Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Faciələrə səbəb olan cehiz xəstəliyi: Ondan qurtuluş yolu varmı?

Faciələrə səbəb olan cehiz xəstəliyi: Ondan qurtuluş yolu varmı?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bir neçə gün öncə Ağdaş rayonunda dəhşətli ölüm faktı qeydə alınıb. Rayonun Ləki qəsəbə sakini 2002-ci il təvəllüdlü İsmayılzadə Qiyas toyuna bir neçə gün qalmış intihar edib.

Məlum olub ki, Qiyas ailə münaqişəsi zəminində canına qıyıb. Yayılan məlumata əsasən, toya hazırlaşan Qiyas İsmayılzadənin nişanlısının cehizi ata evindən ər evinə gətirilib. Ancaq gəlinin gətirdiyi cehiz Qiyasın anasının xoşuna gəlməyib və onu maşına yığıb qız evinə yola salıb.

Son illərin hadisələri göstərir ki, bu gün cehiz həm də ailə quran cütlüklərin bədbəxtliyinə səbəb olur. İmkanı olan-olmayan "mənim qızım filankəsin qızından əskik deyil” deyən analar bankdan kredit götürərək qızlarını 3 otağı əhatə edən cehiz dəstləri ilə yola salır. Sonra isə valideynlər illərlə banka kredit ödəməli olur.

Uzun illərdir ki, dədə-babalarımızdan bu günə kimi gələn cehiz boğçası artıq cəmiyyətdə dəhşətli xəstəliyə çevrilib. Bu xəstəlik kimini qəbir evinə, kimini də bədbəxtliyə sürükləyir. 

Xəstəlikdən necə xilas ola bilərik?

Psixoloq, Psixologiya Elmi Tədqiqat İnstitutunun sədri Elnur Rüstəmov Qaynarinfo-ya açıqlamasında bildirib ki, bu kimi hadisələr çox mühüm bir sosial və psixoloji problemi gündəmə gətirib:

"Cehiz ənənəsi özü-özlüyündə mədəniyyətimizin bir hissəsidir. Təəssüf ki, zamanla bu ənənə ciddi sosial təzyiq və psixoloji yüklə müşayiət olunmağa başlayıb. "Qonşudan qalma geri” prinsipi dediyimiz, yəni başqaları ilə müqayisə və onlardan geri qalmamaq kompleksi cəmiyyətin etno psixologiyasında dərin izlər buraxır. Nəzərə almaq lazımdır ki, bir çox analar üçün cehiz hazırlamaq təkcə övladına qayğı göstərmək deyil, həm də ictimai "qiymətləndirmə mexanizmi”ndə ləyaqət qazanmaq vasitəsinə çevrilib. Burada sosial qəbul olunmaq, özünü sübut etmək və təzyiqdən yayınmaq kimi psixoloji mexanizmlər işə düşür. Əgər bir ananın öz evində divan belə yoxdursa, amma qızına üç otaq dolusu cehizi kreditlə alıb verirsə, bu artıq ailənin maddi rifahından çox sosial imicə yönəlmiş davranış modeli kimi qəbul olunmalıdır. Bu tip davranışı ictimai müqayisə nəzəriyyəsi ilə də izah edə bilərik. Belə ki, insanlar öz rifahlarını və davranışlarını başqaları ilə müqayisə edərək dəyərləndirirlər. Nəticədə bu "prestij yarışı” zamanla sağlam düşüncəni də üstələyir”.


Psixoloqa görə, ən təhlükəlisi odur ki, bu cür davranış forması nəsildən-nəslə keçən kollektiv travma və təzyiq altında formalaşan şəxsiyyət strukturlarını meydana çıxarır:

"Qadın, yaxud da ailə özü illərlə bank krediti ödəyərək yaşadığı maddi çətinliyi dərk edir, həm də eyni modeli gələcəkdə öz övladına ötürür. Burada artıq sosial normaların fərdi rifahı üstələməsi reallığı ilə üzləşirik. Bu yanaşmanı "xəstəlik” adlandırmaq doğru metafor ola bilər. Çünki bu davranış cəmiyyətin psixoloji balansına zərər verir”.

Elnur Rüstəmov problemin həlli yollarından da danışıb:

"Həll yolu uzunmüddətli və mərhələli yanaşma tələb edir. Ən vacib məqam maarifləndirmədir. Ailələrə cehizin deyil, ailədaxili münasibətlərin, qarşılıqlı hörmətin və sağlam ailə psixologiyasının önəmi aşılanmalıdır. Bu tip sosial təzyiqlərlə üzləşən qadınlara, ailələrə psixoloji konsultasiyalar və qrup terapiyaları təklif edilməlidir. Ən mühüm olan cehiz anlayışı yenidən mənalandırılmalıdır. O, dəyər ölçüsü deyil, ehtiyac və imkan balansı əsasında formalaşan bir dəstək forması olmalıdır”.

Bahar Rüstəmli

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 29 İyul 2025 13:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see316

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see313

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see291

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see288

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see271

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see264

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see259

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see258

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see246

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see245

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see239

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see228

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see218

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see217

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see205

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see198

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see194

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri