Gələcəyimiz olan gənclər!

Tərbiyənin əsası ailədə qoyulur...

Hələ qədim zamanlardan bu günə qədər ölkəmizdə ailənin formalaşmasında, gənclərin təlim-tərbiyəsində milli dəyərlərin özünəməxsus rolu olub. Hər bir insanın cəmiyyətdəki davranışlarını tənzimləyən qanunlarla yanaşı, xalqın milli adət-ənənələrindən irəli gələn yazılmamış qanunlar da həyatımızın bir parçasına çevrilib. Bu qanunlardan biri isə böyüyə hörmət prinsipidir. Ailədə, küçədə, ictimai yerlərdə, ailə toplantılarında yaşca və mövqecə böyük olan şəxslərə xüsusi ehtiram göstərmək dəyişməz bir davranış qaydası hesab olunur.

Gələcəyimiz və sabahımız olan gəncləri elə yetişdirməliyik ki, onlar öz xarakterlərində, əməllərində daim ali hissləri daşısınlar. Ekspertlər hesab edirlər ki, tərbiyənin əsası ailədə qoyulur və uşaqlar bu təməllər üzərində inkişaf edib gənc yaşa gəlib çatırlar. Əlbəttə, bağçada, məktəbdə, ali məktəbdə, bütövlükdə, cəmiyyətdə onların yetişməsi üçün münbit şərait formalaşdırılmalıdır.

Azərbaycanda uşaq və gənclərin hərtərəfli inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir. Bu məqsədlə həm fiziki, həm də mənəvi inkişafı təmin edən kompleks tədbirlər həyata keçirilir. Gələcəkdə sağlam, savadlı, milli dəyərlərə sadiq vətəndaşların formalaşması üçün bu sahədə ardıcıl işlər görülür.

Uşağın sağlam və balanslı böyüməsi üçün...

Mövzunu “Yeni Azərbaycan”a şərh edən psixoloq Elnur Rüstəmov bildirib ki, uşaq və gənclərin inkişafı istənilən cəmiyyətin gələcəyinin təminatıdır. Psixoloq qeyd edib ki, onların fiziki və mənəvi sağlamlığı həm fərdi xoşbəxtlik, həm də sosial rifah baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir: “Uşaqlıq və gənclik dövrü insan həyatının ən həssas və formalaşdırıcı mərhələləridir. Bu dövrlərdə düzgün tərbiyə, sağlam həyat tərzi, sosial mühit və ailə dəstəyi uşağın sağlam və balanslı böyüməsində əsas rol oynayır.

Təhsil müəssisələri, müəllimlər və ümumilikdə cəmiyyət də bu prosesin mühüm iştirakçılarıdır. Məktəblərdə yalnız dərs proqramı deyil, həm də mənəvi tərbiyəyə yönəlik tədbirlər, məsələn vətənpərvərlik, əxlaq, dostluq, dürüstlük, əməksevərlik kimi mövzular ön planda tutulmalıdır. Uşaq və gənclərin ədəbiyyat, musiqi, incəsənət, idman kimi sahələrə cəlb olunması onların həm estetik zövqünün, həm də mənəvi zənginliyinin inkişafına xidmət edir”.

Psixoloji sağlamlıq fiziki və mənəvi inkişafın ayrılmaz hissəsidir

E.Rüstəmovun sözlərinə görə, texnologiyanın inkişafı, internetin geniş yayılması həm müsbət, həm də mənfi təsirlər yaradır. İnformasiya bolluğu uşaqların dünyagörüşünü genişləndirsə də, nəzarətsiz istifadə onların psixikasına zərər verə, yanlış davranış modellərinin yaranmasına səbəb ola bilər: “Valideynlər və müəllimlər bu sahədə maarifləndirici işlər aparmalı, uşaqlara təhlükəsiz internet istifadəsi qaydalarını öyrətməlidirlər.

Psixoloji sağlamlıq da həm fiziki, həm də mənəvi inkişafın ayrılmaz hissəsidir. Uşaqların və gənclərin streslə mübarizə bacarıqları, özünə inamı, sosial ünsiyyət bacarıqları inkişaf etdirilməlidir. Psixoloq, müəllim və valideynlər birlikdə işləyərək uşaqların fərdi xüsusiyyətlərini nəzərə almalı, onlara zəruri dəstəyi göstərməlidirlər. İdmanın rolu xüsusilə vurğulanmalıdır. İdman yalnız fiziki sağlamlığı gücləndirmir, həm də intizam, liderlik, əməkdaşlıq, özünəinam kimi mühüm sosial-psixoloji keyfiyyətləri inkişaf etdirir. Komanda oyunları gənclərin sosiallaşmasına, ünsiyyət bacarıqlarının artmasına şərait yaradır. Fərdi idman növləri isə məsuliyyət və özünə hörmət hissini gücləndirir”.

Sağlam bədən, sağlam düşüncə...

Psixoloq qeyd edib ki, uşaqların və gənclərin istedadlarının üzə çıxarılması üçün şərait də yaradılmalıdır: “İstedadın vaxtında kəşf olunması və inkişafı onların gələcəkdə peşə seçimində, həyata baxışlarında mühüm rol oynayır. Hər bir uşaq öz potensialını reallaşdırmağa layiqdir. Buna görə məktəblərdə, mədəniyyət evlərində, idman klublarında müxtəlif istiqamətli dərnəklərin fəaliyyəti təşviq edilməlidir.

Unutmaq olmaz ki, uşaqların və gənclərin inkişafına sərf olunan hər bir zəhmət gələcək üçün qoyulmuş ən dəyərli sərmayədir. Sağlam bədən, sağlam düşüncə, düzgün dəyərlər sistemi yetişən gəncləri daha uğurlu, əmin addımlarla həyata hazır edir. Bu, təkcə fərdi deyil, eyni zamanda milli təhlükəsizlik, iqtisadi inkişaf və cəmiyyətin rifahı üçün də böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ona görə hər kəs - ailə, müəllim, dövlət qurumları, ictimai təşkilatlar bu prosesə töhfə verməlidir ki, gələcəyimiz sağlam, savadlı, mənəvi baxımdan zəngin gənclərin əllərində olsun”.

Yeganə

Məqalə “Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi”nin maliyyə dəstəyi ilə “Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı” istiqaməti üzrə hazırlanmışdır.