Ərdoğan çağırış etdi: “Danışıqlara başlamağın vaxtıdır”

Cənubi Asiyada son günlərdə artan gərginlik fonunda Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Pakistan və Hindistana etdiyi çağırışı diqqət çəkir. Ərdoğan bildirib ki, “odun üzərinə benzin tökmək” istəyən qüvvələr vəziyyətin mürəkkəbləşməsində maraqlıdır və tərəfləri təmkinə çağırıb. O, eyni zamanda Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şəriflə mühüm telefon danışığı apardığını vurğulayıb. Bu kontekstdə Türkiyənin vasitəçi roluna qayıtması gündəmə gəlir. Xatırladaq ki, Ankara daha əvvəl Rusiya-Ukrayna münaqişəsində də vasitəçilik təşəbbüsü göstərmişdi, müəyyən uğurlar qazanılsa da , bu yekun sülhün əldə olunması ilə nəticələnmədi.

Bu proses nədən xəbər verir?

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Anar İsayev deyib ki, 1947-ci ildən bu günə qədər Hindistan və Pakistan arasında davam edən münaqişələr, xüsusilə Cammu və Kəşmir bölgəsi ətrafında, zaman keçdikcə daha da kəskin xarakter alıb:

“Bu dövr ərzində iki ölkə arasında təxminən beş dəfə ciddi qarşıdurmalar, bəzən isə müharibə səviyyəsində toqquşmalar baş vermişdir. Hazırda hər iki ölkə müasir nüvə silahlarına malik olduğundan aralarındakı münaqişə regional sabitlik üçün ciddi təhdid olaraq qalır.

Hindistan və Pakistan arasındakı bu gərginlik beynəlxalq güclərin nəzarətindədir və münaqişənin həlli üçün müxtəlif vasitəçilik təşəbbüsləri irəli sürülür. Xüsusilə Türkiyə kimi regional güclər bu məsələdə daha fəal rol oynamağa çalışırlar. Türkiyə, həm Pakistanla tarixi və mədəni bağlara, həm də Hindistanla müəyyən iqtisadi və diplomatik əlaqələrə malik olduğuna görə bu münaqişədə vasitəçilik potensialına sahibdir.

Anar İsayev

Son illərdə Türkiyənin beynəlxalq vasitəçilik sahəsində qazandığı təcrübə məsələn, Rusiya-Ukrayna arasında taxıl sazişi ilə bağlı danışıqlar təşəbbüsləri onu bu sahədə etibarlı aktor kimi təqdim edir. Buna baxmayaraq, Türkiyənin vasitəçilik rolu bir sıra çətinliklərlə qarşılaşa bilər. Ən mühüm maneələrdən biri Hindistanın üçüncü tərəf vasitəçiliyinə qarşı olan ehtiyatlı mövqeyidir. Həmçinin, Türkiyənin Kəşmir məsələsində Pakistana verdiyi açıq dəstək Hindistanda inamsızlıq yaradır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə Pakistanın baş naziri arasında keçirilən telefon danışığında da Türkiyənin Pakistana verdiyi dəstək xüsusi olaraq vurğulanmışdır. Bundan əlavə, ABŞ, Çin, Rusiya və BMT kimi beynəlxalq güclər də regionda maraqlara sahibdir və bu da Türkiyənin diplomatik təşəbbüslərinə təsir göstərə bilər.

Nəticə etibarilə qeyd etmək olar ki, Türkiyə qeyri-rəsmi vasitəçilik təşəbbüslərini təşviq edən platformaların və dialoq mühitinin yaradılmasında mühüm rol oynaya bilər. Lakin rəsmi vasitəçilik statusu qazanmaq üçün həm Hindistanın, həm də Pakistanın razılığı və balanslı yanaşma tələb olunur. Türkiyənin Pakistana verdiyi açıq dəstəyə görə Hindistan tərəfi bu vasitəçilik təşəbbüsünə skeptik yanaşa bilər”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az