Gürcüstan arzusuna çatacaqmı? AKTUAL

ABŞ-ın vitse-prezidenti J.D. Vensin Ermənistan və Azərbaycana səfəri ərəfəsində hakim "Gürcü Arzusu" partiyası Vaşinqtonla strateji tərəfdaşlığını bərpa etmək üçün səylərini gücləndirmək qərarına gəlib. Gürcü diplomatları hətta dövlət katibinin müavini ilə görüşə bilməsələr də, Donald Trampın ona göstərilən dostluq əlini sıxacağına ümid edirlər.

Gürcüstan hakimiyyəti ABŞ ilə diplomatik münasibətləri əvvəlki strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə qaytarmaq üçün səylərini artırıb. Xüsusilə, xarici işlər nazirinin müavini Laşa Darsalia Avropa və Avrasiya Məsələləri Bürosunun baş elmi işçisi Brendan Hanrahan və dövlət katibinin köməkçisinin müavini Sonata Koulter ilə danışıqlar aparmaq üçün Vaşinqtona uçub. Görüşdən sonra Vaşinqton nümayəndələri qonaqlarına ölkələrinin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü dəstəkləməyə davam edəcəklərinə əminlik veriblər. Lakin Gürcüstanın münasibətləri yenidən qurmaq təklifi cavabsız qalıb.

Bundan əlavə, Gürcüstanın ABŞ-dakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Tamar Taliaşvili Gürcüstan səfirliyində Dövlət Departamentinin nümayəndələrini - Siyasət Planlaşdırması üzrə baş məsləhətçi Conatan Askonas və xüsusi köməkçi Çarlz Yokki qəbul edib. Darsalia kimi, o da amerikalılarla münasibətləri bərpa etməyi təklif edərək, ölkəsinin qlobal ticarət üçün əhəmiyyətini xatırladıb.

Səfirliyin bəyanatında deyilir: "Gürcüstanın regional əlaqə kimi rolu qeyd edildi və Orta Dəhlizin nəqliyyat potensialı müzakirə edildi. Söhbət zamanı beynəlxalq səviyyədə davam edən və inkişaf edən proseslərə toxunuldu və regionda sülhün və sabit inkişafın əhəmiyyəti vurğulandı". Lakin Dövlət Departamentinin rəsmiləri yenidən yalnız "Gürcüstanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə sarsılmaz dəstək" ifadə etdilər.

Bu fonda Gürcüstanın xarici işlər naziri Maka Boçorişvili vurğulayıb ki, Tbilisi dəfələrlə Vaşinqtonla strateji tərəfdaşlığını bərpa etməyə hazır olduğunu bildirib və yalnız Amerika tərəfinin uzadılmış əlini sıxmasını gözləyir. O, həmçinin keçmiş ABŞ prezidenti Co Baydeni artıq hər iki ölkənin maraqlarına xidmət etməyən diplomatik münasibətlərin səviyyəsini aşağı salmaqda günahlandırıb. Öz növbəsində, Gürcüstan Parlamentinin sədri Şalva Papuaşvili həmvətənlərinə ABŞ ilə dialoqun həmişəki kimi inkişaf etdiyinə əminlik verib. “İki ölkə arasındakı siyasi münasibətlərə gəldikdə, hazırda vəziyyət gərgindir. Münasibətləri yenidən qurmağa hazırlığımız vacibdir. Bu, əvvəlki administrasiyanın Gürcüstan xalqına qarşı həyata keçirdiyi zərərli təcrübələri, o cümlədən Bayden administrasiyasının siyasəti olan seçki müdaxiləsini unutmaq deməkdir. Əlbəttə ki, biz səhifəni çevirməyə və Gürcüstanla ABŞ arasında münasibətləri yenidən qurmağa hazırıq”, - deyə Papuaşvili qeyd edib.

Bu arada, Makkeyn İnstitutunun qlobal demokratiya proqramlarının direktoru Laura Tornton iddia edir ki, Vaşinqton Tbilisini siyasi cəhətdən əhəmiyyətsiz tərəfdaş kimi görür. O, həmçinin bildirib ki, ABŞ vitse-prezidenti C.D. Vens Ermənistan və Azərbaycana səfərlərindən sonra fevral ayında Gürcüstana səfər etməyəcək, çünki onun Qərb diplomatlarını təhqir edən siyasətçilərlə görüşmək üçün heç bir səbəbi yoxdur. “Gürcüstan hökuməti təcrid olunub və siyasi cəhətdən əhəmiyyətsizdir. Əgər bu, “Gürcü Arzusu”nu təəccübləndirsəydi, qəribə olardı, çünki onlar həyatlarını ABŞ-ı və ənənəvi müttəfiqlərini təhqir etməklə keçirərkən eyni zamanda Qərbin əsas düşmənlərinin tərəfini saxlayırdılar. Amerika liderləri səfirlərimizi təhqir edən, bizi “ikinci cəbhəyə” çəkməyə çalışmaqda günahlandıran və “Amerikaya ölüm!” şüarı səsləndirən insanlarla həmrəy olan bir hökumətlə niyə görüşsünlər ki?”, - deyə Tornton Gürcüstanın Interpress News xəbər agentliyinə verdiyi müsahibədə bildirib.

Lakin o qeyd edib ki, "Gürcü Arzusu"nun yeni parlament seçkiləri keçirmədən (hakim partiyanın uduzması ehtimalı var) və son bir neçə ilin siyasi islahatlarını geri çevirmədən ABŞ ilə münasibətləri necə bərpa edə biləcəyini anlamır. Tornton etiraf edib ki, Vaşinqton qeyri-demokratik ölkələrlə əhəmiyyətli səviyyədə əməkdaşlıq saxlayır, lakin onlar adətən amerikalılar üçün vacib olan resurslara malikdirlər. Tbilisi buna bənzər heç nə təklif edə bilməz.

Buna baxmayaraq, ötən il Gürcüstan hökuməti ABŞ prezidentinə strateji tərəfdaşlığın bərpasına çağıran iki məktub göndərib. Birinci məktubu Baş nazir İrakli Kobaxidze, ikincisini isə Prezident Mixeil Kavelaşvili yazıb. Hər ikisi Trampa diplomatik münasibətlərin səviyyəsinin aşağı salınmasının Gürcüstanda sülhü və sabitliyi pozan sələfi Baydenin günahı olduğunu izah etməyə çalışıb. İndi onların fikrincə, ABŞ əvvəlki səhvlərini etiraf etməli və Qafqaz respublikası ilə dostluğunu bərpa etməlidir, çünki onların hökumətlərinin dəyərləri tamamilə uyğundur.

Politoloq Gia Abaşidze bildirib ki, dünya üzrə yüksək səviyyəli səfərlər əvvəlcədən planlaşdırılır, buna görə də Vensin öz səfər proqramını dəyişdirməsi ehtimalı azdır. Lakin ekspert qeyd edib ki, Tbilisinin diplomatik fəaliyyəti və Vaşinqtonun dialoqu davam etdirmək istəyi iki tərəfin strateji tərəfdaşlığını yeniləməyə doğru irəlilədiyini göstərir. "Siyasi baxımdan görürük ki, amerikalılar Gürcüstan hökumətini izləməyə davam edirlər və hərbi əməkdaşlıq dayanmayıb. Tramp Yolunun tikintisi fonunda bəziləri Tbilisinin Vaşinqton üçün cəlbediciliyini itirə biləcəyini düşünürdü, lakin Orta Dəhliz onun ərazisindən keçib və keçməyə davam edəcək. Bu, ABŞ üçün maraqlı olan respublika üçün strateji bir aktivdir", - deyə Abaşidze izah edib.

V.VƏLİYEV