Icma.az
close
up
RU
Faciələrə səbəb olan cehiz xəstəliyi: Ondan qurtuluş yolu varmı?

Faciələrə səbəb olan cehiz xəstəliyi: Ondan qurtuluş yolu varmı?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bir neçə gün öncə Ağdaş rayonunda dəhşətli ölüm faktı qeydə alınıb. Rayonun Ləki qəsəbə sakini 2002-ci il təvəllüdlü İsmayılzadə Qiyas toyuna bir neçə gün qalmış intihar edib.

Məlum olub ki, Qiyas ailə münaqişəsi zəminində canına qıyıb. Yayılan məlumata əsasən, toya hazırlaşan Qiyas İsmayılzadənin nişanlısının cehizi ata evindən ər evinə gətirilib. Ancaq gəlinin gətirdiyi cehiz Qiyasın anasının xoşuna gəlməyib və onu maşına yığıb qız evinə yola salıb.

Son illərin hadisələri göstərir ki, bu gün cehiz həm də ailə quran cütlüklərin bədbəxtliyinə səbəb olur. İmkanı olan-olmayan "mənim qızım filankəsin qızından əskik deyil” deyən analar bankdan kredit götürərək qızlarını 3 otağı əhatə edən cehiz dəstləri ilə yola salır. Sonra isə valideynlər illərlə banka kredit ödəməli olur.

Uzun illərdir ki, dədə-babalarımızdan bu günə kimi gələn cehiz boğçası artıq cəmiyyətdə dəhşətli xəstəliyə çevrilib. Bu xəstəlik kimini qəbir evinə, kimini də bədbəxtliyə sürükləyir. 

Xəstəlikdən necə xilas ola bilərik?

Psixoloq, Psixologiya Elmi Tədqiqat İnstitutunun sədri Elnur Rüstəmov Qaynarinfo-ya açıqlamasında bildirib ki, bu kimi hadisələr çox mühüm bir sosial və psixoloji problemi gündəmə gətirib:

"Cehiz ənənəsi özü-özlüyündə mədəniyyətimizin bir hissəsidir. Təəssüf ki, zamanla bu ənənə ciddi sosial təzyiq və psixoloji yüklə müşayiət olunmağa başlayıb. "Qonşudan qalma geri” prinsipi dediyimiz, yəni başqaları ilə müqayisə və onlardan geri qalmamaq kompleksi cəmiyyətin etno psixologiyasında dərin izlər buraxır. Nəzərə almaq lazımdır ki, bir çox analar üçün cehiz hazırlamaq təkcə övladına qayğı göstərmək deyil, həm də ictimai "qiymətləndirmə mexanizmi”ndə ləyaqət qazanmaq vasitəsinə çevrilib. Burada sosial qəbul olunmaq, özünü sübut etmək və təzyiqdən yayınmaq kimi psixoloji mexanizmlər işə düşür. Əgər bir ananın öz evində divan belə yoxdursa, amma qızına üç otaq dolusu cehizi kreditlə alıb verirsə, bu artıq ailənin maddi rifahından çox sosial imicə yönəlmiş davranış modeli kimi qəbul olunmalıdır. Bu tip davranışı ictimai müqayisə nəzəriyyəsi ilə də izah edə bilərik. Belə ki, insanlar öz rifahlarını və davranışlarını başqaları ilə müqayisə edərək dəyərləndirirlər. Nəticədə bu "prestij yarışı” zamanla sağlam düşüncəni də üstələyir”.


Psixoloqa görə, ən təhlükəlisi odur ki, bu cür davranış forması nəsildən-nəslə keçən kollektiv travma və təzyiq altında formalaşan şəxsiyyət strukturlarını meydana çıxarır:

"Qadın, yaxud da ailə özü illərlə bank krediti ödəyərək yaşadığı maddi çətinliyi dərk edir, həm də eyni modeli gələcəkdə öz övladına ötürür. Burada artıq sosial normaların fərdi rifahı üstələməsi reallığı ilə üzləşirik. Bu yanaşmanı "xəstəlik” adlandırmaq doğru metafor ola bilər. Çünki bu davranış cəmiyyətin psixoloji balansına zərər verir”.

Elnur Rüstəmov problemin həlli yollarından da danışıb:

"Həll yolu uzunmüddətli və mərhələli yanaşma tələb edir. Ən vacib məqam maarifləndirmədir. Ailələrə cehizin deyil, ailədaxili münasibətlərin, qarşılıqlı hörmətin və sağlam ailə psixologiyasının önəmi aşılanmalıdır. Bu tip sosial təzyiqlərlə üzləşən qadınlara, ailələrə psixoloji konsultasiyalar və qrup terapiyaları təklif edilməlidir. Ən mühüm olan cehiz anlayışı yenidən mənalandırılmalıdır. O, dəyər ölçüsü deyil, ehtiyac və imkan balansı əsasında formalaşan bir dəstək forması olmalıdır”.

Bahar Rüstəmli

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 29 İyul 2025 13:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri