Icma.az
close
up
RU
Faciələrə səbəb olan cehiz xəstəliyi: Ondan qurtuluş yolu varmı?

Faciələrə səbəb olan cehiz xəstəliyi: Ondan qurtuluş yolu varmı?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bir neçə gün öncə Ağdaş rayonunda dəhşətli ölüm faktı qeydə alınıb. Rayonun Ləki qəsəbə sakini 2002-ci il təvəllüdlü İsmayılzadə Qiyas toyuna bir neçə gün qalmış intihar edib.

Məlum olub ki, Qiyas ailə münaqişəsi zəminində canına qıyıb. Yayılan məlumata əsasən, toya hazırlaşan Qiyas İsmayılzadənin nişanlısının cehizi ata evindən ər evinə gətirilib. Ancaq gəlinin gətirdiyi cehiz Qiyasın anasının xoşuna gəlməyib və onu maşına yığıb qız evinə yola salıb.

Son illərin hadisələri göstərir ki, bu gün cehiz həm də ailə quran cütlüklərin bədbəxtliyinə səbəb olur. İmkanı olan-olmayan "mənim qızım filankəsin qızından əskik deyil” deyən analar bankdan kredit götürərək qızlarını 3 otağı əhatə edən cehiz dəstləri ilə yola salır. Sonra isə valideynlər illərlə banka kredit ödəməli olur.

Uzun illərdir ki, dədə-babalarımızdan bu günə kimi gələn cehiz boğçası artıq cəmiyyətdə dəhşətli xəstəliyə çevrilib. Bu xəstəlik kimini qəbir evinə, kimini də bədbəxtliyə sürükləyir. 

Xəstəlikdən necə xilas ola bilərik?

Psixoloq, Psixologiya Elmi Tədqiqat İnstitutunun sədri Elnur Rüstəmov Qaynarinfo-ya açıqlamasında bildirib ki, bu kimi hadisələr çox mühüm bir sosial və psixoloji problemi gündəmə gətirib:

"Cehiz ənənəsi özü-özlüyündə mədəniyyətimizin bir hissəsidir. Təəssüf ki, zamanla bu ənənə ciddi sosial təzyiq və psixoloji yüklə müşayiət olunmağa başlayıb. "Qonşudan qalma geri” prinsipi dediyimiz, yəni başqaları ilə müqayisə və onlardan geri qalmamaq kompleksi cəmiyyətin etno psixologiyasında dərin izlər buraxır. Nəzərə almaq lazımdır ki, bir çox analar üçün cehiz hazırlamaq təkcə övladına qayğı göstərmək deyil, həm də ictimai "qiymətləndirmə mexanizmi”ndə ləyaqət qazanmaq vasitəsinə çevrilib. Burada sosial qəbul olunmaq, özünü sübut etmək və təzyiqdən yayınmaq kimi psixoloji mexanizmlər işə düşür. Əgər bir ananın öz evində divan belə yoxdursa, amma qızına üç otaq dolusu cehizi kreditlə alıb verirsə, bu artıq ailənin maddi rifahından çox sosial imicə yönəlmiş davranış modeli kimi qəbul olunmalıdır. Bu tip davranışı ictimai müqayisə nəzəriyyəsi ilə də izah edə bilərik. Belə ki, insanlar öz rifahlarını və davranışlarını başqaları ilə müqayisə edərək dəyərləndirirlər. Nəticədə bu "prestij yarışı” zamanla sağlam düşüncəni də üstələyir”.


Psixoloqa görə, ən təhlükəlisi odur ki, bu cür davranış forması nəsildən-nəslə keçən kollektiv travma və təzyiq altında formalaşan şəxsiyyət strukturlarını meydana çıxarır:

"Qadın, yaxud da ailə özü illərlə bank krediti ödəyərək yaşadığı maddi çətinliyi dərk edir, həm də eyni modeli gələcəkdə öz övladına ötürür. Burada artıq sosial normaların fərdi rifahı üstələməsi reallığı ilə üzləşirik. Bu yanaşmanı "xəstəlik” adlandırmaq doğru metafor ola bilər. Çünki bu davranış cəmiyyətin psixoloji balansına zərər verir”.

Elnur Rüstəmov problemin həlli yollarından da danışıb:

"Həll yolu uzunmüddətli və mərhələli yanaşma tələb edir. Ən vacib məqam maarifləndirmədir. Ailələrə cehizin deyil, ailədaxili münasibətlərin, qarşılıqlı hörmətin və sağlam ailə psixologiyasının önəmi aşılanmalıdır. Bu tip sosial təzyiqlərlə üzləşən qadınlara, ailələrə psixoloji konsultasiyalar və qrup terapiyaları təklif edilməlidir. Ən mühüm olan cehiz anlayışı yenidən mənalandırılmalıdır. O, dəyər ölçüsü deyil, ehtiyac və imkan balansı əsasında formalaşan bir dəstək forması olmalıdır”.

Bahar Rüstəmli

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:158
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 29 İyul 2025 13:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri