Halit Hamzaoğlu: Rəqəmsal İpək Yolu qlobal məlumat axınının strateji dayağına çevrilir

Bakı, 17 noyabr, Səbinə Əlizadə, AZƏRTAC

Bir Kəmər Bir Yol təşəbbüsünün tərkib hissəsi olan Rəqəmsal İpək Yolu qlobal məlumat axınının təhlükəsiz və dayanıqlı şəkildə təşkili baxımından mühüm strateji əhəmiyyət daşıyır.

Bu barədə AZƏRTAC-a açıqlamasında beynəlxalq münasibətlər üzrə ekspert, Qars Qafqaz Universitetinin müəllimi Halit Hamzaoğlu məlumat verib.

O bildirib ki, layihə Çin tərəfindən 2015-ci ildə irəli sürülüb və əsas məqsədi informasiya texnologiyalarının ötürülməsi, rəqəmsal ticarətin genişləndirilməsi və yeni nəsil fiber-optik bağlantıların yaradılmasıdır. Onun sözlərinə görə, Rəqəmsal İpək Yolu təşəbbüsü bir tərəfdən Çin ilə inkişaf etməkdə olan ölkələr arasında rəqəmsal inteqrasiyanı gücləndirir, digər tərəfdən isə yeni rəqəmsal məlumat dəhlizinin (data koridoru) formalaşmasına xidmət edir.

Ekspert vurğulayıb ki, layihə Azərbaycan, Türkiyə, Qazaxıstan, Türkmənistan və Gürcüstan ərazisindən keçməklə Türk Dünyası daxilində vahid rəqəmsal şəbəkə yaradır.

“Türk Dövlətləri Təşkilatı 2022-2026 Strateji Sənədində həmin təşəbbüsü xüsusi prioritet kimi dəyərləndirib və yüksək sürətli fiber-optik xətlərin çəkilməsini əsas hədəflərdən biri kimi müəyyən edib.

Trans-Xəzər Fiber Optik Kabel Xəttindən danışan Halit Hamzaoğlu bildirib ki, bu layihə Rəqəmsal İpək Yolunun təməl sütunlarından biridir. Azərbaycan 2018-ci ildə bu təşəbbüsə start verib və Xəzərin dibi ilə fiber-optik magistral xəttin çəkilməsi nəzərdə tutulub.

“380 kilometrlik kabel xətti Sumqayıtla Aktau arasında qurulacaq və ötürmə tutumu 400 Tbit/s olacaq. Bu isə regionun rəqəmsal güc balansını dəyişdirə bilər. Trans-Xəzər Fiber-Optik Kabel Xətti layihəsi Azərbaycan tərəfindən “AzerTelecom”, Qazaxıstan tərəfindən isə “Kazakhtelecom” şirkətləri tərəfindən həyata keçirilir. Layihə Türk Dünyasının qlobal internet bağlantısında yeni mərhələ açır və regionun artan rəqəmsal trafik ehtiyaclarını qarşılayan mühüm infrastruktur platforması kimi çıxış edir”, - deyə H.Hamzaoğlu deyib.

Ekspert bildirib ki, Trans-Xəzər Fiber-Optik Kabel Xətti Xəzər dənizinin dibi ilə çəkilən xətt vasitəsilə Orta Asiya ölkələrinin Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropaya birbaşa çıxışını təmin etməyi hədəfləyir. Bu, həm regional inteqrasiyanı, həm də qlobal rəqəmsal məlumat axınında təhlükəsiz və sürətli bağlantını təmin edən mühüm strateji addımdır: “Azərbaycan qlobal rəqəmsal trafikin (rəqəsal axının) kəsişmə nöqtəsində yerləşən ölkə kimi layihənin mərkəzində dayanır və həlledici rol oynayır. Trans-Xəzər Fiber-Optik Kabel Xətti Azərbaycanın Asiya və Avropa arasında rəqəmsal məlumat mərkəzinə - data-hub platformasına çevrilməsi üçün geniş imkanlar yaradır”.

Halit Hamzaoğlu diqqətə çatdırıb ki Azərbaycan çoxşaxəli və sistemli rəqəmsal diplomatiya həyata keçirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə bütün istiqamətlərdə olduğu kimi rəqəmsallaşma sahəsində də ardıcıl islahatlar aparılır və müasir texnoloji infrastruktur formalaşdırılır. Bu istiqamətdə atılan addımlar Azərbaycanın regionun rəqəmsal mərkəzinə çevrilməsinə ciddi təkan verir.

“Trans-Xəzər Fiber-Optik Kabel Xətti yalnız regional əməkdaşlıq baxımından deyil, həm də qlobal səviyyədə məlumat təhlükəsizliyinin təmin olunmasında xüsusi strateji əhəmiyyəti ilə seçilir. Layihə Azərbaycanın beynəlxalq rəqəmsal məkanın formalaşdırılmasında aparıcı oyunçular sırasında yer aldığını bir daha təsdiqləyir”, - deyə ekspert vurğulayıb.