Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

İki bitmiş müharibənin gecikən müqaviləsi Tarixdən bir örnək

İki bitmiş müharibənin gecikən müqaviləsi Tarixdən bir örnək

Moderator.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Düz 70 il əvvəl, l955-ci ilin yanvar ayının bu günlərində SSRİ ilə Almaniya arasında müharibə vəziyyətinə rəsmən son qoyulub.

Yəqin ki, yuxarıdakı cümlə çoxlarına qəribə və ya yanlış göründü. Amma məsələnin mahiyyəti budur ki, 1945-ci ildə SSRİ və müttəfiqlərinin qələbəsi ilə çatan müharibə hələ heç də hərbi münaqişənin başa çatması deyilmiş. Ölkələr atasında müharibə vəziyyəti davam edirmiş. 70 il öncə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fərmanı yayılıb və müharibə vəziyyətinə son qoyulduğu bildirilib.

Bu durum bizə bir yerdən, öz təcrübəmizdən tanışdır. Azərbaycan-Ermənistan müharibəsi də 2020-ci ilin noyabr ayının 10-da başa çatıb, ancaq müharibə vəziyyəti davam edir, 4 il 3 aydır ki, ortada sülh sazişi yoxdur, hərbi münaqişəyə son qoyulmayıb.

Ermənistan nasist Almaniyası kimi kapitulyasiya aktı imzalasa da, Paşinyan hakimiyyəti hələ də xalqın mühüm bir hissəsinə düçar olduqları məğlubiyyəti həzm etdirə bilmir. Revanşistlər qan-qan deyirlər, silahlanırlar, amma onu da anlayırlar ki, qarşılarındakı dövlətin də əli armud toplamır və sahib olduğu mövqeləri əldən vermək fikrində deyil.

SSRİ və Almaniya arasında müharibə vəziyyətinin 10 il boyunca davam etməsinin səbəbləri çox olub. Bu sırada Almaniyada revanşist qüvvələrin hakimiyyətə yiyələnməsi qorxusu ilə yanaşı, Qərbin himayəsi ilə yaradılan Almaniya Federativ Respublikasının bütövləşmə (sovet dövləti tərəfindən yaradılmış Almaniya Demokratik Respublikası ilə) arzuları, Moskvanın isə buna qətiyyətlə qarşısı çıxması rol oynayıb.

Hətta Stalin Qərbin (ABŞ, Böyük Britaniya və Fransa) boynuna qoymaq istəyirmiş ki, onlar AFR-dən əllərini çəksinlər, “demokratik seçki” təşkil olunsun və o seçkidə alman kommunistləri qalib gələrək hakimiyyəti götürsünlər. Yəni Stalin Almaniyanı bütöv şəkildə kommunistləşdirmək və öz vassalı etmək istəyirmiş. Ancaq artıq soyuq müharibə getdiyindən Qərb ölkələri Almaniyanı Moskvaya “yedirtməyiblər”.

Stalin öləndən sonra Almaniyanı bütöv götürmək planını Lavrenti Beriya həyata keçirmək istəyib, ancaq bu planın icrası da uğursuz olub. Üstəlik, 4-5 aydan sonra bu, ona qarşı ittihama çevrilib. Opponontləri Beriyanı ADR-i AFR-ə “sataraq” bütövləşdirmək istəməkdə ittiham ediblər.

Müharibə vəziyyəti sona çatandan sonra iki ölkə arasında əlaqələr bərpa olunub. Almaniya sovet düşərgələrində olan hərbi əsirlərin yerdə qalan hissəsini də öz vətənlərinə qaytarmağa nail olub. 1955-ci ilin payızında isə iki ölkə nəhayət səfirlik mübadiləsi aparıb.

Heç demə, vaxtilə düşmən olan ölkələrin aradakı münasibətləri ilıqlaşdırmaq üçün “futbol diplomatiyası”ndan istifadə etməsi 70 il öncə SSRİ və Almaniya arasında da olub. 1955-ci il avqustun 21-də SSRİ futbol yığması “Dinamo” stadionunda dünya çempionu Almaniya yığmasını qəbul edib. Oyundan əvvəl komsomol rəhbərləri, DTK generalları (Vladimir Semiçastnı və Aleksandr Şelepin) futbolçuları motivasiya etməyə gəliblər. Onlar sovet futbolçuları ilə çox sərt danışıblar, məşqçi Qavriil Kaçalinin sözünü kəsiblər, oyunçulara təpiniblər ki, SSRİ yığması qalib gəlməyə borcludur. Qalib gələcəkləri təqdirdə futbolçulara orden veriləcəyi vəd olunub.

Aralarında çoxlu cəbhə əsgərlərinin də olduğu 70 min azarkeş sensasiya şahidi olublar: sovet komandası daha güclü rəqibini 3:2 hesabı ilə məğlub edib. Həmin “dostluq matçı”nda ən yaddaqalan epizod o olub ki, Almaniya millisinin kapitanı (və keçmiş hərbi əsir) Frits Valter qapılarına qol vuran və yıxılan Nikolay Parşini yerdən qaldırıb, əlini sıxıb və onunla qucaqlaşaraq topu mərkəz nöqtəsinə aparıb. Sonradan bu qələbəyə görə Parşin və yoldaşlarına heç bir orden-medal verilməyib, furbolçular yalnız “Temp” markalı televizor alıblar.

2009-cu ildə Türkiyə və Ermənistan arasında ilıqlaşma cəhdlərinin də “futbol diplomatiyası” ilə müşayiət olunduğunu xatırlayaq. Ermənistan və Türkiyə millilərinin qarşılaşmasında prezident Abdulla Gül İrəvanda, Serj Sarkisyan isə Bursada olmuş, futbol matçını birlikdə izləmişdilər. Ola bilər, nə vaxtsa Azərbaycan və Ermənistan futbolçuları da “barış matçı”nda qarşılaşacaqlar.

Bundan ötrü müharibə vəziyyətinə son qoyulması, sülh sazişinin bağlanması əsas şərtdir.

Bilindiyi kimi, müharibə vəziyyətinə hüquqi xitam verilməsinin beynəlxalq səviyyədə tanınmış formaları var: atəşkəs, kapitulyasıya və sülh müqaviləsi. Ermənistan və Azərbaycan arasında bu formaların ikisi mövcuddur: İrəvan kapitulyasiya edib və atəşkəs rejimi davam edir. Ancaq sülh müqaviləsi yoxdur. Yalnız sülh müqaviləsi və ya oxşar sənəd tərəflərin hərbi əməliyyatları tamamilə dayandırmağa və bərpa etməməyə hazır olduğu şərtləri tənzimləyir.

Almanları üstünlüyü onda olub ki, ağır məğlubiyyətdən sonra sürətlə toparlanıblar, revanşist xülyalara düşməyiblər, sovet ordusu onların iri zavod və fabriklərinin avadanlığını söküb SSRİ-yə daşısa da, almanlar sənaye müəssisələrini tezliklə bərpa ediblər və kansler Konrad Adenauerun vaxtında iqtisadi yüksəlişə keçiblər.

Ermənistan isə hazırda ikili durumdadır. Ölkənin ictimai-siyasi fəallarının yarısı Qərb dövlətlərinin himayəsi və yardımı ilə iqtisadi yüksəliş yoluna çıxmaq istəsələr də, o biri yarısı 2020-ci ildən əvvəlki durumu bərpa etmək istəyi ilə alışıb yanır, Ermənistanın gələcəyini Azərbaycandan revanş almaqda, Türkiyə ilə düşmənçiliyi sürdürməkdə görürlər. Görünür, bu kiçik ölkədə, postmüharibə dövrü Almaniyasında olduğu kimi real demilitarizasiya və denasifikasiyaya ehtiyac var.

P.S. Şəkildə SSRİ Nazirlər Kabinetinin sədri Bulqanin və AFR kansleri Adenauer sülh müqaviləsi imzalayır (13 sentyabr, 1955-ci il).

 XALİD KAZIMLI

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:272
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 26 Yanvar 2025 13:36 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see284

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see281

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see267

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see260

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see250

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see250

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see244

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see242

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see236

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see236

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see235

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see226

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see222

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see220

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see220

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see217

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see205

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see200

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see198

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri