Hüquqlarını reallaşdırmaq insanın özündən asılıdır, dövlət hüquqların həyata keçirilməsini təmin edir

Bu gün Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu ilə Medianın İnkişafı Agentliyiunin birgə əməkdaşlığı ilə “Konstitusiya ali hüquqi sənəd kimi: Əsas insan hüquq və azadlıqlarının Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında təminatı” mövzusunda məlumat sessiyası keçirilib.

Bizimyol.info xəbər verir ki, sessiyada çıxış edən İnstitutun İdarə Heyəti sədrinin müavini Vəfaddin İbayev çıxışı zamanı bildirib ki, insan hüquqları ictimai münasibətlərin bütün sahələrində fərdin hüquqauyğun səlahiyyətlərini tanıyan, ona təminat verən və onları müdafiə edən dövlətdaxili hüquq normaları, ümumqəbulolunmuş adət və prinsiplər, beynəlxalq insan hüquqları normaları sistemidir: “İnsan hüquqları subyektiv mənada milli və beynəlxalq hüquq normalarında nəzərdə tutulan konkret şəxsə mənsub olan hüquqauyğun fəaliyyət, əməl və davranış imkanıdır. Bu hüquqlardan istifadə etmək, öz hüquqlarını reallaşdırmaq insanın özündən asılı olmalı, dövlət isə həmin hüquqların həyata keçirilməsinin təminatçısı kimi çıxış etməlidir. İnsan hüquqları ayrılmazdır. Heç kəs insanı təbii hüquqlarından – yaşamaq, şəxsi toxunulmazlıq, özünün həyat fəaliyyətini azad seçmək, vicdan, fikir, əqidə azadlığı və sair hüquqlardan məhrum edə bilməz. İnsan hüquqları təkcə dövləti, hüququ, qanunu, qanunçuluğu, hüquq qaydasını deyil, həm də vətəndaş cəmiyyətinin qiymətləndirilməsi meyarı kimi çıxış edir. Hüquqi dövlətin inkişafı, yetkinliyi, xeyli dərəcədə insan hüquqlarının vəziyyəti, bu hüquqların həcmi, dövlət təminatı və həyata keçirilməsindən asılıdır”.

Vəfaddin İbayev biıdirib ki, insan hüquqları fərdə təkcə dövlətin idarə olunmasında iştirak etmək imkanı vermir, həm də dövlətdən aralanmaq, şəxsi həyat sahəsində özünütəyinetmə, əqidəsini, mülkiyyətə münasibətini müəyyənləşdirmək imkanı verir: “İnsan hüquqları ilə bağlı məsələlərdə dövlətin həmin hüquqlarla qarşılıqlı münasibətləri mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Hüquqi dövlət insan hüquqlarının üstünlüyünü tanıyır və bununla da özünün hakimiyyət funksiyalarını məhdudlaşdırır. Ona görə də dövlətin həqiqi təbiəti insan hüquqları vasitəsilə, fərdin cəmiyyətdə yeri və rolu, onun dövlətlə qarşılıqlı əlaqələrində aşkarlanır.

Cəmiyyətin normal həyat fəaliyyətinin təminində insan hüquqlarının əhəmiyyəti nəzərə alınmaqla, onların təminatına, müdafiəsinin mexanizm və prosedurlarına xüsusi diqqət yetirilməlidir. İnsan hüquqlarının müdafiəsinin dövlətdaxili və beynəlxalq mexanizmləri hazırda biri-birini tamamlayır və onların təminin mühüm amili kimi çıxış edir. Ona görə milli qanunvericiliyin insan hüquqlarının beynəlxalq standartlarına uyğunlaşdırılması, milli səviyyədə hüquq normalarının tətbiqi zamanı beynəlxalq mexanizmlər tərəfindən yaradılan təcrübənin nəzərə alınması, qanun normalarınını şərhi zamanı Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrin tətbiqi daim diqqətdə saxlanılmalıdır”.

“Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 12-ci maddəsinə müvafiq olaraq həmin konstitusiyada təsbit olunmuş hüquqlar Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrə uyğun qaydada tətbiq olunmalıdır. Bunun üçün beynəlxalq mexanizmlərin təcrübəsinin öyrənilməsi və nəzərə alınması günümüzün tələbi kimi qiymətləndirilir”-deyə Vəfaddin İbayev vurğulayıb.

Sessiyada çıxış edən Medianın İnkişafı Agentliyinin icraçı direktorunun müavin Natiq Məmmədli qeyd edib ki, tədbirin mövzusu Konstitutsiya və Suverenlik ili ilə əlaqəli seçilib.

Tədbirdə Hüquq və İnsan Haqları İnstitutunun insan hüquqları üzrə təlim və ekspertiza şöbəsinin təlimçi eksperti Zümrüd Əlizadə universal insan hüquqları və Azərbaycan Respublikasının 1995-ci il Konstitutsiyası mövzusunda danışıb. Təlimçi mətbuat azadlığından, eyni zamanda qələmə alınmasında məhdudiyyətlər olan mövzulardan söz açıb.

Daha sonra institutun təlimçisi Heydər Əliyev, insan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının təminatı milli və beynəlxalq hüquq müdafiə mexanizmləri mövzusunda danışıb. Tədbir çərçivəsində mövzu çərçivəsində müzakirələr aparılıb.

İradə Cəlil, Bizimyol.info