Icma.az
close
up
RU
Güclü iqtisadiyyatın sosial nəticələri: Azərbaycan modeli

Güclü iqtisadiyyatın sosial nəticələri: Azərbaycan modeli

Icma.az, Report.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Prezident İlham Əliyevin 2024-cü ilin iqtisadi yekunları ilə bağlı yerli telekanallara müsahibəsindəki açıqlamaları, Azərbaycanın iqtisadi modelinin davamlılığını və çevikliyini bir daha nümayiş etdirmişdir. Xüsusilə, qeyri-neft sektorunun sürətli inkişafı və ümumi daxili məhsulun artımı, ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin daha da gücləndiyini göstərir. Qeyri-neft sektorunun 6 %-dən çox artımı, Azərbaycan iqtisadiyyatının neftdən asılılığını azaltmaq istiqamətində atılan addımların nəticəsidir. Qeyri-neft sənaye istehsalında qeydə alınan 7 %-lik artım isə bu tendensiyanın daha da gücləndiyini göstərir. Bu, Azərbaycanın iqtisadi siyasətinin neftdən asılılığı azaltmaq məqsədinə xidmət etdiyini təsdiqləyir.

Dövlət başçısı vurğuladı ki, neft hasilatında əvvəlki tənəzzülün sabitləşməsi, ÜDM-ə mənfi təsirlərin azaldılması baxımından vacibdir. Eyni zamanda, qeyri-neft sənaye istehsalının artırılması prioritet olaraq qalır və 4 %-dən çox artan ümumi daxili məhsul, Azərbaycan iqtisadiyyatının davamlı inkişaf tendensiyasını təsdiqləyir. Bu uğur, həm qeyri-neft sektorunun yüksəlişi, həm də neft sektorunda sabitliyin təmin edilməsi ilə bağlıdır.

Beləliklə, 2024-cü ildə əldə edilən uğurlar, Azərbaycan iqtisadiyyatının gələcəyə ümidlə baxmasına imkan verir. Qeyri-neft sektorunun daha da inkişafı, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması və innovasiyaların təşviqi ilə Azərbaycan iqtisadiyyatının daha da güclənəcəyinə ümid etmək olar.

Azərbaycanın iqtisadi siyasəti yalnız daxili inkişafla məhdudlaşmır. Ölkə, geosiyasi reallıqları nəzərə alaraq, iqtisadi resurslarını strateji məqsədlər üçün istifadə edir. Qarabağın bərpasına böyük vəsaitin ayrılması və bu prosesin effektiv icrası, Azərbaycanın inkişaf və sabitlik istiqamətində ciddi addımlar atdığını göstərir.

Qarabağın bərpası: Strateji prioritet

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etməsindən sonra ölkənin əsas prioritetlərindən biri işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpasıdır. Bu məqsədlə 2021-ci ildən bu günədək Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpasına 19 milyard manatdan çox vəsait ayrılıb. İşğaldan azad edilmiş ərazilərə böyük həcmdə maliyyə vəsaitlərinin səfərbər edilməsinə baxmayaraq, ötən il ərzində ölkənin valyuta ehtiyatları təqribən 5 milyard ABŞ dollardan çox artıb və bu göstərici 72 milyard ABŞ dollarına bərabərdir.

Bu, əhalisi 10 milyon olan ölkə üçün, çox böyük göstərici hesab edilir. Bu sabəbdən adambaşına düşən ehtiyatlara görə Azərbaycan dünyada aparıcı ölkələrin sırasındadır. Həmçinin ümumi daxili məhsulun xarici borca olan nisbətinə (7,2 %) görə də Azərbaycan dünyada liderlər sırasındadır. Valyuta ehtiyatlarımız isə xarici borcumuzu 14 dəfə üstələyir.

Azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı tikinti və bərpa işlərinə gəlincə, hazırda infrastruktur sahəsində yeni avtomobil yolları, 60 km-dən çox tunellər, dəmir yolları və körpülər tikilib, enerji təminatı sahəsində 30-dan çox su elektrik stansiyası istifadəyə verilib, su anbarları inşa edilir. Bununla yanaşı, 10 yaşayış məntəqəsinə 10 mindən çox keçmiş məcburi köçkün qaytarılıb, cari ildə isə daha 20-dən çox yaşayış məntəqəsinə köç nəzərdə tutulur.

2024-cü ildə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası və yenidən qurulması üçün ən azı 4 milyard manat ayrılıb. Prezident İlham Əliyevin “Biz Qarabağı cənnətə çevirəcəyik” bəyanatı bu işlərin ardıcıl və sistemli şəkildə davam etdirildiyini göstərir.

Sosial siyasət: Rekord nəticələr

Azərbaycanda əhalinin sosial rifahının artırılması ölkə rəhbərliyinin əsas prioritetlərindən biridir. Prezidentin çıxışında diqqətə çatdırdığı əsas mesajlardan biri minimum əməkhaqqı və pensiyaların artımı ilə bağlı idi. Bu, əhalinin rifahını artırmaqla yanaşı, həm də iqtisadi resursların düzgün idarə olunduğunu göstərir. Hər bir sosial paketin tətbiqi həm də Azərbaycanın iqtisadi inkişaf tempinə paralel şəkildə həyata keçirilir.

Belə ki, son 6 ildə reallaşdırılan 4 sosial islahat paketi çərçivəsində minimum pensiya 2,5 dəfə, orta aylıq pensiya 2,4 dəfə, müavinət və təqaüd ödənişləri 5 dəfəyə qədər artırılıb. Əmək bazarında şəffaflığın artırılması istiqamətində atılan addımlar nəticəsində hesabat dövrü ərzində əmək müqavilələrinin sayı 50 % artıb.

Sosialyönümlü xərclərin dövlət büdcəsində çəkisi 41 %-ə çatıb. 2019-cü ilin göstərici ilə müqayisədə bu cür xərclərin həcmi 9,1 milyard manat və ya 2,2 dəfə artaraq bu il 16,9 milyard manata çatıb.

2025-ci ildə reallaşdırılacaq sosial islahat tədbirləri yanvarın 1-dən minimum əməkhaqqının 16 % artırılaraq 400 manata çatdırmağa imkan verdi. Təkcə minimum əməkhaqqı artımına uyğun olaraq 700 min nəfərə qədər işçinin maaşında artım baş verib.

Gələn ayın 1-dən isə minimum pensiyanın məbləği 14,3 % artaraq 320 manat təşkil edəcək. Beləliklə də 2018-ci ildən bu yana minimum əməkhaqqı 270 manat və ya 3,1 dəfə, minimum pensiya isə 210 manat və ya 2,9 dəfə artıb.

Bu istiqamətdə atılan növbəti mühüm addımlar dövlət büdcəsindən maliyyələşən bir sıra təşkilatlarda çalışan işçilərin əməkhaqlarının bu aydan etibarən orta hesabla 15 % artırılması, 2025-ci il üçün təsdiq edilən qanunlarla yaşayış minimumu və ehtiyac meyarının 270 manatdan 285 manata çatdırılması oldu.

Bu ilin əvvəlindən həyata keçirilən yeni sosial islahat paketi pensiyaların indeksləşdirilərək artırılması da daxil olmaqla, ümumilikdə 3 milyon insanı əhatə edəcək. Həmin şəxslərə yönələn əməkhaqqı, pensiya, müavinət və təqaüdlərin artırılması üçün əlavə olaraq 1,4 milyard manat ayrılıb. Bu, əvvəlki islahat paketinə nisbətən 87 %-lik artım deməkdir. Beləliklə son 5 sosial islahat paketi üzrə sosial ödənişlərin artırılması məqsədilə ayrılan əlavə illik vəsaitin həcmi 7,6 milyard manata çatdırılıb.

Bu il əmək pensiyalarının ödənilməsi üçün 7 milyard 210 milyon 530 min manat vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulub ki, bu da ötən ilki göstəricidən 11 %, 2018-ci ilin göstəricisindən 2 dəfə çoxdur. Yaşa görə orta aylıq pensiya bu il 571 manat həddində proqnozlaşdırılır. Bu 2018-ci ilin göstəricisindən 338 manat və ya 2,5 dəfə çoxdur.

Azərbaycanın əmək bazarında daha ədalətli şəraitin yaradılması və işçilərin hüquqlarının qorunması istiqamətində mühüm addımlar atılır. Bunlardan biri aylıq iş vaxtı norması ilə bağlıdır. Belə ki, bu aydan aylıq iş vaxtı normasını işləyən və əmək funksiyasını yerinə yetirən işçinin aylıq əməkhaqqı minimum əməkhaqqından az ola bilməz.

Dövlət başçısının çıxışında “ədalət” anlayışı xüsusi vurğulandı. Prezidentin sözlərinə görə, cəmiyyətin bütün sahələrində, o cümlədən sosial siyasətdə ədalət prinsipi əsasdır. Bu yanaşma, insanların dövlət siyasətinə inamını artırmaqla yanaşı, cəmiyyətin hər bir üzvünün həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsini hədəfləyir.

Statistik təhlillər də onu göstərir ki, əhalinin sosial təminatının artırılması və layiqli rifah səviyyəsinin təmin olunmasına ilbəil daha mühüm əhəmiyyət verilməkdədir.

Beləliklə, iqtisadi imkanlar artdıqca, sosial sahəyə yönələn diqqət də paralel olaraq artırılacaq. Bu, həm əmək bazarının dinamikasını, həm də sosial təminat sisteminin dayanıqlığını gücləndirmək məqsədinə xidmət edir.

Nəticə etibarilə, Azərbaycanın sosial siyasət strategiyası yalnız cari ehtiyacları ödəməyə deyil, həm də gələcək üçün dayanıqlı sosial təminat sisteminin qurulmasına yönəlib. Dövlətin sosial siyasətinin ana xətti vətəndaşların rifahını artırmaqla bərabər, ədalət prinsiplərinin cəmiyyətdə möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu isə ölkədə sosial sabitlik və davamlı inkişaf üçün vacib zəmin yaradır.

Bizim WhatsApp kanalımıza abunə olun

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:208
embedMənbə:https://report.az
archiveBu xəbər 11 Yanvar 2025 14:03 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri