Icma.az
close
up
RU
Gənc nəslin azalması “qocalan cəmiyyət” problemini aktuallaşdırır SOSİOLOQ

Gənc nəslin azalması “qocalan cəmiyyət” problemini aktuallaşdırır SOSİOLOQ

Sia Az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

"Azərbaycanda doğum səviyyəsinin azalması, birmənalı şəkildə demək lazımdır ki, həm sosial-iqtisadi, həm də demoqrafik risklər yaradır. Bildiyimiz kimi, son illərdə Azərbaycan əhalisinin demoqrafik strukturunda mühüm dəyişikliklər müşahidə olunur. Doğum səviyyəsinin azalması yalnız statistik göstərici deyil, həm də ölkənin gələcək inkişafına birbaşa təsir edən strateji məsələdir".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında "Yeni Həyat" Humanitar və Sosial Dayaq İctimai Birliyinin sədri Nailə İsmayılova deyib.

Onun sözlərinə görə, bu tendensiya sosial-iqtisadi risklərlə yanaşı, milli təhlükəsizlik baxımından da ciddi risklər yaradır: "Demoqrafik balansın pozulması doğum səviyyəsinin azalması ilə bağlı olaraq əhalinin yaş strukturunda dəyişikliklərə səbəb olur.

Gənc nəslin sayının azalması və yaşlı əhalinin payının artması demoqrafik balansın pozulmasına gətirib çıxarır. Bu isə “qocalan cəmiyyət” problemini aktuallaşdırır. Nəticədə işlək yaşda olan əhalinin sayı azalır, asılı əhali - uşaqlar və yaşlılar - artır. Bu da əmək bazarında çatışmazlıq riskini gücləndirir. Gələcəkdə doğum səviyyəsinin aşağı olması əmək bazarında ciddi problemlərə yol aça bilər. İşçi qüvvəsinin azalması iqtisadi artım tempini zəiflədə, müxtəlif sahələrdə kadr çatışmazlığı yarada bilər. Xüsusilə sənaye, kənd təsərrüfatı və xidmət sektorunda bu problem daha qabarıq hiss oluna bilər.

İqtisadi inkişafın ləngiməsi və əhali artımının zəifləməsi daxili bazarın daralmasına səbəb olur. İstehlakçı sayının azalması biznes mühitinə mənfi təsir göstərir, investisiyaların cəlb edilməsini çətinləşdirir. Bu isə ümumi iqtisadi inkişaf tempinin aşağı düşməsi ilə nəticələnə bilər.

Pensiya və sosial təminat sistemləri əsasən işləyən əhalinin ödədiyi vergilər hesabına formalaşır. Doğum səviyyəsinin azalması nəticəsində gələcəkdə bu sistemə daxil olan vəsait azalacaq, lakin pensiya alanların sayı artacaq. Bu isə sosial təminat sisteminin dayanıqlığını sual altına qoya bilər.

Doğum səviyyəsinin azalması ailə modelində də dəyişikliklərə səbəb olur. Gənclərin ailə qurmağa marağının azalması, evlilik yaşının yüksəlməsi və azuşaqlı ailə modelinin yayılması ənənəvi ailə dəyərlərinin zəifləməsinə gətirib çıxarır. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə cəmiyyətin sosial strukturuna təsir edir.

Regionlarda, əsasən də kənd yerlərində doğum səviyyəsinin daha sürətlə azalması həmin ərazilərin tədricən boşalmasına səbəb olur. İnsanlar daha çox şəhərlərə üz tutur və bu, urbanizasiya prosesini sürətləndirir. Nəticədə regionlar iqtisadi və sosial baxımdan zəifləyir, şəhərlərdə isə infrastruktur yükü artır. Milli təhlükəsizlik baxımından demoqrafik azalma uzunmüddətli perspektivdə ölkənin ümumi təhlükəsizlik mühitinə də təsir göstərə bilər. Əhalinin sayının azalması müdafiə potensialına, insan resurslarına və dövlətin strateji imkanlarına təsir edən amillərdən biridir.

Doğum səviyyəsinin azalması kompleks və çoxşaxəli problemdir. Bu məsələnin həlli üçün dövlət siyasətində bir sıra istiqamətlərin gücləndirilməsi vacibdir. Gənc ailələr üçün sosial dəstək proqramlarının genişləndirilməsi zəruridir. Uşaq müavinətlərinin artırılması və əlçatanlığının təmin olunması bu risklərin azaldılmasında mühüm rol oynaya bilər. Eyni zamanda iş və ailə həyatının balanslaşdırılması üçün şərait yaradılmalıdır. Qadınların əmək bazarında iştirakını dəstəkləyən çevik mexanizmlərin tətbiqi də mövcud risklərin azalmasına töhfə verə bilər.

Bütün qeyd olunanları nəzərə alaraq xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, doğum səviyyəsinin azalması yalnız bu günün deyil, gələcəyin problemidir. Bu sahədə vaxtında və effektiv tədbirlərin görülməsi Azərbaycan üçün strateji əhəmiyyət daşıyır".

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:139
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 08 Aprel 2026 15:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see375

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see349

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see337

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see295

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see281

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see263

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see250

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see248

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see246

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see232

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see231

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see228

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see221

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see217

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see216

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see198

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see197

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see196

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri