Facebook da bağlanan hesablar, SAXTA SƏBƏBLƏR Blokdan necə çıxmaq olur?

Facebook platformasında istifadəçilər tez-tez əngəllərlə rastlaşmağa başlayıb. Səbəbsiz yerə şəxsi profilləri və ya biznes səhifələri bağlanır. İnsanların illərlə əziyyət çəkərək 300 min və ya daha çox izləyicisi olan səhifələr bloka düşür.

Lent.az-ın əməkdaşının hazırladığı bu yazıda Meta şirkətinin istifadəçilər üçün yaratdığı yersiz problemlərdən söz açacağıq.

Bu gün Facebook milyonlarla insanın gündəlik istifadə etdiyi platformadır. Amma eyni zamanda ən çox şikayət edilən sosial şəbəkələrdən biridir. İnsanlar tez-tez belə problemlərlə qarşılaşır: hesabın səbəbsiz bağlanması, şifrənin oğurlanması, hesaba daxil ola bilməmək və biznes səhifələrin silinməsi.

Bəs bu problemlərin səbəbi nədir? Hər şey Meta şirkətindən qaynaqlanır, yoxsa istifadəçilərin də səhvləri var?

Hesabların səbəbsiz bağlanması

Bir çox istifadəçi hesabının “heç bir səbəb olmadan” bağlandığını deyir. Amma əslində əksər hallarda sistem müəyyən qayda pozuntusu aşkar edir. Facebook avtomatik alqoritmlərlə işləyir. Bu sistemlər aşağıdakı halları risk kimi qəbul edir:

* Eyni anda çox sayda dost əlavə etmək

* Qısa müddətdə çox mesaj göndərmək

* Eyni IP-dən fərqli hesabların idarə olunması

* Şübhəli linklərin paylaşılması

İstifadəçi bunu normal davranış hesab edə bilər. Amma sistem bunu spam kimi görür. Nəticədə hesab müvəqqəti və ya daimi bloklana bilər.

Şifrə necə oğurlanır?

“Şifrəmi heç kimə verməmişəm, amma hesabım hack olunub” – bu, çox yayılmış şikayətdir. Amma burada əsas problem adətən istifadəçinin bilmədən etdiyi səhvlərdir.

Hackerlər bir neçə üsulla istifadəçiləri aldadır:

1. Saxta giriş səhifələri

İstifadəçiyə mesaj gəlir: “Hesabın bağlanacaq, daxil ol və təsdiqlə”. Linkə klik edəndə Facebook-a bənzər saxta səhifə açılır. İstifadəçi şifrəsini daxil edir və məlumat birbaşa hackerə ötürülür.

2. “Sən videodasan” tələsi

Messenger-də tanışdan mesaj gəlir: “Bu videoda sən varsan”. Linkə daxil olanda yenə login səhifəsi açılır. Bu da saxta olur.

3. E-mail phishing

Saxta e-poçt göndərilir. Guya Facebook-dandır. İçində “şifrənizi yeniləyin” yazılır. Link isə hackerə aiddir.

İstifadəçi niyə hesaba daxil ola bilmir?

Bu problem adətən hack nəticəsində baş verir. Hacker:

* Şifrəni dəyişir

* E-mail adresini dəyişir

* Telefon nömrəsini silir

Belə olduqda istifadəçi hesabı geri qaytarmaqda çətinlik çəkir. Çünki artıq bütün əsas məlumatlar dəyişdirilib. Bəzən isə problem texniki olur. Məsələn:

* Şifrə unudulur

* Köhnə nömrə aktiv olmur

* E-mailə giriş yoxdur

Biznes səhifələr niyə silinir?

Bu mövzu xüsusilə sahibkarlar üçün çox vacibdir. Bir səhifənin silinməsi bəzən illərlə qurulan biznesin itməsi deməkdir.

Ən çox səbəblər bunlardır:

1. Qayda pozuntuları

Facebook-un reklam və kontent qaydaları çox sərtdir. Məsələn:

* Saxta məhsul reklamı

* Aldadıcı başlıqlar

* Qadağan olunmuş məhsullar (dərman, silah və s.)

Bu hallarda səhifə cəza ala bilər.

2. Admin təhlükəsizliyi

Bir çox insan səhifəyə bir neçə admin əlavə edir. Amma onların təhlükəsizliyi zəif olur. Hacker admin hesabını ələ keçirəndə bütün səhifəni silə və ya oğurlaya bilər.

3. Saxta reportlar

Rəqiblər bəzən səhifəni kütləvi şəkildə şikayət edir. Sistem bunu risk kimi qəbul edib səhifəni bloklaya bilər.

Problem Meta-dadırmı?

Meta tərəfdə olan problemlər:

* Avtomatik sistem bəzən səhv edir

* Real istifadəçi spam kimi qəbul oluna bilər

* Dəstək xidməti zəifdir

* Şikayətlərə gec cavab verilir

Amma istifadəçi səhvləri də çoxdur:

* Eyni şifrəni hər yerdə istifadə etmək

* Şübhəli linklərə daxil olmaq

* İki faktorlu qorumanı aktiv etməmək

* Tanımadığı adamlara etibar etmək

Hackerlər necə tələ qurur?

Hackerlər texniki yox, daha çox psixoloji üsullardan istifadə edir. Onlar insanı qorxudur və ya maraqlandırır.

Ən çox istifadə olunan üsullar:

* “Hesabın bağlanır” – qorxu yaradır

* “Bu videoda sən varsan” – maraq oyadır

* “Pul qazanmaq imkanı” – tamah yaradır

İnsan tələsir və düşünmədən klik edir. Problem də burada yaranır.

Özünü necə qorumalısan?

Sadə qaydalarla bu problemlərin çoxunun qarşısını almaq olar:

* İki faktorlu doğrulamanı aktiv et

* Heç vaxt linklə login olma

* Şifrəni heç kimlə paylaşma

* Güclü və fərqli şifrələr istifadə et

* Səhifəyə yalnız etibarlı admin əlavə et

Facebook-da baş verən problemlər təkcə platformadan qaynaqlanmır. Bəli, Meta-nın sistemində çatışmazlıqlar var. Amma istifadəçilərin etdiyi səhvlər də az deyil.

Ən böyük risk diqqətsizlikdir. Hackerlər texniki cəhətdən deyil, daha çox insan psixologiyasından istifadə edir. Ona görə də ən yaxşı qorunma yolu diqqətli olmaqdır.

Unutmayaq ki, bir klik bəzən bütün hesabını itirməyə səbəb ola bilər.