Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Günəşin qəzəbi İlon Maskı vurur Bir ildə 3,5 dəfə artım müşahidə olunub

Günəşin qəzəbi İlon Maskı vurur Bir ildə 3,5 dəfə artım müşahidə olunub

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Günəşdə baş verən partlayışlar İlon Maskın sahibi olduğu "SpaceX" şirkətinin "Starlink" peyklərini orbitdən çıxararaq Yerə düşməsinə səbəb olur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science Alert" saytının yaydığı məlumata görə, "Starlink" peykləri ilə bağlı aparılan yeni analizlər bu problemin miqyasını üzə çıxarıb. Günəş aktivliyi 2020-2024-cü illər arasında maksimum səviyyəyə çatıb və bu dövrdə orbitdən çıxan peyklərin sayında əhəmiyyətli artım qeydə alınıb.

NASA-nın Qoddard Kosmik Uçuş Mərkəzində çalışan kosmik fizik Denni Olivyeyranın rəhbərlik etdiyi alimlər qrupu bu illər ərzində Yerə doğru enən 523 "Starlink" peykini izləyərək bu itkilərlə Günəş aktivliyi arasında birbaşa əlaqə olduğunu müəyyənləşdirib.

Tədqiqatda qeyd olunub ki, mövcud Günəş dövründəki yüksək aktivliyin "Starlink" peyklərinin orbitdən çıxmasına ciddi təsiri var. Alimlər bu vəziyyətin aşağı Yer orbitindəki peyklərin hərəkəti və sürtünmə dinamikasının öyrənilməsi baxımından həyəcanverici olduğunu bildirirlər. Hazırda həm Günəş aktivliyi, həm də orbitdəki peyk sayı insanlıq tarixində görünməmiş səviyyədədir.


Günəş dövrünün xüsusiyyətləri

Günəş dövrü - ulduzumuzun təxminən 11 il davam edən maqnit aktivliyi tsiklinə verilən addır. Bu müddətdə Günəşin maqnit qütbləri dəyişir, Günəş ləkələri, partlayışlar və tac kütlə atımları artır. Bu hərəkətlilik bir müddət sonra azalır və sonra yenidən yüksəlir.

Hazırda 25-ci Günəş dövründə olduğumuz bildirilir və bu dövr əvvəlkilərlə müqayisədə daha güclü seyr edir. Alimlərin ilkin gözləntiləri ilə müqayisədə bu dövrün daha təsirli keçməsi Yer səthində də nəticələr doğurur – atmosferin üst qatında artan hissəcik sürtünməsi həmin qatın qızmasına səbəb olur. Biz səthdə bunu hiss etməsək də, bu enerji orbitdəki cihazlara təsir edir və onların yerdəyişməsinə səbəb olur.

2024-cü ildə 316 "Starlink" peyki orbitdən çıxıb

"SpaceX" şirkəti 2019-cu ildən indiyədək 8 min 873 "Starlink" peyki buraxıb və hazırda onlardan 7 min 669-u orbitdə fəaliyyət göstərir. Bu qədər böyük say alimlərə Günəşin təsirlərini öyrənmək üçün zəngin məlumat verir.

Araşdırmalarda göstərilib ki, Günəş aktivliyi artdıqca, orbitdəki peyklərin Yerə doğru hərəkəti də intensivləşir. 2020-ci ildə orbitdən yalnız 2 peyk çıxmışdı. 2021-ci ildə bu rəqəm 78-ə, 2022-ci ildə 99-a, 2023-cü ildə 88-ə çatıb. Lakin 2024-cü ildə peyk itkiləri kəskin artaraq 316-ya yüksəlib – bu, əvvəlki ilin 3,5 qatıdır.

Təəccüblü nəticə: Zəif fırtınalar daha çox peyk itkisinə səbəb olub

Alimlər peyk itkilərini həmin dövrdə müşahidə olunan geomaqnit şəraitlə müqayisə ediblər. Nəticədə məlum olub ki, peyklərin 72 faizi zəif jeomaqnit şəraitdə orbitdən çıxıb. Güclü Günəş fırtınaları zamanı baş verən itkilər isə daha az olub, lakin bu hallarda peyklərin düşmə sürəti daha yüksək olub.

Bu da göstərir ki, Günəş dövrü ərzində sürtünmə tədricən artır və peyklər bir anda deyil, zamanla orbitlərini itirərək Yerə doğru hərəkət edirlər.

Alimlər bu nəticələr əsasında geomaqnit fırtınaları zamanı peyk hərəkətinə təsir edən sürtünmə modellərini daha da inkişaf etdirməyi planlaşdırırlar.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:219
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 10 İyun 2025 14:21 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see301

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see295

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see289

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see280

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see270

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see264

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see255

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see254

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see248

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see247

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see244

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see235

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see228

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see228

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see225

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see215

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see209

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see206

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri