Icma.az
close
up
RU
Həkimlik stereotipi və peşə seçimində məhdudiyyətlər EKSPERT RƏYLƏRİ

Həkimlik stereotipi və peşə seçimində məhdudiyyətlər EKSPERT RƏYLƏRİ

Sia Az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Gənclərin gələcək həyatında mühüm rol oynayan peşə seçimi təkcə şəxsi maraqlardan və bacarıqlardan deyil, həm də cəmiyyətin onlara ötürdüyü təsəvvürlərdən ciddi şəkildə asılıdır. “Ən yaxşı peşə həkimlikdir” kimi köklü və tez-tez təkrarlanan stereotiplər bir çox hallarda gənclərin düşüncəsinə yeridilərək, onların seçim azadlığını məhdudlaşdırır. Bu kimi yanaşmalar fərdi qabiliyyətlərin nəzərə alınmamasına, nəticədə isə həm şəxs, həm də cəmiyyət üçün qeyri-effektiv nəticələrin yaranmasına səbəb ola bilər. Bəs bu kimi stereotiplərin hökm sürdüyü bir mühitdə gənclər öz potensiallarını necə kəşf edə və doğru peşə seçimi edə bilərlər? SİA mövzu ilə bağlı sosioloq Ağasəlim Həsənov və sosioloq Üzeyir Şəfiyevin fikirlərini öyrənib.

Həkimlik bir ixtisas olaraq hər zaman aktuallıq kəsb etmişdir. Ona görə ki, insan həyatıyla, eləcə də bir neçə digər canlıların həyatıyla birbaşa bağlı olan bir peşənin istənilən dövrdə aktual olması təbiidir deyə sosioloq qeyd edir: "Yəni həkimlik konkret olaraq insan həyatı və sağlamlığı ilə bağlı olduğuna görə düşünürəm ki, keçmişdə də aktual olub, bu gün də aktuallığını qoruyur və gələcəkdə də qoruyacaq.

Gəncləri müşahidə etdikdə görürük ki, həkim kimi işləmək, normal qazanc əldə etmək kimi perspektivlər bu sahəyə marağı artırır. Bu da başa düşüləndir və əslində normaldır, belə də olmalıdır.

Bu baxış yalnız həkimlik ixtisasına aid deyil. Məsələn, hüquqşünaslıq ixtisasına da uzun illərdir maraq böyükdür. Sovet dövründə olduğu kimi, müstəqillik əldə etdikdən sonra da hüquqşünaslıq aktuallığını qoruyub saxladı və bu gün də belədir. İxtisas seçimi zamanı cəmiyyətdə belə bir düşüncə formalaşıb ki, abituriyentlər gələcəkdə həmin ixtisas üzrə işləmək, perspektiv əldə etmək imkanlarını dəyərləndirirlər.

Gənclər düşünürlər ki, bu ixtisası oxuyaraq gələcəkdə hüquqşünas və ya həkim kimi iş tapmaq imkanlarım daha geniş olacaq. Bu düşüncə maraq yaradır, zamanla meyil güclənir və beləliklə davam edir.

Təkcə həkimlik deyil, ümumilikdə ixtisaslara yanaşmada artıq yeni bir mərhələ başlanır. IV Sənaye İnqilabının gətirdiyi bir sıra yeniliklər — süni intellekt, robot texnologiyalarının istehsalata tətbiqi və s. — artıq gerçəkdir. Bu proseslər yeni ixtisaslara və peşələrə olan tələbatı artırır. Əsasən informasiya texnologiyaları ilə əlaqəli sahələrdə bu artım daha çox hiss olunur.

Məsələn, Dünya İqtisadi Forumunun hesabatına əsasən, bu gün birinci sinfə gedən şagirdlərin 65%-i gələcəkdə bu gün bizə məlum olmayan peşələrdə çalışacaq. Bu da o deməkdir ki, IV sənaye inqilabı artıq reallıqdır və süni intellektin tətbiqi sürətlənir. Bu texnologiyaların meydana çıxması ilə yeni işçi tələbatı da yaranır.

Süni intellekt texnologiyaları hələlik insan idarəçiliyinə, insan zəkasına möhtacdır. Yəni yeni ixtisaslar yaranacaq, yeni iş yerləri və peşələr formalaşacaq. Hesabata əsasən, gələcəkdə də həkimlik ixtisası öz populyarlığını qoruyacaq. Çünki bu peşə insan sağlamlığı ilə əlaqəlidir. Lakin mümkündür ki, həkimlik sahəsində də süni intellekt texnologiyalarının tətbiqi artsın. Məsələn, analizlərin aparılması və ya xəstənin vəziyyətinin müəyyənləşdirilməsi kimi məsələlərdə bu texnologiyalardan istifadə oluna bilər.

Süni intellekt texnologiyalarına artıq bir çox sahələrdə etibar edilir. Məsələn, bəzi ölkələrdə məhkəmə qərarlarının qəbul edilməsində, istintaq sistemində, hətta idarəetmə şuralarında bu texnologiyalardan istifadə olunur. Doğru qərarların verilməsində süni intellektin dəstəyi artır.

İqtisadi və texnoloji inkişaf nəticəsində yeni bir dünya yaranır, yeni ixtisaslar formalaşır, mövcud ixtisaslar isə yenilənir. IV sənaye inqilabından sonra dünyada bir çox şey dəyişir və bu dəyişikliklər ixtisas-peşə seçiminə də təsir göstərir".

Sosioloq Üzeyir Şəfiyev açıqlamasında əmək bazarında hansı peşəyə ehtiyac varsa, həmin peşənin prioritet sayıldığını deyir: "Əmək bazarı isə statik deyil, daim dəyişən — dinamik bir sahədir. Tutaq ki, bu gün bir peşə prioritetdirsə, 5–10 il sonra bu dəyişə bilər. Süni intellekt, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları (İKT), rəqəmsal texnologiyalar kimi sahələrə üstünlük verilir. Tibb sahəsi isə hər zaman aktual olaraq qalır.

Müasir gənclik əmək bazarının çağırışlarını düzgün hiss edir və bu çağırışlara uyğun özlərini hazırlamağa çalışır. Onlar həm ölkə daxilində, həm də xarici ölkələrdə bu istiqamətdə addımlar atırlar.

Güman edirəm ki, valideynlər də artıq bu sahədə anlayışlıdırlar və övladlarını əmək bazarının tələblərinə uyğun istiqamətləndirməyə çalışırlar. Əvvəllər daha çox dəbdə olan peşələrə maraq göstərilirdi. Cəmiyyətdə yaxşı görünən, lakin əmək bazarında artıq sıxlıq yaşanan ixtisaslara üz tutulurdu. Halbuki bəzi sahələrdə ciddi şəkildə kadr çatışmazlığı müşahidə olunur və həmin sahələrdə işçi qüvvəsinə ehtiyac var".

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 07 Avqust 2025 17:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see295

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see289

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see252

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see239

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see237

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see235

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see234

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see232

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see225

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see221

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see220

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see216

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see208

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see199

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see198

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see195

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see190

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see189

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri