Icma.az
close
up
RU
Hudson Institute: ABŞ Türk dünyasına arxalanmaq istəyir

Hudson Institute: ABŞ Türk dünyasına arxalanmaq istəyir

Icma.az, Azvision portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bu ifadələri ABŞ-də fəaliyyət göstərən Hudson İnstitutunun baş elmi işçisi Luk Koffi özünün analitik məqaləsində vurğulayıb. Müəllifin fikrincə, baş katibin səfəri Azərbaycan və Ermənistan arasında münaqişənin diplomatik həllinə Prezident Donald Trampın şəxsən vasitəçiliyinin, Ağ Evdə Mərkəzi Asiya ölkələrinin liderləri ilə görüşünün məntiqi davamıdır.

(Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşündən. 8 avqust 2025-ci il)

(Donald Tramp Ağ Evdə Mərkəzi Asiya ölkələrinin liderləri ilə "C5+1" formatının 10 illiyi fonunda görüşdə. 6 noyabr 2025-ci il)
"Bu mühüm səfər açıq-aşkar görürük ki, TDT-nin qlobal əhəmiyyəti artır. Türkiyə, Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstandan ibarət təşkilat hökumətlərarası birlik səviyyəsində öz nüfuzunu tədricən gücləndirir, beləliklə, region strateji mərkəzə çevrilir".

(Türk Dövlətləri Təşkilatının Baş katibi Kubanıçbek Ömüralıyev ABŞ Dövlət katibinin Cənubi və Mərkəzi Asiya məsələləri üzrə köməkçisi Pol Kapurla görüşdə. 16 dekabr 2025-ci il)

(Kubanıçbek Ömüralıyev Hudson İnstitutunun prezidenti Con Volterlə görüşdə. 16 dekabr 2025-ci il)
Məqalədə məlumat verilir ki, TDT-də üzv və müşahidəçi ölkələrin əhatələdiyi təqribən 1,64 milyon kvadrat kilometr ərazidə 158 milyon nəfərdən çox insan yaşayır; ümumi daxili məhsul (ÜDM) bütövlükdə 2 trilyon dollara yaxındır; region enerji və iqtisadi resurslar cəhətdən zəngindir:
"Türkiyədən başqa qalan üzv dövlətlər 1990-cı ilərədək Rusiya imperiyası və SSRİ-nin tərkibində idilər. Müstəqillik qazandıqları dövrdən etibarən türk şəxsiyyətinin dirçəldilməsi üzrə işlərlə (latın əlifbasına keçid. ortaq türk dil və mədəniyyət siyasətinin təşviqi və s.) aktiv məşğuldurlar".
Müəllifin ifadələrinə əsasən, bu amalın zirvəsi sayılan TDT də siyasi və iqtisadi əlaqələrlə yanaşı dil, mədəniyyət və mətbuat sahələrində də nüfuz qazanır. Bu çərçivədə Avrasiya ölkələrindəki türk diasporları arasında da öz təsirini gücləndirir:
"TDT, qlobal iqtisadiyyatda nisbətən kiçik payına baxmayaraq, tədricən öz strateji mərkəz rolunu doğruldur. Regionun zəngin neft, qaz və nadir torpaq ehtiyatları, əsas nəqliyyat marşrutları və ticarət dəhlizləri, o cümlədən Türkiyə ərazisindəki boğazlar və Avropa ilə Asiyanı Rusiyadan keçməməklə birləşdirən Orta Dəhliz belə bir strateji gücün vacib nöqtələridir".

(Orta Dəhliz)
Məqalədə diqqətə çatdırılır ki, Rusiya və Çinin son illər Avrasiya ölkələrinə doğru artan nüfuzu fonunda TDT alternativ müstəviyə çevrilir. Təşkilat regional ölkələr arasında iqtisadi inteqrasiyaya, ticarət əməkdaşlığına və ümumilikdə nəqliyyat infrastrukturunun inkişafına böyük töhfə verir:
"TDT son illərdə təhlükəsizlik məsələlərinə də xüsusi diqqət ayırır, birgə hərbi təlimlər keçirir. Ümumiyyətlə, təşkilata üzv ölkələrin demoqrafik və iqtisadi göstəriciləri ürəkaçandır. Əlverişli coğrafi mövqe də hesaba qatılanda görürük ki, TDT-nin Avrasiyada əhəmiyyəti artır".
Luk Koffi yazır ki, belə bir mənzərədə ABŞ-nin TDT ilə iqtisadi-ticari əməkdaşlığa maraq göstərməsi biznes və ticarət üçün yeni imkanlar açması ilə yanaşı özünün regiondakı mövcudluğunu möhkəmləndirməsi deməkdir:
"Baş katibin Vaşinqtona səfəri ABŞ ilə türk dövlət arasında münasibətlərin daha da dərinləşməsi istiqamətində ilk addım sayıla bilər. Hazırda başqa çərçivələrdə, həmçinin xarici işlər nazirləri səviyyəsində sammitin keçirilməsi mümkündür. Gələcək perspektiv göstərir ki, Vaşinqton TDT ilə əməkdaşlıq vasitəsilə Avrasiyada strateji mövqeyini gücləndirmək niyyətindədir. Bu, əlbəttə, bütün tərəflərdən ötrü uzunmüddətli iqtisadi-ticarət fayda deməkdir".
Firudin Həmidli
AzVision.az
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:220
embedMənbə:https://azvision.az
archiveBu xəbər 22 Dekabr 2025 16:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see393

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see380

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see377

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see372

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see371

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see351

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see350

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see334

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see331

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see330

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see313

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see311

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see306

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see295

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see282

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see265

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see228

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see226

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see217

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see209
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri