Fransada etimad səsverməsi qalmaqalı: Respublikaçılar Partiyasında dərin ideoloji bölünmə

Paris, 5 sentyabr, AZƏRTAC

Fransada sentyabrın 8-də keçiriləcək etimad səsverməsi ərəfəsində Respublikaçılar Partiyasında (Les Républicains - LR) daxili qarşıdurma daha da dərinləşib. Partiyanın iki əsas siması - Brüno Rötayo və Loran Vokye ictimai müstəvidə fikir ayrılıqları ilə çıxış edərək partiyanın mövqeyini qeyri-müəyyən hala gətiriblər.

AZƏRTAC-ın məlumatına görə, Baş nazir Fransua Bayrunun rəhbərlik etdiyi hökumətin gələcəyi sual altındadır. Etimad səsverməsi nəticəsində hökumətin süqut edəcəyi gözlənilir. Bu fonda sosialistlərin Matinona (Baş nazirlik) iddia etməsi, sağ mərkəzçi LR partiyasında daxili gərginliyi pik həddə çatdırıb. Loran Vokyenin sentyabrın 4-də verdiyi açıqlama partiya daxilində rezonans doğurub.

“Biz öhdəlik götürmüşük - hökuməti devirmirik. İstər sosialist, istər RN (Milli Birlik) hökuməti olsun, biz etimadsızlıq təklifi vermirik. Mən siyasi sabitliyin tərəfindəyəm. Fransada sabitliyi pozmaq milli fəlakətdir”, - deyə L.Vokye vurğulayıb.

Bu açıqlama, onun sosialist hökumətə dəstək verə biləcəyi ehtimalını doğurub və partiya daxilində narazılıqla qarşılanıb.

Vokyenin bu açıqlamasından cəmi bir neçə saat sonra LR partiyasının sədri Brüno Rötayo X hesabında kəskin reaksiya verib.

“Ən pis siyasəti dəstəkləmək söhbəti belə ola bilməz. Əgər biz hökumətə daxil olmuşuqsa, bu, məhz solun hakimiyyətə gəlməsinin qarşısını almaq üçündür. Ağ çek verilə bilməz”, - deyə indiki daxili işlər naziri sərt cavab verib.

Bu mövqe partiya daxilində iki qütblük yaradıb. Bir çox partiya üzvü Vokyenin sözlərinə narazılığını bildirib və sosialist hökumətə qarşı passiv yanaşmanı “özünəqəsd” adlandıran partiya fəallarının sayı artıb.

Partiya daxilindəki vəziyyəti izləyənlər qeyd edirlər ki, narazılıq artır, bəzi yerli təşkilatlar və deputatlar Vokyenin çıxışını partiyanın əsas xəttinə zidd hesab edirlər. Bəzi LR deputatları isə onun fikirləri ilə razılaşsalar da, “əgər Matinyona Olivye For gələcəksə, bu, qəbuledilməzdir” deyirlər.

Vokye isə açıqlamasını yumuşaltmağa çalışaraq bildirir ki, onun mövqeyi əvvəlcədən etimad göstərmək deyil, əksinə proqramı görmək və ona görə qərar vermək prinsipinə əsaslanır.

Bu qarşıdurma, sadəcə, ideoloji fərqlərlə izah olunmur. Siyasi müşahidəçilər xatırladır ki, Loran Vokye bu ilin yazında Rötayo qarşısında partiya sədrliyi uğrunda seçkilərdə məğlub olub. Bu səbəbdən, onların arasında şəxsi rəqabətin hələ də bitmədiyi ehtimal edilir.

Bəzi LR deputatları Vokyeni Makronu sola yönəltmək və Rötayonu hökumətdən uzaqlaşdırmaq məqsədilə bu bəyanatları verməkdə ittiham edirlər. Digərləri isə belə bir qarşıdurmanın sağçıların birliyini dağıtdığını və seçicilər arasında çaşqınlıq yaratdığını qeyd edirlər.

Mövcud faktlar göstərir ki, Respublikaçılar Partiyası hökumətə etimad məsələsində vahid mövqe ortaya qoya bilmir. Bu isə həm seçici bazasında parçalanma riski, həm də 2026-cı il prezident seçkiləri öncəsi strateji zəiflik yaradır. Sentyabrın 8-də keçiriləcək səsvermə yalnız hökumətin deyil, həm də Fransadakı sağ mərkəzçi siyasi spektrin gələcəyinin müəyyənləşməsində həlledici ola bilər.