Gürcüstan parlamenti Amerika qanununa bənzər xarici agentlərin qeydiyyatı haqqında qanun layihəsini birinci oxunuşda təsdiqləyib

Gürcüstan parlamenti Amerika qanununa bənzər xarici agentlərin qeydiyyatı haqqında qanun layihəsini birinci oxunuşda təsdiqləyib

Gürcüstan parlamenti Amerika qanununa (Xarici Agentlərin Qeydiyyatı Aktı, FARA) bənzər xarici agentlərin qeydiyyatı haqqında qanun layihəsini birinci oxunuşda təsdiqləyib.

Qanun layihəsini təqdim edən hakim “Gürcü Arzusu” partiyasından olan deputat Arçil Qorduladze bunu “Amerika qanununun təfərrüatlı tərcüməsi” adlandırıb.

2025-ci il fevralın 24-də dərc edilən qanun layihəsinə dair izahat qeydində deyilirdi ki, 2024-cü ilin mayında qəbul edilmiş xarici təsir qanunu şəffaflıq məqsədlərini “kifayət qədər təmin etmir” – xüsusən də xaricdən maliyyə alan qeyri-kommersiya təşkilatlarının əksəriyyəti qeydiyyatdan keçməməyi seçir və sanksiyalara məruz qalır. Müvafiq olaraq, mövcud qanun “qanunvericinin iradəsini effektiv şəkildə həyata keçirə bilməz”, izahatda deyilir.

“Gürcü Arzusu”nun üzvü Mamuka Mdinaradze bildirib ki, keçən il parlament “FARA-nın tam tətbiq olunmamış sulandırılmış versiyasını qəbul edib” və indi bunun əvəzinə “biz hazırkı versiyanın birbaşa surəti olan yeni Amerika qanununu qəbul edəcəyik və onun tam icrasını təmin edəcəyik”.

Gürcüstan nəşrləri qeyd ediblər ki, təqdim olunan qanun layihəsi gürcü reallıqlarında olmayan anlayışların tərcüməsinə qədər Amerika qanununun dəqiq surətidir: “Konqres”, “Konqres Kitabxanası”, “Dövlət Departamenti” və s. Millət vəkilləri bildiriblər ki, gələcəkdə bu qeyri-dəqiqliklər əsasnamə səviyyəsində aradan qaldırılacaq.

ABŞ-da Ədliyyə Nazirliyi oxşar qanunu tətbiq edir. Gürcüstanda ayrıca qurum yoxdur, lakin Qorduladzenin bir gün əvvəl izah etdiyi kimi, təşəbbüs hökumət komitəsi tərəfindən təsdiqlənəndə, ehtimal ki, Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Bürosu qanunun icrasına nəzarət edəcək.

Xarici təsir haqqında qanun layihəsi Gürcüstan parlamentinə iki dəfə təqdim olunub. O, kütləvi etirazlardan sonra bir dəfə geri götürüldü, lakin 2024-cü ilin yazında onu imzalamaqdan imtina edən hazırkı prezident Salome Zurabişvilinin vetosuna baxmayaraq, qəbul edildi. O, konstitusiyaya və “bütün Avropa standartlarına” zidd olaraq qanunu “mahiyyətinə və ruhuna görə rus” adlandırıb. Qanunda maliyyəsinin 20%-dən çoxunu xaricdən alan bütün qeyri-kommersiya hüquqi şəxslərin və KİV-lərin daxil olacağı xüsusi reyestr yaradılması nəzərdə tutulur.

Əziz Mustafa, Oxuməni.az