Ərdoğanın “bir Putin, bir mən” sözlərinin açması: Ankaradan Moskvaya kritik təklif Dörd bölgə...

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın son açıqlaması müzakirələrə səbəb olub. Belə ki, o çıxışında bildirib ki, dünyada yalnız iki təcrübəli lider qalıb: özü və Rusiya dövlət başçısı Vladimir Putin.

Ərdoğanın bu yanaşması nədən xəbər verir? Türkiyə Prezidenti bununla növbəti hədəfin bu iki prezident olacağını demək istəyib? Bir qədər qıcıq doğuran, mənəmlik elementləri olan bu sözlərin dünyanın hazırkı qarışıq vaxtında söyənməsi müxtəlif aspektlərdən müzakirə edilir. Təhlilçilər, köşə yazarları Türkiyə liderinin bu sözlərinin boşuna söylənmədiyini vurğulayır.

Globalinfo.az-a danışan politoloq Zeynal Əmrəliyev deyib ki, Rəcəb Tayyib Ərdoğanın bu açıqlamasına bir neçə prizmadan yanaşmaq mümkündür:

“Birinci növbədə Suriyadakı qalibiyyət. Yəni Türkiyənin istədiyi kimi Bəşər Əsəd rejimi devrildi, YPK/PKK-ya qarşı uğurlu əməliyyatlar həyata keçirildi və mühafizəkar rejim hakimiyyətə gəldi. Bu həm də Rusiyanın Suriyadakı maraqlarının geri çəkilməsinə səbəb oldu. Kreml Əsədi qorumaq istəyirdi, lakin bu alınmadı. Demək olar ki, müəyyən mənada Suriya mövzusunda Rusiya Türkiyənin qarşısından çəkildi. Ərdoğanın bu yanaşması əslində diplomatik manevrdir”.

Politoloqun sözlərinə görə, Türkiyə Prezidenti öz yaxın müttəfiqi Rusiyanın könlünü almaq üçün bu qəbildən açıqlama verib:

Zeynal Əmrəliyev

“Rusiyaya mesaj verir ki, “Suriyanın qurulmasında Türkiyənin aparıcı rolu olacaq. Lakin prosesdə Rusiya da iştirak edəcək. Dünyada iki lider qalıb və biz söz sahibiyik. Gəl ikimiz quraq”.
Bu həm də Qərb dünyasına və əsas müttəfiqi olan İsrailə mesajdır. Onların regiona çox da müdaxilə edə bilməyəcəklərini göstərir. ABŞ, Aİ regionun konnekturasının çizilməsində əsas rola malik deyil. Ümumiyyətlə, Rəcəb Tayyib Ərdoğanın fikirləri, verdiyi mesajlar bunlardan ibarətdir”.

Globalinfo.az bildirir ki, R.T.Ərdoğan sözügedən çıxışında özünün və Putinin hakimiyyətdə olduğu müddəti xatırladıb. Öz hakimiyyətinin 22 ilə, Putinin iqtidar yaşının da 24 ilə yaxınlaşdığını söyləyib. Bu müddətdə dünyada iqtidara gələnlərin əksərinin ələndiyini, vəzifədən çəkildiyini də xüsusi ilə vurğulayıb. Hazırda Türkiyə ilə Rusiyanın Yaxın Şərqdə, Afrikada, Qafqazda, Mərkəzi Asiyada sinxron fəaliyyət göstərdiyi məlumdur. Hələlik Ankara və Moskva sadalanan regionlarda açıq şəkildə toqquşmurlar, əksinə, anlaşaraq bərabər hərəkət edirlər. İki liderin bir-birinə sayğısının olduğu da sirr deyil. Vladimir Putin Ərdoğan haqda ən yüksək səviyyədə fikirlər söyləyib, onu sözünün sahibi olan dövlət başçısı kimi tərənnüm edib. Görünür, Ərdoğan növbəti mərhələnin də bünövrəsini Putinlə quracağına işarə edib və gələcəyin dünyasında şəriksiz lider, söz sahibi olduqlarını dünyaya çatdırıb.

Bu deyilənlərin hansı həddə qədər doğrulacağını, hesablamaların nə dərəcədə baş tutacağını isə zaman göstərəcək…

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az