əraziyə xas canlılar yaşayır. Buna görə alimlər Baykalı “canlı laboratoriya” adlandırırlar. Qışda göl qalın buz təbəqəsi ilə örtülür. Bu buz şüşə kimi şəffaf olur və üzərində gəzərkən qəribə səslər çıxarır. Yayda isə hava isti olsa belə, su həmişə soyuq qalır. Bu, gölün böyük həcmi və dərinliyi ilə bağlıdır.

Ekoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, Baykal qorunmaya ehtiyac duyur. Turizm və sənaye fəaliyyəti onun həssas ekosisteminə təzyiq göstərir. Buna baxmayaraq, göl hələ də dünyanın ən təmiz su hövzələrindən biri sayılır və suyun şəffaflığı bəzi yerlərdə 40 metrə çatır. Baykal yalnız təbii obyekt deyil, həm də qlobal əhəmiyyətə malik irsdir. Onu görən hər kəs təbiətin böyüklüyünü anlayır və belə yerləri qorumağın nə qədər vacib olduğunu dərk edir.