Icma.az
close
up
RU
Günəşin qəzəbi İlon Maskı vurur Bir ildə 3,5 dəfə artım müşahidə olunub

Günəşin qəzəbi İlon Maskı vurur Bir ildə 3,5 dəfə artım müşahidə olunub

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Günəşdə baş verən partlayışlar İlon Maskın sahibi olduğu "SpaceX" şirkətinin "Starlink" peyklərini orbitdən çıxararaq Yerə düşməsinə səbəb olur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science Alert" saytının yaydığı məlumata görə, "Starlink" peykləri ilə bağlı aparılan yeni analizlər bu problemin miqyasını üzə çıxarıb. Günəş aktivliyi 2020-2024-cü illər arasında maksimum səviyyəyə çatıb və bu dövrdə orbitdən çıxan peyklərin sayında əhəmiyyətli artım qeydə alınıb.

NASA-nın Qoddard Kosmik Uçuş Mərkəzində çalışan kosmik fizik Denni Olivyeyranın rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu bu illər ərzində Yerə doğru enən 523 "Starlink" peykini izləyərək bu itkilərlə Günəş aktivliyi arasında birbaşa əlaqə olduğunu müəyyənləşdirib.

Tədqiqatda qeyd olunub ki, mövcud Günəş dövründəki yüksək aktivliyin "Starlink" peyklərinin orbitdən çıxmasına ciddi təsiri var. Alimlər bu vəziyyətin aşağı Yer orbitindəki peyklərin hərəkəti və sürtünmə dinamikasının öyrənilməsi baxımından həyəcanverici olduğunu bildirirlər. Hazırda həm Günəş aktivliyi, həm də orbitdəki peyk sayı insanlıq tarixində görünməmiş səviyyədədir.


Günəş dövrünün xüsusiyyətləri

Günəş dövrü - ulduzumuzun təxminən 11 il davam edən maqnit aktivliyi tsiklinə verilən addır. Bu müddətdə Günəşin maqnit qütbləri dəyişir, Günəş ləkələri, partlayışlar və tac kütlə atımları artır. Bu hərəkətlilik bir müddət sonra azalır və sonra yenidən yüksəlir.

Hazırda 25-ci Günəş dövründə olduğumuz bildirilir və bu dövr əvvəlkilərlə müqayisədə daha güclü seyr edir. Alimlərin ilkin gözləntiləri ilə müqayisədə bu dövrün daha təsirli keçməsi Yer səthində də nəticələr doğurur – atmosferin üst qatında artan hissəcik sürtünməsi həmin qatın qızmasına səbəb olur. Biz səthdə bunu hiss etməsək də, bu enerji orbitdəki cihazlara təsir edir və onların yerdəyişməsinə səbəb olur.

2024-cü ildə 316 "Starlink" peyki orbitdən çıxıb

"SpaceX" şirkəti 2019-cu ildən indiyədək 8 min 873 "Starlink" peyki buraxıb və hazırda onlardan 7 min 669-u orbitdə fəaliyyət göstərir. Bu qədər böyük say alimlərə Günəşin təsirlərini öyrənmək üçün zəngin məlumat verir.

Araşdırmalarda göstərilib ki, Günəş aktivliyi artdıqca, orbitdəki peyklərin Yerə doğru hərəkəti də intensivləşir. 2020-ci ildə orbitdən yalnız 2 peyk çıxmışdı. 2021-ci ildə bu rəqəm 78-ə, 2022-ci ildə 99-a, 2023-cü ildə 88-ə çatıb. Lakin 2024-cü ildə peyk itkiləri kəskin artaraq 316-ya yüksəlib – bu, əvvəlki ilin 3,5 qatıdır.

Təəccüblü nəticə: Zəif fırtınalar daha çox peyk itkisinə səbəb olub

Alimlər peyk itkilərini həmin dövrdə müşahidə olunan geomaqnit şəraitlə müqayisə ediblər. Nəticədə məlum olub ki, peyklərin 72 faizi zəif jeomaqnit şəraitdə orbitdən çıxıb. Güclü Günəş fırtınaları zamanı baş verən itkilər isə daha az olub, lakin bu hallarda peyklərin düşmə sürəti daha yüksək olub.

Bu da göstərir ki, Günəş dövrü ərzində sürtünmə tədricən artır və peyklər bir anda deyil, zamanla orbitlərini itirərək Yerə doğru hərəkət edirlər.

Alimlər bu nəticələr əsasında geomaqnit fırtınaları zamanı peyk hərəkətinə təsir edən sürtünmə modellərini daha da inkişaf etdirməyi planlaşdırırlar.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 İyun 2025 14:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri