İki ölkədə hakimiyyət dəyişdi, növbəti məkan açıqlandı: Vətəndaş müharibəsi anonsu

Meksikada “Z” nəslinin başlatdığı kütləvi etirazlar nəticəsində paytaxtda polislə gənclər arasında toqquşmalar yaşanır. Gənc etirazçıların hökumətə qarşı yönəlmiş narazılığı təkcə Meksikanın daxili problemləri ilə məhdudlaşmır; bu proses son aylarda dünyanın müxtəlif bölgələrində müşahidə olunan daha geniş bir tendensiyanın davamı kimi qiymətləndirilir.

Bir müddət əvvəl Nepalda hökumətin devrilməsinə səbəb olan etirazların əsas aparıcı qüvvəsi də məhz “Z” nəslinin fəalları idi. Eyni zamanda Madaqaskar və Afrika qitəsinin bir sıra ölkələrində oxşar gənclik hərəkatları davam aktivləşib. Bu, yeni nəslin qlobal miqyasda siyasi, sosial və iqtisadi dəyişiklik tələblərinin dərinləşdiyini göstərir.

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Kənan Novruzov deyib ki, Meksikada baş verən proseslərin pərdə arxasında kənar qüvələrin olması istisna deyil:

“Regionun geosiyasi çəkisi, xüsusilə də narkotik kartelləri ilə mübarizə adı altında ABŞ-ın illərdir Mərkəzi Amerikada təsirini gücləndirməsi, Vaşinqtonun proseslərə dolayı yollarla müdaxilə imkanlarını real ehtimal olaraq gündəmə gətirir. ABŞ uzun müddətdir ki, Meksikanın təhlükəsizlik infrastrukturunda, hərbi əməkdaşlıq və kəşfiyyat sahələrində dominant rol oynayır. Bu da daxili proseslərdə müəyyən təsir imkanları yaratdığını göstərir.

Daxildə artan toqquşmaların daha genişmiqyaslı qarşıdurmaya çevrilməsi ehtimalı isə Meksikanın hazırkı siyasi və sosial baxımdan həssas strukturu fonunda kifayət qədər real görünür. “Z” nəsli küçələrdə aktivdir, kartellər zəifləmək əvəzinə daha aqressiv davranır, siyasi institutlar isə ciddi etimad böhranı yaşayır. Bu faktorların uzantısı olaraq, gərginliyin nəzarətdən çıxması, regional kombinasiyaların dəyişməsi və prosesin vətəndaş müharibəsinə bənzər parçalanma riski yaratması mümkündür. Belə ssenari Vaşinqton üçün həm “təhlükəsizlik müdaxiləsi”ni əsaslandıran, həm də regionda öz təsir alətlərini genişləndirən şərait formalaşdırır.

Kənan Novruzov

Proseslərin Ağ Evin maraqlarına uyğun şəkildə inkişaf etməsi ehtimalı da buradan qaynaqlanır. Zəifləyən siyasi hakimiyyət, parçalanmış sosial struktur və artan zorakılıq Vaşinqtonun Meksikada daha sərt, dərin və uzunmüddətli iştirakını legitimləşdirir. Bu isə həm sərhəd nəzarəti, həm regional enerji qovşaqları, həm də təhlükəsizlik əməkdaşlığı kimi kritik sahələrdə ABŞ-ın mövqelərini möhkəmləndirən strateji bir nəticə ola bilər”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az