Icma.az
close
up
RU
Əsərləri anbara atılan dahi Barokkonun unudulmuş sənətkarı

Əsərləri anbara atılan dahi Barokkonun unudulmuş sənətkarı

Icma.az, Kulis.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bu gün görkəmli italyan heykəltəraş Françesko Moçinin doğum günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə sənətçi haqqında materialı təqdim edir.

Françesko Moçi XVII əsr İtaliya incəsənətində Renessansın intizamlı maniyerizmindən Barokko dövrünün coşğun, dramatik və hərəkətli üslubuna keçidin təməlini qoyan ən orijinal heykəltəraşlardan biridir. O, Lorenso Bernini ilə eyni dövrdə yaşayıb və mərmərə verdiyi fantastik hərəkət, külək effekti və gərgin emosiyalarla Barokko heykəltəraşlığının simvollarından birinə çevrilib.

Moçi Florensiya yaxınlığındakı Montevarki şəhərində anadan olub. O, ilk sənət təhsilini Florensiyada Santi di Tito kimi ustadların emalatxanasında alıb, daha sonra Romaya köçərək heykəltəraş Kamillo Mariani ilə işləməyə başlayıb.

Onun yaradıcılığı bir neçə mühüm mərhələyə bölünür:

Orvieto dövrü (1603–1608): Moçinin ustadlıq möhrünü vurduğu ilk böyük sifariş Orvieto kilsəsi üçün hazırladığı "Müjdələnmə" heykəl silsiləsi oldu. Cəbrayılın göydən enişini və Məryəmin diksinmə anını təsvir edən bu əsər barokko incəsənətinin ilk şah əsərlərindən biri sayılır. Cəbrayılın əynindəki paltarın küləkdə dalğalanması mərmərə sözün əsl mənasında dinamika bəxş edirdi.

Pyaçenza dövrü (1612–1629): Pyaçenza şəhərinin mərkəzi meydanı üçün atlı heykəllər hazırladı. Bunlar Renessansın durğun atlı heykəllərindən fərqli olaraq, atların və süvarilərin dramatik hərəkəti ilə böyük şöhrət qazandı.

1629-cu ildə Moçi Romaya qayıdıb və həyatının ən mühüm layihəsi üstündə işləməyə başlayıb: Müqəddəs Pyotr Bazilikasının mərkəzi günbəzini saxlayan dörd nəhəng sütunun taxçaları üçün heykəl yaratmalı idi. Moçiyə Müqəddəs Veronika heykəli tapşırılıb.

Moçi bu heykəldə Veronikanı sanki dəsmalı xalqa göstərmək üçün təcili qaçaraq gəlirmiş kimi təsvir edib. Paltarının sıx və dərin qatları, üzündəki qışqırıq ifadəsi o dövr üçün həddindən artıq ekspressiv və radikal idi. Hətta dövrün digər nəhəngi Bernini bu heykəli istehza ilə qarşılayıb. Lakin vaxt keçdikcə bu əsər barokkonun ən cəsur plastika nümunələrindən biri kimi qəbul olunub.

Françesko Moçinin qürurlu, kompromissiz və azad xarakteri onun həyatındakı ən acı və sınayıcı dövrün — Romadakı "Müqəddəs Veronika" heykəli ətrafında yaşanan mənəvi fəlakətin əsas səbəbinə çevrilib. Sənətçi bütün yaradıcılıq enerjisini və illərini Müqəddəs Pyotr Bazilikasının mərkəzi günbəzi altında ucaldılacaq nəhəng "Müqəddəs Veronika" heykəlinə həsr etmişdi. Lakin əsər 1640-cı ildə təhvil verilərkən, dövrün Roma incəsənət mühitinə tam nəzarət edən Can Lorenso Bernini və onun tərəfdarları tərəfindən istehza, təhqir və boykotla qarşılanıb.

Bernini Moçinin bu cəsur, hərəkətli və qışqıran heykəlinə baxaraq açıq şəkildə rişxənd edib:

"Moçi, bu qadın niyə belə bərk qaçır? Yoxsa külək onun dəsmalını uçurub?"

Moçi isə bu istehzaya dərin kədər və qəzəblə cavab verib:

"Xeyr, o, sənin kimi birinin onun heykəlini korlamaması üçün qaçır!"

Lakin bu münaqışə Moçiyə baha-başa gəlib. Papa sarayı və nüfuzlu kilsə sifarişçiləri Bernininin tərəfini tutublar. Moçi qəfil təcrid olunub, hazırladığı digər əsərlər (məsələn, Müqəddəs Pyotr və Pavel heykəlləri) qəbul edilməyərək rədd olunub və anbara atılıb. Bütün bunlar onun sənətkar şərəfinə ağır zərbə vurub.

Həyatının son 14 ilini dərin küskünlük, tənha mühacirət, maddi sıxıntı və mənəvi böhran içində keçirən Moçi, yaratdığı sənət incilərinin insanlar tərəfindən anlaşılmamasının acısını yaşayaraq, haqqı tapdalanmış bir dahi kimi 1654-cü ildə tənhalıqda gözlərini həyata yumub.

Françesko Moçi Bernininin daha yumşaq, mənzərəli və kütləvi bəyənilən barokkosundan fərqli olaraq, daha tünd, iti xətli və kəskin üsluba sahib idi:

O, mərmər kimi ağır bir materiala yüngüllük verərək parçaların küləkdə sürətlə dalğalanması illüziyasını yaradan ilk heykəltəraşlardandır.

Onun personajları sakit durmur; onlar hərəkət, həyəcan və ya şok anında dondurulmuş kadrları xatırladır.

Uzun müddət Bernininin kölgəsində qalsa da, XX əsr incəsənət tarixçiləri onu Barokko heykəltəraşlığının gerçək banilərindən biri kimi yenidən kəşf ediblər.

Müasir incəsənət tarixində Françesko Moçi uzun əsrlər boyu qaldığı Bernini kölgəsindən çıxaraq Barokko dinamizminin həqiqi qabaqcılı kimi yenidən qiymətləndirildiyi üçün son dərəcə aktualdır. Müasir sənətşünaslıqda o, mərmərə ilk dəfə dramatik hərəkət, külək effekti və psixoloji gərginlik gətirən müstəqil novator kimi qəbul olunur. Onun Orvietoda və Romadakı cəsur, kinetik heykəlləri bu gün də monumental heykəltəraşlıqda forma, işıq-kölgə və hərəkət plastikasının ən parlaq nümunələri kimi tədqiq edilir və dünya muzeylərində böyük maraqla izlənilir.

Məşhur müğənni vəfat etdi “Borçalı aşıq mühitini tanıyaq və tanıdaq” - Yeni layihə “Mən bu gün öləcəyəm” – Dostoyevski ölüm yatağında həyat yoldaşına nəyi etiraf etmişdi?
Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:153
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 29 İyul 2026 16:00 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri