Havaydakı teleskop Günəşin səthində yeni sirli hadisələri qeydə aldı

Dünyanın ən güclü Günəş teleskopundan istifadə edən alimlər Günəşin səthinin indiyədək əldə olunmuş ən yüksək dəqiqlikli görüntülərini əldə ediblər. Havay adalarının Maui adasında yerləşən Milli Elm Fondunun Daniel K. İnouye Günəş Teleskopu sayəsində tədqiqatçılar ulduzun qızmar səthini görünməmiş detallarla müşahidə edə biliblər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Mirror" nəşri yazıb.

Əslində alimlər bu görüntüləri teleskopun imkanlarını yoxlamaq və avadanlığı sazlamaq məqsədilə əldə etmişdilər. Lakin sonradan məlum olub ki, onlar Günəşin parlaq xarici qatını indiyədək mümkün olandan daha yüksək ayırdetmə qabiliyyəti ilə görüntüləməyi bacarıblar.

Məqalədə qeyd olunur ki, əldə edilən videolarda Günəş səthində lələyə bənzər qəribə naxışlar, həmçinin əvvəllər müşahidə olunmamış burulğanvari aktivlik sahələri görünür.

Alimlər həmçinin Günəşin səthində maqnitlənmiş plazma hissəciklərinin müxtəlif sürətlə bir-birinin yanından hərəkət etməsi nəticəsində yaranan qeyri-sabitlik dalğalarını müşahidə ediblər. Bu proses küləyin suyun səthində yaratdığı dalğalara bənzəyir.

Belə hadisələr əvvəllər Yer və Yupiter, Saturn kimi planetlərin atmosferində müşahidə olunsa da, tədqiqatın həmmüəllifi, "Milli Günəş Rəsədxanası"nın alimi Fridrix Voqerin sözlərinə görə, Günəşin səthində bu səviyyədə ilk dəfə qeydə alınıb.

"Biz Günəşdə baş verən iri miqyaslı hadisələri müşahidə edirdik, lakin onların əsasında duran kiçik fiziki prosesləri – Günəş aktivliyini idarə edən 'kiçik mühərrikləri' tam başa düşmürdük. "İnouye" teleskopu bizə bu prosesləri daha aydın görməyə imkan verir və Kelvin–Helmholtz qeyri-sabitliyi də həmin mühərriklərdən biri ola bilər", deyə Fridrix Voqer bildirib.

Tədqiqatçılar Günəşdə baş verən daxili prosesləri daha yaxşı anlamağa çalışırlar. Məqsəd Yer istiqamətində hərəkət edə bilən güclü tac kütlə atılmalarını daha dəqiq izləmək və proqnozlaşdırmaqdır. Bu hadisələr Yerə çatdıqda günəş fırtınalarına səbəb ola, GPS sistemlərinin fəaliyyətini poza və qütb parıltılarının yaranmasına gətirib çıxara bilər.

"Ən dağıdıcı Günəş hadisələrini başa düşmək və gələcəkdə onları proqnozlaşdırmaq üçün əvvəlcə həmin prosesləri yaradan kiçik fiziki mexanizmləri öyrənməliyik. Bu elementləri nə qədər çox aşkar etsək və Milli Elm Fondunun Daniel K. İnouye Günəş Teleskopu kimi güclü alətlərlə nə qədər ətraflı araşdırsaq, Günəş haqqında anlayışımız da bir o qədər dəqiq və dolğun olacaq", deyə Voqer əlavə edib.

Aydın