Folklorun milli təhsildəki rolu araşdırılıb

Bakı, 8 iyul, AZƏRTAC

AMEA Folklor İnstitutunun Elmi şurasının qərarı ilə Dədə Qorqud şöbəsinin aparıcı elmi işçisi filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Xuraman Kərimovanın “Milli təhsil və folklor” kitabı nəşr olunub.

İnstitutdan AZƏRTAC-a bildirilib ki, monoqrafiyada Azərbaycan folklorunun milli təhsildəki rolundan bəhs olunur, XIX əsrin ikinci yarısından bu günədək tərtib edilmiş ibtidai siniflər üçün ana dili dərsliklərində və uşaq mətbuatında şifahi xalq ədəbiyyatı nümunələrindən, folklor üslubunda yazılmış uşaq əsərlərindən istifadə səviyyəsi araşdırılır.

Müəllif “Ön söz”də tədqiqatın məqsədini və tədris prosesində folklora və bu üslubda yazılmış əsərlərə önəm verilməsinin səbəblərini açıqlayır.

Birinci fəsil folklor mətnlərinin pedaqoji mahiyyəti haqqındadır. Burada uşaq folklorunun səciyyəvi xüsusiyyətləri və uşaqların əqli və mənəvi inkişafında folklorun rolundan bəhs olunur.

İkinci fəsildə ana dili dərsliklərində folklordan istifadə səviyyəsi araşdırılır. Bu fəsildə Azərbaycanda XIX əsrin II yarısında tərtib olunmuş, eləcə də XX əsr ana dili dərslikləri müqayisə və təhlil edilir.

Üçüncü fəsildə keçən əsrin əvvəllərindən müasir dövrədək olan uşaq mətbuatı nümunələri tədqiq edilir, qəzet və jurnalların səhifələrində folklorun hansı səviyyədə yer alması araşdırılır.

Dördüncü fəsil folklor üslubunda yazılmış uşaq əsərlərinin təhsildə mövqeyi haqqındadır. İlk maarifçi yazarların, həmçinin sovet və müstəqillik dövründə uşaq yazıçı və şairlərinin əsərləri təhlil edilir, uşaq mənəviyyatının formalaşmasında bu əsərlərin rolundan bəhs olunur.

Sonuncu fəsildə müəllif müstəqillik dövründə tərtib edilmiş ibtidai sinif ana dili dərsliklərində Azərbaycan folkloruna münasibət məsələlərini araşdırır. Həmçinin bəzi folklor janrlarının təlim-tərbiyə prosesində özünəməxsus rola malik olmasından – şagirdlərin diqqətinin formalaşması, nitq inkişafı, yazı vərdişlərinə yiyələnmə, yaddaşın möhkəmlənməsi, davranış mədəniyyəti, estetik tərbiyə və s. məsələlərdən bəhs edir, müəyyən təkliflər irəli sürür.

Monoqrafiyanın elmi redaktoru filologiya elmləri doktoru, professor Ramazan Qafarlı, rəyçiləri isə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ləman Vaqifqızı (Süleymanova) və filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Nizami Adışirinovdur.

Kitabdan folklorşünaslar, pedaqoji sahənin tədqiqatçıları, ali məktəblərin filologiya və pedaqogika fakültələrinin bakalavriat və magistratura səviyyələrinin tələbələri istifadə edə bilərlər.