Qəhrəmanlıq və rəşadət səhifəsi

Toğrul Zeynalov     

YAP Ağdam rayon təşkilatının əməkdaşı                                                                                                              

1990-cı ilin 20 yanvar gecəsi Azərbaycan xalqının yaddaşına təkcə faciə kimi deyil, həm də milli iradənin sınağa çəkildiyi tarixi bir mərhələ kimi həkk olundu. Sovet imperiyasının süqut ərəfəsində Bakıya yeridilən hərbi hissələr dinc əhaliyə qarşı misli görünməmiş qəddarlıq nümayiş etdirdi. Tankların şəhər küçələrində hərəkəti, avtomat səsləri və günahsız insanların qətlə yetirilməsi totalitar rejimin əsl mahiyyətini açıq şəkildə ortaya qoydu. Fövqəladə vəziyyətin gizli saxlanılması isə bu qanlı əməliyyatın əvvəlcədən planlaşdırıldığını göstərirdi. Həmin gecə onlarla insan şəhid oldu, yüzlərlə sakin yaralandı.20 Yanvar faciəsi yalnız hərbi müdaxilə deyil, Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsinə qarşı yönəlmiş ağır siyasi cinayət idi. Məqsəd milli azadlıq hərəkatını zor gücü ilə boğmaq, xalqı qorxu altında saxlamaq idi. Lakin hadisələrin gedişi bu planın iflasa uğradığını göstərdi. Şəhidlərin dəfni ümumxalq etirazına çevrildi, yüz minlərlə insan azadlıq və ədalət tələblərini açıq şəkildə ifadə etdi. Qanlı Yanvar hadisələri müstəqillik yolunda geri dönüşün olmadığını sübut etdi.

Bu faciəyə ilk siyasi və hüquqi qiymət verən şəxs isə ulu öndər Heydər Əliyev oldu. 1990-cı il yanvarın 21-də Moskvada Azərbaycanın daimi nümayəndəliyində çıxış edən ulu öndər Heydər Əliyev sovet rəhbərliyinin törətdiyi bu qanlı hadisəni açıq və qətiyyətli şəkildə pislədi. O, böyük təhlükə riskinə baxmayaraq, 20 Yanvar faciəsini insanlığa qarşı törədilmiş cinayət kimi dəyərləndirdi. Bu mövqe həmin dövr üçün misilsiz siyasi cəsarət nümunəsi idi. Ulu öndər Heydər Əliyevin bu çıxışı Azərbaycan xalqının haqq səsinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında mühüm rol oynadı.

Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev sonradan hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra 20 Yanvar hadisələrinə dövlət səviyyəsində tam və obyektiv siyasi-hüquqi qiymət verilməsini təmin etdi. 1994-cü ildə Milli Məclisin qəbul etdiyi qərarla 20 Yanvar faciəsi sovet rejiminin Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi ağır cinayət kimi rəsmiləşdirildi. Şəhidlərin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, ailələrinə dövlət qayğısının göstərilməsi və Şəhidlər xiyabanının müqəddəs ziyarət məkanına çevrilməsi məhz Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə həyata keçirildi. Bununla da 20 Yanvar faciəsi milli yaddaşda yalnız matəm deyil, həm də qürur və mübarizə rəmzi kimi möhkəmləndi.

Bu gün 20 Yanvar hadisələrinə verilən düzgün tarixi qiymət Azərbaycan dövlətçiliyinin ideoloji əsaslarından birini təşkil edir. Ulu öndər Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi siyasi xətt sayəsində bu faciə unudulmur, təhrif edilmir və gələcək nəsillərə doğru şəkildə çatdırılır. 20 Yanvar şəhidləri Azərbaycan xalqının vicdanında əbədi yaşayır. Bu tarix bizə azadlığın hansı ağır bədəllə qazanıldığını xatırladır və müstəqil dövlətimizi qorumağın hər bir vətəndaşın müqəddəs borcu olduğunu bir daha göstərir.