Ərzaq qiymətləri qlobal inflyasiya üçün yeni riskə çevrilir

Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

Qlobal istiqraz bazarlarında investorların diqqəti enerji qiymətlərindən sonra ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsullarına yönəlib. Əsas ərzaq məhsullarının bahalaşması qlobal inflyasiya üçün yeni risk amili kimi qiymətləndirilir.

Banco.az xəbər verir ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) ərzaq əmtəə indeksi 2022-ci ilin sonundan bəri ən yüksək səviyyəyə yüksəlib. İlin əvvəlindən qarğıdalı, soya və buğda kimi əsas kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətləri təxminən 20 faiz artıb.

Qlobal ərzaq inflyasiyası 2026-cı ilin ilk yarısında 2,8 faiz təşkil edib. JPMorgan iqtisadçıları qiymət təzyiqlərinin qarşıdakı dövrdə daha da güclənə biləcəyini bildirirlər.

JPMorgan-ın hesablamalarına görə, qlobal ərzaq inflyasiyası 2027-ci ilin ilk yarısında 5 faizə çata bilər. Bu baxımdan BMT-nin ərzaq əmtəə indeksindəki dəyişikliklər də bazarlar tərəfindən yaxından izlənilir.

Qarğıdalı, soya və buğdanın qiymətlərini izləyən indeks ilin əvvəlindən təxminən 20 faiz yüksəlib.

Ərzaq qiymətlərinin gələcək dinamikasında kənd təsərrüfatı məhsullarının təchizatı mühüm rol oynayır. Güclü El Niño şəraitinin kənd təsərrüfatı istehsalına mümkün təsiri, həmçinin gübrə təchizatında yaranan çətinliklər əsas risklər sırasında göstərilir.

Gəmiçilik xətlərinə edilən hücumların təchizat zəncirlərinə təsiri də diqqətdə saxlanılır. Avropada isti havanın kənd təsərrüfatı istehsalına təsiri də ərzaq qiymətləri baxımından əhəmiyyətli amil hesab olunur.

Barclays iqtisadçıları Avropada ərzaq qiymətlərində dəyişkənliyin payız aylarından etibarən daha qabarıq şəkildə özünü göstərə biləcəyini bildirirlər.

Ərzaq qiymətlərində yeni artım ehtimalı investorların istiqraz bazarındakı mövqelərinə də təsir göstərir. Carmignac ABŞ və Avropa bazarlarında inflyasiyaya indekslənmiş istiqrazlara üstünlük verir. Troy Asset Management isə qısamüddətli inflyasiya indeksli istiqrazlara yönəlib.