Gecələr qida qəbulu qaraciyər sirrozu riskini artıra bilər Yeni araşdırma

Yatmazdan əvvəl qidalanan insanlarda qaraciyər xəstəlikləri riski daha yüksək ola bilər.
Yeniavaz.com “Clinical Gastroenterology and Hepatology” elmi jurnalında dərc edilən məqaləyə istinadən xəbər verir ki, təxminən 200 min insanın sağlamlıq göstəricilərinin 16 il ərzində izlənildiyi araşdırma gec saatlarda qidalanma ilə qaraciyər xəstəlikləri arasında mümkün əlaqəni ortaya qoyub.
Araşdırmaya əsasən, axşam yeməyindən sonra və ya yatmağa getdikdən sonra qidalanan iştirakçılarda alkoqolla əlaqəli olmayan qaraciyər piylənməsi riski gec saatlarda yemək yeməyənlərlə müqayisədə 36 faiz, qaraciyər sirrozu riski isə 28 faiz daha yüksək olub.
Tədqiqatçılar yaş, diabetin mövcudluğu, fiziki aktivlik və bədən kütləsi indeksi kimi amilləri nəzərə aldıqdan sonra da bu əlaqənin müşahidə olunduğunu bildiriblər.
Gecə yemək qaraciyərə necə təsir edə bilər?
Qaraciyər orqanizmdə qida maddələrinin emalında mühüm rol oynayır. Mütəxəssislərin fikrincə, gec saatlarda qidalanma çəki artımına və insulinə həssaslığın azalmasına şərait yarada bilər. Bu amillər isə qaraciyərdə piy toplanması ilə əlaqələndirilir.
Hazırda alkoqolla əlaqəli olmayan qaraciyər piylənməsi xəstəliyi tibbi ədəbiyyatda metabolik disfunksiya ilə əlaqəli steatotik qaraciyər xəstəliyi (MASLD) adlandırılır.
Araşdırmanın aparıcı müəllifi, Portlenddə yerləşən Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetinin qaraciyər xəstəlikləri və orqan transplantasiyası üzrə mütəxəssisi Robert Vileçanski bildirib ki, əvvəlki tədqiqatlarda da belə bir ehtimal irəli sürülüb. Lakin onun sözlərinə görə, bu iş gec saatlarda qidalanma ilə qaraciyərin piylənməsi arasındakı əlaqəni uzun müddət ərzində birbaşa araşdıran ilk tədqiqatlardan biridir.
Qaraciyəri qorumaq üçün nə etmək olar?
Tədqiqatın müəllifləri yatmazdan bir neçə saat əvvəl qida qəbulunu dayandırmağın qaraciyər sağlamlığı üçün faydalı ola biləcəyini düşünürlər.
Bununla belə, araşdırma gecə yeməyinin birbaşa qaraciyər xəstəliyinə səbəb olduğunu sübut etmir. Nəticələr iki amil arasında əlaqənin mövcud ola biləcəyini göstərir.
Alimlər hazırda yeni araşdırma üçün iştirakçılar toplayırlar. Növbəti mərhələdə onların qidalanma rejimi birbaşa izləniləcək və daha erkən saatlarda yemək yeməyin qaraciyər sağlamlığını qorumağa kömək edib-etmədiyi müəyyənləşdiriləcək.