Foreign Affairs: Pakistan İran müharibəsində qalib gəldi...

...İran böhranından sonra Pakistan gözlənilmədən qlobal diplomatiyanın mərkəzində tapıldı və münaqişənin tammiqyaslı müharibəyə çevrilmək təhlükəsi ilə üzləşdiyi bir vaxtda Vaşinqton və Tehran arasında uğurlu vasitəçilik etdi.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Affairs yazır.

...Pakistanın ordu rəisi general Asim Munir, Amerika və İran liderləri ilə hərbi əməliyyatların dayandırılmasına kömək edən danışıqlar apardı. Məqalədə deyilir ki, qısa müddət sonra ABŞ və İran rəsmiləri İslamabadda onilliklər ərzində ən yüksək səviyyəli danışıqlar keçirdilər. Pakistanın uğuru qlobal siyasətdə yeni bir dövrün simvoluna çevrildi. Əvvəllər kiçik geosiyasi oyunçu hesab edilən dövlətlər qarşı tərəflərlə əlaqə saxlamaq qabiliyyəti sayəsində daha çox təsir qazanırlar.

Məqalənin müəllifləri iddia edirlər ki, “...Pakistan Çin, Fransa, Almaniya, Hindistan və digər böyük dövlətlərin nail ola bilmədiyinə nail olub”.

Onların fikrincə, İslamabad özünəməxsus mövqeyinə görə effektiv vasitəçi olduğunu sübut edib: ölkə eyni zamanda ABŞ, Çin, Səudiyyə Ərəbistanı və İranla əlaqələrini saxlayır. Nəşr vurğulayır ki, ənənəvi təzyiq alətləri - sanksiyalar, hərbi yardım və diplomatik ittifaqlar - müasir münaqişələrə son qoymaqda getdikcə daha acizdir.

Bu şərtlər altında eyni anda birdən çox tərəflə danışıqlar apara bilən dövlətlərin rolu artır. Müəlliflər iddia edirlər ki, “...Xaoslu beynəlxalq sistemdə sabitlik zonalarının yaradılması Pakistan və onun tərəfdaşlarının nümayiş etdirdiyi çeviklikdən asılı olacaq”.

...İslamabaddan əlavə, Qətər, Türkiyə, Misir, Səudiyyə Ərəbistanı və Oman da Yaxın Şərqdəki və Rusiya ilə Ukrayna arasındakı münaqişələrlə bağlı danışıqlarda iştirak edərək oxşar rol oynayırlar.

Müəlliflər hesab edirlər ki, ABŞ yalnız oxşar dəyərləri paylaşan ölkələrlə ittifaqlara əsaslanan ənənəvi yanaşmasını yenidən nəzərdən keçirməli olacaq.

Gələcəkdə təsir yalnız böyük güclərə deyil, həm də düşmənləri danışıqlar masasında bir araya gətirə bilən dövlətlərə də çatacaq.

Əli Babayev