Gəncləri nikahdan soyudan nədir?

Gənclər arasında evliliyə marağın azalması və ya bu qərarın gecikdirilməsi narahatlıq yaradan sosial məsələlərdən birinə çevrilib. 

Bir çoxları bunu maddi çətinliklərlə əlaqələndirsə də, məsələ daha dərin psixoloji səbəblərlə bağlı ola bilər. Gənclərin evlilikdən uzaq durmasının arxasında həm fərdi, həm də cəmiyyətin dəyişən dəyərləri dayanır. 

Məhz bu səbəbdən də ölkədə yeni doğulan uşaqların sayında da azalma müşahidə olunur. Son illərin statistikasına görə, Azərbaycanda doğulan uşaqların sayında kəskin azalma var. 

2025-ci ildə 95 min 875, 2024-cü ildə 102 min 310, 2019-cu ildə isə 141 min 179 körpə doğulub. Son 5-6 il ərzində illik doğum sayı 39 minə yaxın azalıb. Bu, demoqrafik eniş, nikahların azalması və sosial-iqtisadi faktorlarla izah edilir. 

Hətta Milli Məclisdə Azərbaycanda doğum səviyyəsinin azalması və bunun gələcəkdə təhsil və əmək bazarına təsiri ilə bağlı narahatlıq da ifadə olunub.

Milli Məclisin sədr müavini Əli Əhmədov parlamentin plenar iclasında Nazirlər Kabinetinin 2025-ci ildə fəaliyyəti haqqında hesabatın müzakirəsi zamanı bildirib ki, son illər ölkədə demoqrafik artım tempi azalır. Onun sözlərinə görə, 2015-ci ildə Azərbaycanda 160 mindən çox uşaq doğulduğu halda, 2025-ci ildə bu göstərici 100 minin altına düşüb. Ə. Əhmədov qeyd edib ki, bu tendensiya davam edərsə, yaxın illərdə məktəblərdə təhsil alan şagirdlərin sayı azalacaq və bu da müəllimlərin ixtisarı riskini yarada bilər.

Maraqlıdır ki, gənclərin evlilikdən qaçmasının əsas səbəbləri nələrdir? 

Klinik psixoloq, psixoterapevt Rövşən Nəcəfov "Cümhuriyət"-ə bildirib ki, gənclər evlilik qərarının böyük məsuliyyət tələb etdiyini dərk edirlər və bu məsələyə daha düşünülmüş yanaşırlar:

“Onların gözləntiləri əvvəlki nəsillərdən fərqlənir. Artıq gənclər həyat yoldaşı seçərkən valideynlərinə bənzər birini axtarmırlar və bu seçimdə məcburiyyət hiss etmirlər. 

Evliliyə həm maddi, həm də mənəvi cəhətdən hazır olmaq vacib hesab olunur. Cütlüklər arasında psixoloji uyğunluğun olması əsas şərtlərdən biridir. Heç kimin digərini xoşbəxt etmək kimi məcburi bir öhdəliyi yoxdur. 

Xoşbəxtlik qarşılıqlı anlayış və uyğunluq əsasında formalaşır. Sosial şəbəkələr müasir dövrdə münasibətlərin və evliliklərin formalaşmasına və tənzimlənməsinə ciddi təsir göstərir. İnsan artıq yalnız real deyil, həm də rəqəmsal varlıq kimi mövcuddur və onun sosial statusu getdikcə rəqəmsal imici ilə sıx bağlı olur. 

Sosial şəbəkələrdə nümayiş etdirilən, çox vaxt dırnaqarası xoşbəxt münasibətlər və evliliklər digər insanların həyatına da təsir edir, onlarda müqayisə və rəqabət hissi yaradır. Nəticədə bəzi cütlüklər üçün həqiqi xoşbəxtlikdən daha çox, sosial mediada xoşbəxt görünmək ön plana keçir. Bu isə münasibətlərin mahiyyətinə təsir edərək, onların daha çox nümayiş xarakteri daşımasına səbəb olur. 

Uzunmüddətli münasibətlərin çətinləşməsi təsadüfi deyil. İnsanlar buna hazır olmadan münasibətə girirlər. Belə münasibət yalnız hisslərlə yox, məsuliyyət, səbr və davamlı əmək tələb edir. 

Çətinliklər qaçılmazdır və onları görməzdən gəlmək yox, birlikdə həll etmək lazımdır”. 

O qeyd edib ki, kim bu yükü daşımaq istəmirsə, uzunmüddətli münasibət də qura bilməz:

“Hər kəs əvvəlcədən anlamalıdır ki, münasibətdə nəyin çətin, nəyin yorucu olacağı var və bunu qəbul etmədən davam etmək mümkün deyil”. 

Psixoloq qeyd edib ki, tərəflər bir-birinin seçimlərinə və sərhədlərinə hörmət etmirsə, bu, artıq münasibət deyil, sadəcə müvəqqəti yaxınlıqdır:

“Sədaqət isə seçim deyil, bu, münasibətin əsas şərtidir. O yoxdursa, nə başlanğıcın, nə də sonun mənası qalır”.

Aişə Abdulova
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: nikah Rövşən Nəcəfov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin