Gələcəyin enerji xəritəsi Əkbər Qoşalı yazır

Enerji artıq sadəcə iqtisadi kateqoriya deyil. XXI yüzildə enerji – özəlliklə də qaz – qlobal güc dəngəsinin, siyasi alyansların və geosiyasi dizaynların əsas parametrlərindən birinə çevrilib. Bu kontekstdə Güney Qaz Dəhlizi (GQD) təkcə texniki-infrastruktur layihəsi olmayıb, Avrasiya məkanının siyasi arxitekturasını yenidən formalaşdıran strateji arteriyadır. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə gerçəkləşən bu layihə, Prezident İlham Əliyevin uzunmüddətli və uzaqgörən enerji diplomatiyasının bariz təzahürüdür.

 *Enerjidən güc arxitekturasına: Azərbaycanın yeni rolu* 

Azərbaycan GQD üzərindən yalnız qaz ixrac etməklə yetinmir; o, Avropanın enerji təhlükəsizliyində etibarlı tərəfdaş və bölgədə geosiyasi sabitlik faktoru kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin 10-cu Məşvərət Şurasında çıxışı, Azərbaycanın bu mövqeyinin sadəcə deklarativ deyil, gerçək əsaslara söykəndiyini sübut etdi. GQD-nin hazırda 7 ölkənin ərazisindən keçməsi və 17 ölkənin bu platformda təmsil olunması onun çoxölçülü siyasi xəritəyə çevrildiyini göstərir.

 *GQD – Batı üçün enerji,  Azərbaycan üçün strateji nüfuz* 

Layihənin ən vacib aspektlərindən biri odur ki, GQD Batının enerji diversifikasiyası strategiyasına cavab verdiyi qədər, Azərbaycanın strateji nüfuz dairəsini də genişləndirir. Bu, həm də Azərbaycanın iqtisadiyyatını monosektor risklərindən uzaqlaşdırır və ölkənin beynəlxalq maliyyə institutları ilə işbirliyini daha da gücləndirir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Avropa Birliyi ilə 2022-ci ildə imzalanan enerji anlaşması, GQD-nin önəmini yalnız mövcud gerçəkliklər üçün deyil, həm də gələcəyin enerji xəritəsi üçün artırır.

 *Geosiyasi davamlılıq və Yaşıl keçid* 

Enerji sahəsində liderlik iddiası yalnız qaz kəmərləri ilə sınırlana bilməz; GQD-nin yaşıl enerji ilə inteqrasiyası, Azərbaycanın həm də iqlim siyasətinə ciddi yanaşdığını göstərir. Prezident İlham Əliyevin COP29-a evsahibliyinə dair bəyanatı və yaşıl enerji imkanlarının GQD-nin genişləndirilməsində nəzərə alınması, ölkənin yeni enerji dönəmində də aparıcı rola iddialı olduğunu sübut edir.

 *Enerji diplomatiyasından strateji mirasa* 

Güney Qaz Dəhlizi Azərbaycan üçün sadəcə enerji göndəricisi imici deyil; bu, eyni zamanda strateji sabitlik yaradan, çoxqütblü dünya nizamında tərəfdaşlıq körpüləri quran bir alətdir. Prezident İlham Əliyevin siyasi uzaqgörənliyi, enerji siyasətini geosiyasi sabitlik mexanizminə çevirib. XXI yüzilin “enerji yolları uğrunda rəqabət” səhnəsində CQD Azərbaycanın yaratdığı model layihə olaraq tarixə düşür – təkcə boru xətti deyil, həm də siyasi güvən xətti kimi...

Zatən, “Sözümüz imzamız qədər keçərlidir! Azərbaycanla dostluq qazancdır - biz dostluğumuza, sözümüzə şərəf, ləyaqət prinsipi kimi baxırıq; kim ki Azərbaycanla dost ola bilmir - bu, artıq bizim problemimiz deyil…

Dövlətimiz zaval görməsin!