Icma.az
close
up
RU
Hissləri daim zarafata çevirmək nə ilə bağlı ola bilər? PSİXOLOQ DANIŞDI

Hissləri daim zarafata çevirmək nə ilə bağlı ola bilər? PSİXOLOQ DANIŞDI

Icma.az bildirir, Sia Az saytına əsaslanaraq.

"İnsan həyata öz hissləri ilə baxır və davranışlarını da hissləri istiqamətləndirir. Emosiyalar insanın bəzən şən, bəzən isə kədərli şəkildə özünü ifadə etməsinə imkan verir. Lakin bəzi insanlar hər şeyi zarafata çevirdikdə ətrafdakılar onları sadəcə şən və pozitiv xarakterli biri kimi qəbul edirlər. Halbuki bu davranışın altında müəyyən psixoloji çətinliklər və ya emosional problemlər gizlənə bilər".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında psixoloq Səbinə Bəşirzadə deyib.

Onun sözlərinə görə, insanlar belə davranışı həm müdafiə mexanizmi, həm də emosional vəziyyətlərinin göstəricisi kimi nümayiş etdirirlər: "Bu zaman ilk diqqət çəkən anlayışlardan biri "gülən depressiya"dır. Gülən depressiya zamanı insan daxilində ciddi emosional yüklər daşıyır, lakin üzündə daim gülümsəyən bir maska olur. O, ətrafına pozitiv enerji yaymağa çalışır və hər şey qaydasındaymış kimi görünür.

Bəzən bu vəziyyət "toksik pozitivlik" kimi də qiymətləndirilir. Lakin psixologiyada daha çox "gülən depressiya" (smiling depression) anlayışından istifadə olunur. Bu insanlar ətrafdakılar tərəfindən enerjili, pozitiv və həyatsevər kimi qəbul edilirlər. İnsanlar onlara öz problemlərini rahatlıqla danışırlar, lakin onlar öz problemlərindən demək olar ki, heç vaxt danışmırlar. Tək qaldıqları zaman isə tamamilə fərqli emosional vəziyyət yaşayır və depressiv əlamətlər göstərməyə başlayırlar.

Əlbəttə, hər zarafat edən insanın gülən depressiyadan və ya toksik pozitivlikdən əziyyət çəkdiyini söyləmək doğru olmaz. Bu kimi hallar yalnız mütəxəssis tərəfindən aparılan qiymətləndirmə və müvafiq testlər nəticəsində müəyyən edilə bilər.

Digər bir anlayış isə özünü alçaldan yumordur. Bu zaman insan başqalarını güldürmək üçün özünü hədəfə çevirir. Məsələn, bəzi insanlar öz görünüşlərini, danışıq tərzlərini, davranışlarını və ya uğursuzluqlarını daim zarafata çevirirlər. Onlar öz dəyərlərini kiçildir, özlərini tənqid edir və bununla ətrafdakılara gülməli görünməyə çalışırlar.

Bu davranışın təməlində çox vaxt rədd edilmə qorxusu dayanır. İnsan düşünür ki, kifayət qədər yaxşı olmazsa, ətrafındakılar onu qəbul etməyəcək, ondan uzaqlaşacaq və ya onu rədd edəcəklər. Bu qorxu nəticəsində insan öz qüsurlarını olduğundan daha çox vurğulayır və onları zarafat mövzusuna çevirir.

Digər bir vəziyyət isə emosional uzaqlaşma ilə bağlıdır. İnsanlar bəzən öz hissləri ilə qarşılaşmaqdan qaçırlar. Əslində ağlamaq da, gülmək də emosiyaların ifadə formasıdır. İnsan ya ağlayaraq, ya da gülərək yaşadığı travma və ya çətin vəziyyətlə mübarizə aparmağa çalışır.

Lakin bəzi insanlar nə ağlamağa, nə də hisslərini açıq şəkildə ifadə etməyə özlərinə imkan verirlər. Onlar kədərli görünməkdən, zəif görünməkdən və ya uğursuzluqlarının üzə çıxmasından qorxurlar. Buna görə də emosiyalarını yumor vasitəsilə gizlətməyə çalışırlar.

Belə insanlar ciddi mövzu açılan kimi dərhal zarafata keçirlər. Öz zəif tərəfləri və ya uğursuzluqları haqqında danışmaq əvəzinə mövzunu yumorla dəyişdirirlər. Onlar hisslərini ifadə etmək yerinə qarşı tərəfin nə düşündüyünü və ya necə hiss etdiyini soruşaraq diqqəti özlərindən uzaqlaşdırmağa çalışırlar.

Halbuki burada sual veriləndə hədəf mövqe elə insanın özüdür. Amma o, zarafatdan həmin emosiyanı ifadə etmək üçün deyil, ondan uzaqlaşmaq üçün istifadə edir.

Psixoanalitik yanaşmada yumor müdafiə mexanizmlərindən biri hesab olunur. İnsanlar kədərə, qorxuya və ya ağrıya müxtəlif reaksiyalar verirlər: kimisi ağlayır, kimisi qışqırır, kimisi susur, kimisi isə gülür. Bunların hamısı beynin özünü qorumaq üçün yaratdığı müdafiə reaksiyalarıdır.

Müdafiə mexanizmləri zamanla şüuraltında bir strategiyaya çevrilir. İnsan hər hansı bir çətin vəziyyətlə qarşılaşanda əvvəl istifadə etdiyi üsula yenidən müraciət edir. Əgər bir dəfə yumor vasitəsilə narahatlıqdan uzaqlaşıbsa, gələcəkdə də oxşar hallarda eyni üsuldan istifadə etməyə meylli olur.

Bəs müdafiə mexanizmi nə deməkdir? İnsan əslində qorxduğunu, ağrı çəkdiyini və ya narahat olduğunu inkar etmir, sadəcə bunu açıq şəkildə göstərmir. Məsələn, daxilində böyük bir yorğunluq və ya sıxıntı hiss etsə də, bunu zarafata çevirərək "Beynimin düyməsini söndürmüşəm, bir az yatıb gələcəyəm" kimi ifadələr işlədir.

Bəzi hallarda insan travmatik hadisənin təsirindən affekt vəziyyətinə düşür. Bu zaman hisslərini yaşamaq əvəzinə ya donub qalır, ya da hər şeyi analiz etməyə başlayır. Öz emosiyalarını hiss etmək və ifadə etmək yerinə yenə yumora sığınır. Beləliklə, hisslərindən uzaqlaşır, özünü qəbul etmək və qorumaq əvəzinə onları gizlətməyə çalışır.

Bu insanlar niyə daha çox yumora üz tuturlar? Çünki onlar üçün ağlamaq zəiflik, acizlik və ya yetərsizliyin göstəricisi kimi görünür. Bəziləri düşünür ki, ağlasalar və ya kədərlərini göstərsələr, insanlar onlardan uzaqlaşacaq. Əvəzində gülərüz və şən olsalar, daha çox qəbul ediləcək və seviləcəklər.

Belə insanlar bəzən özlərini başqalarının əhvalını yaxşılaşdıran bir şəxs kimi görürlər. Düşünürlər ki, daim gülməli və pozitiv olmalıdırlar ki, insanlar onları sevsin və yanlarında olmaq istəsin.

Əgər insan hisslərini ifadə etməkdə çətinlik çəkmirsə, "özümü pis hiss edirəm", "incimişəm", "qorxuram" və ya "kədərlənmişəm" deyə bilirsə, daha sonra isə uyğun məqamda zarafat edə bilirsə, bu, normaldır. Eyni zamanda yaxın münasibətlərdə səmimi davranır, hisslərini gizlətmir və lazım olan yerdə ciddi söhbət apara bilirsə, yumordan sağlam şəkildə istifadə olunur.

Ancaq yumor hər vəziyyətdə əsas reaksiyaya çevrilirsə, insan bütün emosional mövzuları zarafata çevirirsə, ağlamaq və ya hisslərini paylaşmaq əvəzinə daim gülürsə, bu artıq müəyyən psixoloji çətinliklərin göstəricisi ola bilər. Belə insanlar çox vaxt ciddi söhbətlərdən qaçır, daxili hisslərini bölüşmür və zarafat edə bilmədikləri zaman böyük bir boşluq hiss edirlər.

Bu hallarda yumor sadəcə xarakter xüsusiyyəti deyil, insanın öz emosional ağrılarından qorunmaq üçün istifadə etdiyi müdafiə mexanizminə çevrilə bilər".

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:184
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 10 İyun 2026 11:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see362

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see361

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see353

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see347

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see340

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see330

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see325

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see313

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see312

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see309

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see299

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see297

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see292

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see279

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see277

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see267

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see258

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see244

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see201

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see201
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri