Hansı nəsil daha ağıllıdır: minilliklər, yoxsa zumçular?

...Bütün çətinliklərə baxmayaraq, bəşəriyyətin tərəqqiyə doğru irəlilədiyinə inanırsınızmı? "Xeyr" cavabını verənlər, ehtimal ki, bugünkü gənclərə inamsızdırlar.

SİA-nın məlumatına görə, amerikalı nevroalim Cared Kuni Horvat da şübhə ilə yanaşanlar arasındadır.

O, zoomerlərin idrak qabiliyyətlərinin arzuolunan səviyyədə olmadığını irəli sürdü. Əlbəttə ki, zəka nisbi bir anlayışdır. Məsələn, insan inanılmaz erudisiya və təxəyyülə sahib ola bilər, lakin sadə tənlikləri həll etməkdə çətinlik çəkir. İnsanların zəkasını az-çox obyektiv qiymətləndirmək üçün 20-ci əsrdə alimlər yaddaş, diqqət və IQ (Zəka koeffitsienti) üçün testlər hazırladılar.

O vaxtdan bəri dünyanın hər yerindən yeni nəsil uşaqların idrak qabiliyyətlərini ölçmək üçün standart testlərdən istifadə olunur.

Əvvəllər nəsillər həmişə valideynlərindən daha yaxşı nəticə göstərirdilər, lakin indi, Dr. Cared Kuni Horvatın sözlərinə görə, vəziyyət dəyişib.

...Bir nevroalim 80-dən çox ölkədən beynəlxalq tədqiqatların (PISA, TIMSS, PIRLS) məlumatlarını təhlil etmişdir. O, tapıntılarını ABŞ Senatına ünvanlanan sənəddə paylaşmışdır. Doktor Horvat iddia edir ki, "...son iki onillikdə inkişaf etmiş dünyanın əksər hissəsində uşaqların idrak inkişafı durğunlaşıb və bir çox sahələrdə hətta tərsinə çevrilib. Məktəbə qəbulun artmasına və dövlət investisiyalarının genişlənməsinə baxmayaraq, savadlılıq, hesablama, diqqət və məntiqi düşüncə azalıb."

Neyroalimlərə görə, zoomerlər istənilən məlumatı onlayn yoxlamağa öyrəşiblər və onların beyinləri məlumatı uzunmüddətli yaddaşa köçürməkdə getdikcə çətinlik çəkirlər. Alim həmçinin yeniyetmələrin idrak qabiliyyətlərinin qısa videolara məruz qalması və birdən çox tapşırıq yerinə yetirmək vərdişi səbəbindən pisləşdiyini irəli sürüb.

Cared K. Horvat əlavə edir ki, "...insan beyni internetdə tapılan qısa videolardan və bütöv kitabları və mürəkkəb ideyaları ümumiləşdirən qısa cümlələri oxumaqdan öyrənmək üçün nəzərdə tutulmayıb."

Əlbəttə ki, bütün elm adamları neyrobioloqun iddiaları ilə razılaşmır. Onun işini tənqid edənlər müasir uşaqların beyinlərinin "daha axmaqlaşmadığını", əksinə yeni reallıqlara uyğunlaşdığını iddia edirlər.

Bundan əlavə, həmkarları standart IQ testlərinin köhnəldiyinə əmindirlər.

Nazlı Almuradova