Ənənəvi polis maşınları elektromobillərlə əvəzlənəcək? FOTO

Elektrikli avtomobillərin istifadəsinin artması ilə yanaşı, polis idarələri də son illərdə patrul maşınlarını elektrik modelləri ilə əvəz etməyə başlayıblar.

Avtosfer.az xəbər verir ki, lakin geniş yayılmış təsəvvürün əksinə olaraq, elektriklə işləyən polis avtomobili ideyası heç də yeni deyil. Tarixdə ilk rəsmi polis avtomobili 125 il əvvəl məhz elektrik mühərriki ilə yola çıxıb və bu, həmin dövr üçün böyük texnoloji yenilik hesab olunurdu.

ABŞ-nin Ohayo ştatının Akron şəhəri 1899-cu ildə “Collins Buggy” şirkətinin istehsal etdiyi elektrikli polis avtomobilini xidmətdə istifadə edib. Təxminən 2,3 ton ağırlığında olan bu nəqliyyat vasitəsi 4 at gücündə iki ədəd elektrik mühərriki ilə işləyirdi və maksimum 29 kilometr-saat sürət yığa bilirdi. Patrul təqibləri üçün istifadə edilməsə də, polis əməkdaşlarını və məhbusları daşımaq üçün kifayət qədər funksional idi. Hətta avtomobilin ilk sərnişini içkili vəziyyətdə avtomobil idarə etdiyi üçün həbs olunan bir şəxs olub.

20-ci əsrin əvvəllərində elektrik avtomobilləri benzinli modellərə nisbətən daha populyar idi. 1899-cu il üzrə ABŞ məlumatlarına əsasən, həmin dövrdə ölkədə elektrik avtomobillərinin sayı benzinlə çalışan avtomobillərin sayından daha çox olub. Buna görə də o illərdə elektrik polis maşınlarının istifadəsi tamamilə məntiqli görünürdü. Lakin 1908-ci ildə Henri “Ford T” modelini kütləvi istehsala buraxması ilə vəziyyət dəyişdi. Ucuzlaşan benzinli avtomobillər sürətlə bazara hakim oldu və elektrik modelləri tədricən arxa plana keçdi.

Elektrikli avtomobillərdən benzinli patrul maşınlarına tam keçid isə 1909-cu ildə Detroitdə baş verdi. Polis komissarı Frank Croul büdcə çatışmazlığı səbəbindən şəxsi vəsaiti ilə 350 dollara “Packard 30 Touring Car” alaraq ilk benzinli polis avtomobilinin əsasını qoydu. Bu avtomobil cəmi bir il ərzində 2200-dən çox çağırışa çıxaraq özünü doğrultdu və şəhərdə benzinlə işləyən polis parkının formalaşmasına səbəb oldu. 1920-ci illərdə böyük neft yataqlarının kəşfi və benzin mühərriklərinin inkişafı nəticəsində uzun illər polis avtomobilləri demək olar ki, yalnız benzinlə işləyib.

Elektrikli polis avtomobillərinin müasir dövrdə yenidən populyarlaşması 2009-cu ildə İngiltərənin West Midlands Polis İdarəsinin “Mitsubishi MiEV” modellərini sınaqdan keçirməsi ilə başladı. Bu təşəbbüsdən sonra müxtəlif ölkələrdə oxşar sınaqlar həyata keçirildi. 2016-cı ildə Los-Anceles Polis İdarəsi yüzlərlə “BMW i3” almağı planlaşdırdı, Cənubi Pasadena isə 2024-cü ilə qədər patrul parkını tamamilə “Tesla” modellərinə keçirməyi açıqladı. Bununla belə, bəzi sınaqlar uğurlu olmayıb. Məsələn, “BMW i3” performans baxımından zəif qiymətləndirilib, eləcə də bəzi polis bölmələri “Tesla” modellərinin müəyyən əməliyyatlar üçün “praktiki olaraq yararsız” olduğunu bildiriblər.

Bütün çətinliklərə baxmayaraq, bu təcrübələr yeni nəsil elektrik polis avtomobillərinin – “Ford Mustang Mach-E” və “Chevrolet Blazer EV PPV” kimi xüsusi hazırlanmış modellərin meydana çıxmasına səbəb olub. Elektrikli nəqliyyat vasitələrinin səssiz işləməsi, aşağı servis xərcləri, daha ucuz istismar olunan enerji mənbəyi və ekoloji üstünlükləri səbəbilə gələcəkdə polis idarələrinin elektrik avtomobillərinə keçidi daha da sürətləndirəcəyi gözlənilir. Yeni batareya texnologiyaları, daha geniş məsafə ehtiyatı və sürətli şarj imkanlarının inkişafı bu keçidi dəstəkləyir.

Hazırkı proqnozlara əsasən, yaxın illərdə patrul xidmətində elektrik avtomobillərinin payı sürətlə artacaq və polis parkları tamamilə yeni nəsil, ekoloji təmiz və texnoloji üstünlüklərə malik nəqliyyat vasitələri ilə yenilənəcək.

Eltac Zülfüqaroğlu